Çatı katlı ya da dubleks dairelerde sıkça karşılaşılan çatı piyesi, özellikle gayrimenkul alım satımında dikkat edilmesi gereken teknik ifadelerden biri olarak öne çıkıyor. Çatı piyesi, çatı eğimi içerisinde ve çatı arasında kalmak şartıyla, altındaki bağımsız bölüme ait olan ve bu bölümle içeriden bağlantılı yapılan mekânları ifade ediyor.
Bu nedenle çatı piyesi, tek başına ayrı bir daire ya da bağımsız bölüm anlamına gelmiyor. Çatı arası ancak son kattaki bağımsız bölümle bağlantılı şekilde kullanılabiliyor. Tapuda yer alan çatı piyesli mesken ifadesi de çoğu zaman son kat ile çatı katının birlikte kullanıldığı, halk arasında dubleks olarak bilinen konut tiplerini anlatıyor.
ÇATI PİYESİ NEREDE, NASIL VE HANGİ AMAÇLA KULLANILIR?
Asansörlü yapılarda TSE standartlarına göre projelendirilecek asansör kulelerinin ve bu bölümlerle beraber düzenlenen merpen evlerinin en az ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü aşmasına da izin verilir. TSE standartlarına uygun olarak projelendirmesi yapılan asansör kulelerinin ve bu bölümler ile birlikte düzenlenen merpen evlerinin en az ölçüdeki bölümlerinin çatı örtüsünün açmasını asansörlü yapılarda izin verilmektedir.
Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir. Teras çatının kullanıma açık olması halinde 1.10 metre yüksekliğinde parapet ya da korkuluk yapılması mecburidir.
Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu bölümlerde sadece asansör kulesi, su deposu, kaskat sistemleri ve iklimlendirme sistemleri içeren tesisat odası, ve son katta yer alan bağımsız bölümlerle irtibatlı olan piyesler yapılabilmektedir.
ÇATI PİYESİ ÖZELLİKLERİ
Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçmemek kaydıyla; ayrık yapılarda kırma, ikili blok yapılarda bloğu ile müşterek kırma, iki taraftan da bitişik yapılarda ise ön
Merpen evleri, alın ve kalkan duvarları, hava bacaları, ışıklıklar, dördüncü fıkraya göre belirlenen çatı örtüsü düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir.
ÇATI PİYESİ NASIL HESAPLANIR?
Çatı piyesi hesabı yapılırken yalnızca alanın metrekare büyüklüğüne bakılmıyor. Çatının eğimi, kullanılacak çatı malzemesi, yörenin mimari özelliği ve iklim şartları birlikte değerlendiriliyor. Bu şartlara göre çatı eğimi, ilgili idarenin onayıyla belirleniyor.
Yönetmelik kapsamında çatı eğimi saçak ucundan hesaplanıyor. Mahya yüksekliği ise 5 metreyi geçemiyor. Bu sınır, çatı arasında oluşacak kullanım alanını doğrudan etkiliyor. Bu yüzden aynı büyüklükte iki binada bile çatı eğimi ve mahya yüksekliği farklıysa kullanılabilir çatı piyesi alanı da farklı olabiliyor.
Çatı arasındaki mekânlarda, çatı eğimi içinde kalmak ve işlevini sağlamak şartıyla asgari yükseklik şartı aranmayabiliyor. Ancak üst kat tavan döşemesi ile çatı örtüsü arasında kalan hacimler, imar planında aksine bir hüküm yoksa ilave kat döşemeleri yapılarak bölünemiyor.
ÇATI PİYESİN NASIL BAĞIMSIZ DAİRE OLUR?
Bağımsız Daire Olması İçin Gerekenler
Çatı piyesinizin tapuda bağımsız daire olarak görünmesi için bazı teknik ve resmi adımların tamamlanması gerekir:
- Mimari proje tadilatı yapılmalı
- Belediyeden onay alınmalı
- Kat maliklerinden gerekli izinler alınmalı
- Tapu müdürlüğünde işlem başlatılmalı
- Kat mülkiyeti projesi güncellenmeli
Bu işlemler tamamlandığında çatı piyesiniz tapuda ayrı bir bağımsız bölüm olarak tescil edilebilir.
MALZEME YAPISINA GÖRE ÇATI TÜRLERİ
Çatı piyesi kadar çatının hangi malzemeyle yapıldığı da binanın dayanıklılığı, kullanım şekli ve maliyeti açısından önemli. Konutlarda, sanayi yapılarında ve ticari yapılarda farklı çatı türleri tercih edilebiliyor.
Ahşap çatılar, özellikle konutlarda en yaygın kullanılan çatı türleri arasında yer alıyor. Farklı uygulama tipleri bulunsa da daha çok kırma çatılarda tercih ediliyor. Ahşap çatıların en önemli avantajı ekonomik ve hafif olması. Ayrıca çatı örtüsü olarak birçok kaplama türüyle birlikte kullanılabiliyor.
Çelik çatılar, genellikle sanayi yapılarında ve geniş açıklıklara ihtiyaç duyulan binalarda tercih ediliyor. Bu sistem sayesinde orta yükseklik daha düşük tutulabiliyor. Çabuk kurulması ve sağlam olması çelik çatının tercih edilme nedenleri arasında yer alıyor. Ancak ahşap çatıya göre maliyeti daha yüksek olabiliyor. Betonarme döşeme ihtiyacını azaltması, yapının kullanım hacmini artırması ve farklı iç mekân düzenlemelerine imkan vermesi de önemli avantajları arasında gösteriliyor.
Betonarme çatılar, çatı örtüsünü taşımak için ahşap ya da çelik elemanlar yerine betonarme sistemlerin kullanıldığı çatı türleri arasında yer alıyor. Günümüzde çok fazla tercih edilmese de, yalıtım teknolojilerinin bugünkü kadar gelişmediği dönemlerde özellikle çok sıcak ya da çok soğuk iklim bölgelerinde yalıtım avantajı nedeniyle uygulanabiliyordu.
Teras çatılar ise yapının betonarme döşemesi üzerine ısı, ses ve su yalıtımı uygulanarak oluşturuluyor. Kar ve yağmur suyunun tahliyesi için bu çatılara hafif eğim veriliyor. Kullanım amacına göre üzerinde gezilebilir ya da gezilemez şekilde tasarlanabiliyor. Bazı projelerde ise teras çatılar, toprak, çim ve hafif bitkilerle kaplanarak daha yeşil bir çatı bahçesi konseptine dönüştürülebiliyor.
