Emlak vergisindeki “ev hanımı muafiyeti” sanıldığı kadar geniş değil. Ev hanımı olmak, tek başına emlak vergisi ödememek için yeterli sayılmıyor.
Muafiyet için kişinin hiçbir gelirinin bulunmaması, Türkiye sınırları içinde tek bir meskene sahip olması ve bu konutun brüt alanının 200 metrekareyi geçmemesi gerekiyor.
Tapuda iki konutu bulunan ev hanımları ise tek mesken şartını kaybediyor. Bu durumda yalnızca ikinci ev değil, iki konut da sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasının dışında kalıyor.
EV HANIMI OLMAK TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?
Hayır. Mevzuatta doğrudan “ev hanımları emlak vergisinden muaftır” şeklinde genel bir düzenleme bulunmuyor.
Uygulama, hiçbir geliri olmadığını belgeleyen ve brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskeni bulunan kişileri kapsıyor. Bu nedenle ücret, ticari kazanç, serbest meslek geliri veya kira geliri bulunan kişiler açısından şartlar ayrıca inceleniyor. Kanunda belirlenen sınırı aşmayan bazı menkul sermaye iratları ise muafiyete engel olmayabiliyor.
Muafiyet otomatik uygulanmıyor. Gerekli şartları taşıyanların “Hiçbir Geliri Olmayanların Tek Meskenlerine Ait Taahhüt Belgesi” ile ilgili belediyeye başvurması gerekiyor.
İKİ EVİ OLAN EV HANIMI VERGİ ÖDER Mİ?
Evet. Üzerine tam veya hisseli olarak iki ayrı mesken kayıtlı olan kişi, sıfır oranlı bina vergisinden yararlanamıyor.
Örneğin bir ev hanımının:
- Kendi adına kayıtlı bir dairesi varsa,
- Ayrıca miras yoluyla başka bir konutta küçük bir hissesi bulunuyorsa,
bu kişi birden fazla meskende hak sahibi kabul ediliyor. İkinci konuttaki hissenin çok düşük olması sonucu değiştirmiyor.
Birden fazla meskeni veya birden fazla meskende hissesi bulunanların hiçbir konutuna sıfır oran uygulanmıyor. (GİB)
ARSA HİSSESİ DE MUAFİYETİ BOZAR MI?
Burada önemli bir ayrım bulunuyor.
Başka bir konuttaki hisse, tek mesken şartını bozuyor. Ancak gelir getirmeyen bir arsa, arazi veya iş yerine sahip olmak muafiyeti kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Dolayısıyla kişinin adına tek konutla birlikte gelir getirmeyen bir arsa kayıtlı olması, “iki mesken” olarak değerlendirilmez. Fakat arsa, arazi veya iş yerinden kira ya da başka bir gelir elde ediliyorsa bu kez “hiçbir geliri olmama” şartı yönünden inceleme yapılır.
200 METREKARE SINIRI NASIL HESAPLANIYOR?
Sıfır oranlı emlak vergisi için tek meskenin brüt yüzölçümünün 200 metrekareyi aşmaması gerekiyor.
Kişinin konuttaki hissesi değil, konutun tamamının brüt alanı dikkate alınıyor. Örneğin 300 metrekarelik bir evin yarı hissesine sahip olan kişi, kendisine düşen alan 150 metrekare olsa bile muafiyetten yararlanamıyor.
Buna karşılık brüt 180 metrekarelik tek bir evin yarısına sahip olan kişi, diğer koşulları da taşıyorsa yalnızca kendi hissesine düşen vergi için sıfır oran uygulamasından yararlanabiliyor.
EŞİN ÜZERİNDEKİ EV MUAFİYETİ ETKİLER Mİ?
Emlak vergisi mükellefiyeti tapu sahibi üzerinden değerlendirilir.
Ev hanımının kendi adına brüt 200 metrekareyi aşmayan tek bir konutu varsa, eşinin adına kayıtlı taşınmazlar kural olarak kadının sahip olduğu mesken sayısına eklenmez.
Ancak ikinci evde ev hanımının da tapu hissesi bulunuyorsa tek mesken şartı kaybedilir. Taşınmazın yalnızca eşin adına kayıtlı olması ile eşler adına ortak kayıtlı olması aynı sonucu doğurmaz. Belediyeye gitmek istemeyenler veya vakti olmayanlar ödemelerini e-belediye sistemine dahil olan tüm il ve ilçe belediyelerine online olarak yapabildiği gibi, e-devlet sisteminden TC kimlik numarası ve banka bilgilerini girerek yine online bir şekilde yapabiliyor.
EVLERDEN BİRİ SATILIRSA MUAFİYET GERİ GELİR Mİ?
İki konuttan birinin satılmasıyla kişi yeniden tek mesken şartını sağlayabilir.
Ancak satış yapıldığı anda emlak vergisi kaydı kendiliğinden sıfırlanmaz. Satışın ve güncel tapu durumunun ilgili belediyeye bildirilmesi gerekir. Şartların sağlanması hâlinde sıfır oranlı vergi uygulaması genel olarak satışın yapıldığı yılı takip eden yıldan itibaren başlar.
Örneğin ikinci konut 2026 yılında satılırsa, kalan konut için muafiyet şartları 2027 yılı bakımından değerlendirilir.
