Türkiye’de gayrimenkul ilanlarında doğrulama sürecinin zorunlu hale gelmesiyle birlikte yetki belgesi olmayan kişilerin ilan vermesi büyük ölçüde engellendi. Buna rağmen sektörden gelen şikayetlere göre, bazı yetki belgeli emlak işletmeleri ilanları farklı yöntemlerle yayınlayarak tüketiciyi yanıltmaya devam ediyor.
“Sahibinden” Görünüyor, Emlakçı Çıkıyor
İddialara göre bazı ilanlar, emlak işletmeleriyle bağlantılı olmasına rağmen “sahibinden” ya da yabancı mülk sahibi beyanıyla sisteme giriliyor. Bu nedenle ilanda doğrudan mülk sahibiyle görüşeceğini düşünen vatandaş, evin gösterimi sırasında emlakçıyla karşılaşabiliyor.
Bu durum özellikle kiralık ve satılık konut arayan vatandaşlarda zaman kaybına ve güven sorununa yol açıyor. İlan açıklamasında yer alan bilgilerle görüşme sırasında verilen bilgilerin farklı olması da şikayetlerin artmasına neden oluyor.
İstanbul’da ev arayan Ayşe K., yaşadığı süreci şu sözlerle anlattı:
“Sahibinden olarak yayınlanan bir ilana gittim. Ev sahibiyle görüştüğümü sandım ancak kapıda emlakçıyla karşılaştım. Fiyat farklı söylendi, ayrıca komisyon istendi. Saatlerce ilan sitelerinde gezdim ama doğru ilana ulaşmakta zorlandım.”
EİDS Sistemi Ne Sağlıyor?
EİDS ile gayrimenkul ilanlarında mülk sahipliği ve yetki doğrulaması yapılması amaçlanıyor. Mülk sahibi, taşınmazı için ilanı doğrudan kendisi yayınlayabiliyor ya da e-Devlet üzerinden yetki belgeli bir emlak işletmesine izin verebiliyor.
Bu sistemle birlikte korsan emlakçılığın azaltılması, sahte ilanların önlenmesi ve ilan platformlarında daha güvenli bir yapı kurulması hedefleniyor. Ancak uygulamada “sahibinden” ilanlar, yabancı mülk sahibi beyanları ve yetki süreçleriyle ilgili denetim tartışmaları sürüyor.
Sahte İlan Şikayetleri Devam Ediyor
Gayrimenkul piyasasında en sık gündeme gelen sorunların başında sahte ilanlar, kapora talepleri ve yanıltıcı fiyat bilgileri geliyor. Bazı ilanlarda gerçek dışı fiyatlarla müşteri çekildiği, görüşme aşamasında ise farklı fiyat ya da komisyon talep edildiği belirtiliyor.
Öne çıkan şikayet başlıkları şöyle:
Kapora talebi, gerçek olmayan ilanlarla müşteri toplama, ilan sahibi bilgisinin net olmaması, aynı taşınmaz için birden fazla ilan açılması, fiyatın görüşme sırasında değiştirilmesi ve “sahibinden” görünen ilanın emlakçı tarafından yönetilmesi.
Yetki Belgeli Emlakçılar da Sorun Yaşıyor
Sistemdeki belirsizlikler yalnızca alıcı ve kiracıları değil, yetki belgeli emlak işletmelerini de etkiliyor. Bir taşınmaz için birden fazla emlak işletmesine yetki verilmesi, pazarlama süreci yürütülmesine rağmen satışın haricen yapılması ve komisyon konusunda yaşanan anlaşmazlıklar sektörde yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.
Bu nedenle tek yetkili satış sözleşmelerinin daha net uygulanması, ilan platformlarında yetki bilgilerinin daha görünür hale getirilmesi ve ilan geçmişinin şeffaf biçimde izlenebilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Sistemde Öne Çıkan Eksikler
EİDS’in sahte ilanlarla mücadelede daha etkili çalışması için ilan platformlarında bazı adımların güçlendirilmesi bekleniyor. Özellikle ilan sahibinin kim olduğunun daha açık gösterilmesi, “sahibinden” ilanlarda ek doğrulama yapılması ve doğrulanmış emlak işletmelerinin ayrı bir işaretle belirtilmesi öne çıkan talepler arasında yer alıyor.
Ayrıca taşınmaz bazlı ilan geçmişinin görüntülenebilmesi, fiyat değişikliklerinin takip edilebilmesi ve yetki durumunun kullanıcıya açık şekilde sunulması, sahte ilan şikayetlerinin azaltılmasında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
EİDS nedir?
EİDS, gayrimenkul ilanlarında mülk sahipliği ve yetki doğrulaması yapılmasını sağlayan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’dir. Sistem, sahte ilanların ve yetkisiz emlakçılığın önüne geçmeyi amaçlar.
“Sahibinden” görünen ilan neden emlakçıya çıkıyor?
Bazı ilanlarda, ilanın mülk sahibi tarafından verildiği izlenimi oluşabiliyor. Ancak görüşme ya da ev gösterimi sırasında ilanın emlak işletmesi tarafından yönetildiği ortaya çıkabiliyor. Bu durum tüketici tarafında güven sorunu oluşturuyor.
Emlak ilanlarında en sık yaşanan sorunlar neler?
En sık karşılaşılan sorunlar arasında gerçek olmayan ilanlar, düşük fiyatla müşteri çekme, kapora talepleri, ilan sahibi bilgisinin net olmaması, fiyat değişikliği ve komisyon tartışmaları yer alıyor.
