Sözleşmesiz Kapora İadesi Nasıl Alınır?

HER KAPORA OTOMATİK OLARAK YANMIYOR

Günlük kullanımda bütün ön ödemeler “kapora” olarak adlandırılsa da Türk Borçlar Kanunu bu ödemeleri ağırlıklı olarak iki farklı başlık altında ele alıyor:

Türk Borçlar Kanunu’nun 177’nci maddesine göre sözleşme kurulurken verilen para, açıkça aksi kararlaştırılmadıkça cayma parası değil, sözleşmenin kurulduğunu gösteren bağlanma parası sayılıyor. Normal şartlarda bu tutar satış bedelinden düşülüyor.

Cayma parasında ise durum farklı. Tarafların bu niteliği açıkça kararlaştırması hâlinde parayı veren satıştan dönerse ödediği tutarı bırakıyor; parayı alan taraf dönerse aldığı miktarın iki katını geri vermekle yükümlü oluyor.

ALICI VAZGEÇERSE KAPORA KESİN OLARAK GİDER Mİ?

Hayır. “Alıcı vazgeçtiyse kapora her durumda yanar” şeklinde genel bir kural bulunmuyor.

Ödemenin açıkça cayma parası olarak kararlaştırılması durumunda alıcı, sözleşmeden dönerek verdiği tutarı kaybedebilir. Ancak ödeme bağlanma parası niteliğindeyse satıcının kaporayı otomatik olarak kendisine bırakması her durumda mümkün olmayabilir.

Alıcının haklı bir gerekçe olmadan işlemden vazgeçmesi nedeniyle satıcının kanıtlanabilir bir zararı oluşmuşsa tazminat talebi gündeme gelebilir. Sonuç; sözleşmedeki şartlara, ödemenin niteliğine ve somut zarara göre belirlenir.

Kredi başvurusunun reddedilmesi de tek başına her zaman iade hakkı sağlamaz. Sözleşmeye “konut kredisi onaylanmazsa kapora iade edilir” şeklinde açık bir madde eklenmiş olması uyuşmazlığı önemli ölçüde azaltır.

SÖZLEŞME YOKSA KAPORA GERİ ALINABİLİR Mİ?

Yazılı sözleşme bulunmaması, ödenen paranın geri istenemeyeceği anlamına gelmez. Banka dekontu, mesajlaşmalar, ilan bilgileri, makbuz ve taraflar arasındaki yazışmalar ödemenin neden yapıldığını gösterebilir.

Banka transferi yapılırken açıklama kısmına yalnızca “kapora” yazmak yerine şu bilgilerin eklenmesi daha güvenlidir:

“…… adresindeki taşınmaz için, satış gerçekleşmezse iade edilmek üzere ön ödeme.”

Erker Nedir?

İçeriği Görüntüle

Nakit ödeme yapılacaksa tarih, tutar, taşınmaz veya araç bilgisi, ödemenin amacı ve iade şartlarını içeren imzalı bir makbuz alınması gerekir.

EV SATIŞINDA İMZALANAN HER BELGE GEÇERLİ Mİ?

Taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için işlemin resmî şekilde yapılması gerekiyor. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi de kanunda öngörülen resmî şekle tabi bulunuyor.

Emlak ofisinde veya taraflar arasında imzalanan sıradan bir belge, tek başına tapu mülkiyetini devretmez. Ana satış sözleşmesinin şekil şartı nedeniyle geçersiz olması hâlinde yapılan ödemelerin iadesi, sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında gündeme gelebilir. Nitekim yargı kararlarında resmî şekilde yapılmayan tapulu taşınmaz satışlarında ödenen bedelin geri istenebileceği kabul ediliyor.

Tescilli araçların satış ve devir işlemleri de noter aracılığıyla gerçekleştiriliyor; noter dışında yapılan araç satış ve devirleri geçerli kabul edilmiyor.

KAPORA SÖZLEŞMESİNE HANGİ MADDELER EKLENMELİ?

Örnek bir hüküm şu şekilde kurulabilir:

“…… TL tutarındaki ödeme bağlanma parasıdır. Taşınmazda hukuki engel bulunması, satıcının satıştan vazgeçmesi veya konut kredisinin onaylanmaması hâlinde tutar, üç iş günü içinde alıcıya iade edilir.”

KAPORA GERİ VERİLMEZSE HANGİ YOLA BAŞVURULUR?

Öncelikle ödeme belgeleriyle birlikte yazılı iade talebi gönderilebilir. Sonuç alınamazsa noter ihtarı, icra takibi veya alacak davası değerlendirilebilir.

Uyuşmazlık bir tüketici ile ticari veya mesleki amaçla hareket eden satıcı arasında yaşanıyorsa 2026 yılında 186 bin TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıkları için Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabiliyor.

Ancak iki birey arasındaki sıradan ev veya araç satışı her zaman tüketici işlemi sayılmaz. Bu durumda görevli mahkeme ve izlenecek yol, sözleşmenin taraflarına ve uyuşmazlığın niteliğine göre değişebilir.

Kapora gönderilmeden önce ödeme koşullarının bir sayfalık yazılı metinle belirlenmesi, sonradan yaşanabilecek “yanar mı, iade edilir mi?” tartışmasının önüne geçebilecek en güçlü tedbirlerden biridir.