İstanbul’da riskli binalarda yaşayan ve kentsel dönüşüm sürecini başlatmak isteyen hak sahipleri için yeni finansman modeli devreye alındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Dünya Bankası destekli olarak yürütülen program, yüksek inşaat maliyetleri nedeniyle ertelenen dönüşüm projelerinin hız kazanmasını amaçlıyor.
İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında hak sahiplerine 3 milyon TL’ye kadar kentsel dönüşüm kredisi kullandırılabilecek. Kredide aylık yüzde 0,69 faiz oranı ve 180 aya varan vade seçenekleri sunulacak. Talep eden vatandaşlar için ayrıca ilk 12 ay geri ödemesiz dönem imkanı da sağlanacak.
3 MİLYON TL KREDİ İÇİN ÜÇ KRİTİK ŞART
Kentsel dönüşüm kredisinden yararlanmak isteyenlerin yalnızca riskli yapıda hak sahibi olması yeterli olmayacak. Başvuru sahibinin finansal durumuna ve krediye konu edilecek bağımsız bölüme ilişkin bazı şartlar da aranacak.
Buna göre krediye başvuracak kişilerin aylık kredi taksitlerinin hane halkı gelirinin yüzde 70’ini aşmaması gerekiyor. Banka değerlendirmesinde, hanenin toplam geliri ile oluşacak taksit yükü birlikte incelenecek.
Başvuru sahibinin ayrıca açık icra, haciz veya devam eden yasal takip kaydının bulunmaması şartı aranacak. Kredi sicilinde devam eden yasal takip bulunan kişilerin başvuruları banka değerlendirmesinde olumsuz sonuçlanabilecek.
Bir diğer önemli şart ise başvuru yapılacak daire sayısıyla ilgili. Hak sahibinin birden fazla evi bulunsa bile, bu krediye yalnızca 1 dairesi için başvurabileceği belirtiliyor. Bu nedenle başvuru öncesinde kredinin hangi bağımsız bölüm için kullanılacağı netleştirilmeli.
FAİZ ORANI VE VADE NASIL UYGULANACAK?
Kredi programında en dikkat çeken başlıklardan biri düşük faiz ve uzun vade seçeneği oldu. Aylık yüzde 0,69 faiz oranı ile sunulacak kredide, ödeme planı 180 aya kadar uzatılabilecek.
Bu yapı, özellikle riskli binasını yenilemek isteyen ancak artan inşaat maliyetleri nedeniyle süreci erteleyen hak sahipleri için daha ulaşılabilir bir finansman modeli oluşturmayı hedefliyor.
Kredide ilk yıl ödeme yapmak istemeyen vatandaşlar için 12 ay geri ödemesiz dönem seçeneği de bulunacak. Ancak geri ödemesiz dönem tercih edilse bile toplam borç, faiz ve ödeme planı banka tarafından ayrıca hesaplanacak.
EK FAİZ AVANTAJINDAN KİMLER YARARLANABİLECEK?
Yeni kredi modelinde bazı vatandaş grupları için ilave faiz avantajı da uygulanacak. Tek konutu bulunanlar, düşük ve orta gelirli aileler, emekliler, engelliler, şehit ve gazi yakınları ile kadın hane reisleri destekten yararlanabilecek gruplar arasında yer alıyor.
Enerji verimliliği yüksek konutlar da sistemde ayrıca desteklenecek. Buna göre A veya B enerji sınıfına sahip konutları tercih eden hak sahipleri, ek faiz avantajı elde edebilecek. Yetkililer, sağlanacak faiz desteğinin yıllık bazda yüzde 1,25’e kadar çıkabileceğini belirtiyor.
Bu destekle yalnızca riskli yapıların yenilenmesi değil, dönüşüm sonrası enerji verimliliği yüksek ve afetlere dayanıklı konutların artırılması da hedefleniyor.
BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Kentsel dönüşüm kredisinden yararlanmak isteyen hak sahiplerinin ilk adımı, binası için riskli yapı tespit raporu almak olacak. Bu rapor, yapının dönüşüm kapsamına girip girmediğini gösteren resmi başlangıç niteliği taşıyor.
Riskli yapı tespitinin ardından hak sahibi, lisanslı bir müteahhitle sözleşme imzalayacak. Daha sonra yapı ruhsatı düzenlenecek ve proje müteahhit tarafından e-Devlet sistemine kaydedilecek.
Son aşamada hak sahibi, e-Devlet üzerinden ön başvuru yaparak bankanın kredi değerlendirme sürecini başlatacak. Banka bu aşamada başvuru sahibinin gelir durumunu, kredi sicilini, yasal takip kaydını, taksit ödeme gücünü ve başvuruya konu bağımsız bölüm bilgilerini değerlendirecek.
BAŞVURU ÖNCESİ KONTROL EDİLMELİ
3 milyon TL’lik kentsel dönüşüm kredisine başvuracak vatandaşların sürece başlamadan önce hem teknik hem de finansal şartları birlikte kontrol etmesi gerekiyor. Binanın riskli yapı kapsamında olduğunun belgelenmesi, müteahhit sözleşmesinin yapılması, yapı ruhsatının düzenlenmesi ve projenin sisteme kaydedilmesi başvuru sürecinin temel adımları arasında yer alıyor.
Bunun yanında başvuru sahibinin açık icra veya yasal takip kaydının bulunmaması, aylık taksitlerin hane halkı gelirinin yüzde 70’ini geçmemesi ve kredi başvurusunun yalnızca 1 daire için yapılabileceği unutulmamalı.
Bu şartlardan biri sağlanmadığında, başvuru teknik olarak ilerlese bile banka değerlendirmesi aşamasında kredi onayı alınamayabilir.
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE MALİYET BASKISINA KARŞI YENİ ADIM
İstanbul’da kentsel dönüşümün önündeki en büyük engellerden biri, artan inşaat maliyetleri ve hak sahiplerinin ödeme gücü olarak gösteriliyor. Yeni kredi programı, bu noktada dönüşüm sürecine finansman desteği sağlamayı amaçlıyor.
3 milyon TL’ye kadar kredi, 180 aya varan vade, aylık yüzde 0,69 faiz ve ilk 12 ay geri ödemesiz dönem seçeneği, riskli yapısını yenilemek isteyen vatandaşlar için önemli bir destek başlığı haline gelebilir.
Ancak kredi desteği otomatik hak anlamına gelmiyor. Başvuru sahibinin gelir durumu, kredi sicili, yasal takip kaydı, başvurulacak daire sayısı ve projenin resmi süreçleri birlikte değerlendirilecek. Bu nedenle kentsel dönüşüm kredisine başvuracak vatandaşların yalnızca kredi tutarına değil, başvuru şartlarının tamamına dikkat etmesi gerekiyor.
