Ukrayna’nın savaş sonrası yeniden yapılanma süreci, uluslararası inşaat ve altyapı sektörleri için yeni bir dönem başlatıyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün yayımladığı Ukrayna Altyapı Politikası İncelemesi raporuna göre, ülkenin 2026-2035 döneminde yeniden yapılanma ve ekonomik toparlanma için yaklaşık 588 milyar dolarlık finansmana ihtiyacı bulunuyor. Bu dev dönüşüm süreci, altyapı, konut, enerji, ulaşım ve sanayi tesisleri alanlarında güçlü deneyime sahip Türk müteahhitlik sektörü için de önemli fırsatlar barındırıyor.
UKRAYNA’NIN YENİDEN YAPILANMASI İÇİN 588 MİLYAR DOLARLIK İHTİYAÇ
OECD raporunda, Ukrayna’nın yeniden inşa sürecinin yalnızca savaşın yol açtığı hasarı gidermekle sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Ülkenin altyapısının daha modern, dayanıklı, sürdürülebilir ve Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiği vurgulandı.
Rapora göre bu süreçte altyapı yatırımlarının stratejik önceliklere göre planlanması, proje hazırlık kapasitesinin artırılması ve uluslararası finansman kaynaklarının daha etkin kullanılması gerekiyor. Özellikle ulaşım altyapısı, enerji tesisleri, konut üretimi, sosyal donatılar ve kamu hizmet binaları yeniden yapılanma sürecinin öncelikli başlıkları arasında yer alıyor.
ÖZEL SEKTÖRÜN ROLÜ ARTIRILMALI
OECD, Ukrayna’nın yeniden inşasında kamu kaynaklarının tek başına yeterli olmayacağına işaret ederek, özel sektörün daha güçlü biçimde sürece dahil edilmesi gerektiğini belirtti. Raporda kamu-özel sektör iş birliklerinin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve şeffaf ihale mekanizmalarının güçlendirilmesi önerildi.
Altyapı projelerinin yalnızca yapım aşamasında değil, planlamadan işletmeye kadar tüm süreçlerde etkin yönetilmesi gerektiği ifade edildi. Bu yaklaşım, büyük ölçekli projelerde kaynakların daha verimli kullanılmasını ve yatırımcı güveninin güçlenmesini sağlayacak temel unsur olarak değerlendiriliyor.
ŞEFFAF İHALE VE DİJİTAL PROJE YÖNETİMİ VURGUSU
Raporda öne çıkan başlıklardan biri de ihale süreçleri oldu. OECD, Ukrayna’da yeniden yapılanma projelerinde daha şeffaf, izlenebilir ve rekabete açık ihale süreçlerinin önemine dikkat çekti.
Dijital proje yönetim sistemlerinin yaygınlaştırılması da öneriler arasında yer aldı. Bu sistemlerin, projelerin maliyet, süre, kalite ve uygulama performansının daha sağlıklı takip edilmesine katkı sağlayacağı belirtiliyor. Böylece uluslararası finansman sağlayıcıları, yatırımcılar ve müteahhitler açısından daha güvenilir bir proje ortamı oluşması hedefleniyor.
TÜRK MÜTEAHHİTLER İÇİN STRATEJİK FIRSAT
DEİK Türkiye-Ukrayna İş Konseyi Başkanı Ziya Uzel, Ukrayna’nın yeniden yapılanma sürecinin Türk müteahhitleri için önemli bir fırsat alanı oluşturduğunu söyledi. Uzel’e göre Türkiye’nin uluslararası müteahhitlik tecrübesi, zorlu coğrafyalarda çalışma kabiliyeti ve teknik kapasitesi, Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu hızlı ve nitelikli dönüşüm sürecine katkı sağlayabilecek düzeyde.
Türk firmaları; altyapı, ulaşım, enerji, sağlık, eğitim, konut ve sanayi tesisleri gibi birçok alanda sahip oldukları deneyimle Ukrayna’nın yeniden inşasında güçlü adaylar arasında görülüyor. Bu süreçte yalnızca proje üstlenmek değil, uzun vadeli ekonomik kalkınmaya ve bölgesel istikrara katkı sunacak kalıcı çözümler geliştirmek de hedefleniyor.
TÜRKİYE-UKRAYNA İŞ BİRLİĞİ GÜÇLENEBİLİR
Türkiye ile Ukrayna arasında son yıllarda gelişen stratejik ortaklık, yeniden inşa sürecinde daha somut ekonomik iş birliklerine dönüşebilir. 2024 yılında kurulan Yeniden İnşa Görev Gücü kapsamında ulaştırma altyapısı, köprüler, yollar, enerji tesisleri, konutlar ve sosyal donatı alanlarının yeniden inşasına öncelik verilmesi bekleniyor.
Türk şirketleri, savaşın yol açtığı hasarın giderilmesine yönelik bazı projelerde halihazırda faaliyet yürütürken, savaşın sona ermesiyle birlikte yeni projelerin daha hızlı gündeme gelmesi bekleniyor. Bu durum, Türk müteahhitlik sektörü için Avrupa pazarına yakın, yüksek hacimli ve uzun soluklu bir iş alanı oluşturabilir.
562 MİLYAR DOLARLIK ULUSLARARASI TECRÜBE
Türk müteahhitlik sektörü, son 50 yılda dünya genelinde önemli bir birikim oluşturdu. Türk firmaları, bugüne kadar 138 ülkede yaklaşık 13 bin proje üstlendi. Tamamlanan projelerin toplam büyüklüğü ise 562 milyar dolara ulaştı.
Konut, köprü, tünel, demir yolu, metro, ticaret merkezi, sanayi tesisi, petrol ve doğal gaz rafinerileri gibi yüksek katma değerli projelerde edinilen deneyim, Ukrayna’nın yeniden inşa sürecinde Türk firmalarını avantajlı konuma taşıyor.
EN BÜYÜK ENGEL SAVAŞ RİSKİ VE FİNANSMAN
OECD raporunda, savaş koşullarına rağmen Ukrayna’nın makroekonomik istikrarı korumaya yönelik adımlar attığı belirtildi. Ancak savaşın yarattığı riskler, mali kısıtlar, finansal sistemdeki yapısal sorunlar ve yönetişim alanındaki eksiklikler, altyapı yatırımlarının önündeki temel engeller olarak sıralandı.
Bu engellerin aşılması için yatırım ortamını güçlendirecek reformların sürdürülmesi, yerel finans piyasalarının derinleştirilmesi ve kamu-özel iş birliği kapasitesinin artırılması gerekiyor. Ayrıca altyapı yatırımlarında sürdürülebilirlik, iklim dayanıklılığı ve AB standartlarıyla uyum gibi kriterlerin daha fazla öne çıkması bekleniyor.
YENİDEN İNŞA SADECE BİNA YAPMAK DEĞİL
Ukrayna’nın yeniden yapılanması, klasik anlamda yıkılan binaların yeniden yapılmasından daha geniş bir dönüşüm anlamına geliyor. Yeni dönemde ulaşım ağlarının güçlendirilmesi, enerji altyapısının yenilenmesi, sanayi tesislerinin modernize edilmesi, sosyal konutların geliştirilmesi ve kamu hizmetlerinin daha dirençli hale getirilmesi hedefleniyor.
Bu nedenle süreç, Türk müteahhitleri için yalnızca inşaat işi değil; mühendislik, proje yönetimi, finansman, lojistik, enerji verimliliği ve sürdürülebilir şehircilik alanlarında da yeni fırsatlar sunuyor.
