Konut piyasasında fiyat artışları yavaşlarken üretim tarafında maliyet baskısı derinleşiyor. Mayıs ayında konut fiyatları nominal olarak yüzde 24,5 artmasına rağmen reel bazda yaklaşık yüzde 6 geriledi. Buna karşılık konutun metrekare üretim maliyeti 40 bin 500 TL seviyesine çıktı.
EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, yüksek maliyetler, satışlardaki yavaşlama ve krediye erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle üreticinin yeni proje geliştirme konusunda daha temkinli davrandığını belirtti.
“OTURUM AMAÇLI ALICI İÇİN FIRSAT DÖNEMİ”
Konut fiyatlarında 2023 yılında yaşanan hızlı yükselişin geride kaldığını ifade eden Yazıcı, piyasanın daha sakin ve dengeli bir döneme girdiğini söyledi. Yazıcı’ya göre bu tablo, özellikle yatırım için değil, kendi oturumu için ev almak isteyenler açısından fırsat yaratıyor.
Yazıcı, “2023 yılında gördüğümüz hızlı fiyat artışları geride kaldı. Piyasa daha sakin ilerliyor. Eğer amaç yatırım değil de oturmaksa mevcut dönem önemli bir alım fırsatı sunuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
METREKARE MALİYETİ 40 BİN 500 TL’YE ÇIKTI
Bayındırlık Bakanlığı şubat ayı verilerine göre konut üretiminde metrekare maliyetinin 40 bin 500 TL’ye, dolar bazında ise yaklaşık 930 dolara ulaştığını belirten Yazıcı, bir yıl önce bu maliyetin yaklaşık 20 bin TL seviyesinde olduğunu hatırlattı.
İnşaat maliyetlerindeki artışın üreticiyi zorladığını vurgulayan Yazıcı, “Konut, AVM ve iş merkezi maliyetlerinin birbirine yaklaşması sektör açısından sağlıklı değil. Üretici yaptığı yatırımı geri döndürmekte zorlanıyor.” ifadelerini kullandı.
YÜKSEK FAİZ YENİ PROJELERİ YAVAŞLATIYOR
Konut üreticisinin projelerini büyük ölçüde satışlardan elde ettiği gelirle sürdürdüğünü belirten Yazıcı, satışların yavaşladığı ve finansman maliyetlerinin yükseldiği bir ortamda yeni proje iştahının azaldığını söyledi.
Yazıcı, yüksek faiz ortamında üreticilerin daha temkinli hareket ettiğini belirterek, bu durumun yeni konut üretimini yavaşlattığını ifade etti.
Konut kredisine erişimde yaşanan kısıtların yalnızca satışları değil, orta vadede kira piyasasını da etkileyebileceğine dikkat çeken Yazıcı, yatırımcıların piyasadan çekilmesiyle yeni konut arzının azalacağını, bunun da kiralar üzerinde baskı yaratacağını söyledi.
“DAHA AZ KONUT, DAHA YÜKSEK KİRA DEMEK”
Yazıcı’ya göre yatırım amaçlı alımların azalması ilk aşamada fiyatları dengeleyici gibi görünse de uzun vadede arz tarafında sorun yaratabilir. Yeni konut üretiminin yavaşlaması, kiralık konut stokunu da sınırlayabilir.
“Daha az konut, daha yüksek kira demek” değerlendirmesinde bulunan Yazıcı, konut üretiminin sürdürülebilir şekilde devam etmesinin hem satış hem de kira piyasası açısından önemli olduğunu vurguladı.
TÜRK YATIRIMCISI GAYRİMENKULDEN VAZGEÇMİYOR
Altın fiyatlarındaki dalgalanmaların konut talebini tamamen ortadan kaldırmasını beklemediğini belirten Yazıcı, Türkiye’de gayrimenkulün hâlâ güvenli liman olarak görüldüğünü söyledi.
Yazıcı, “Türk yatırımcısı gayrimenkule uzun vadeli bakıyor. Bu nedenle küresel gelişmeler birebir aynı etkiyi Türkiye’de göstermiyor.” dedi.
GÖZLER YILIN SON ÇEYREĞİNDE
Konut piyasasında hareketlenme için yılın son çeyreğine işaret eden Yazıcı, jeopolitik risklerin azalması ve faiz indirimlerinin başlaması halinde talebin yeniden canlanabileceğini ifade etti.
Özellikle Eylül sonrası döneme dikkat çeken Yazıcı, faiz indirimiyle birlikte mortgage imkanlarının genişlemesi halinde mevduatta bekleyen paranın bir bölümünün yeniden gayrimenkule yönelebileceğini söyledi.
KENTSEL DÖNÜŞÜM PİYASAYI AYAKTA TUTUYOR
Serbest piyasada yatırım kararlarının ertelendiğini belirten Yazıcı, mevcut hareketliliğin önemli bölümünün kentsel dönüşüm projelerinden geldiğini ifade etti.
“Yarısı Bizden Kampanyası ve benzeri finansman modelleri dönüşüm projelerine ilgiyi artırıyor. Bugünkü hareketliliğin önemli kısmı bu alandan geliyor.” diyen Yazıcı, dönüşüm projelerinin piyasada canlılığı koruyan başlıklardan biri olduğunu söyledi.
SOSYAL KONUT KİRALARI TEK BAŞINA DÜŞÜRMEZ
Sosyal konut projelerinin önemli olduğunu ancak kira piyasasında tek başına büyük bir düşüş yaratmasının zor olduğunu belirten Yazıcı, mevcut konut açığının hâlâ arz-talep dengesini bozduğunu vurguladı.
Yazıcı, “Sosyal konut projeleri piyasayı bir miktar rahatlatacaktır ancak mevcut arz açığı nedeniyle kiralarda tek başına büyük bir düşüş beklemek doğru olmaz.” değerlendirmesiyle konut arzının artırılması gerektiğine dikkat çekti.
