Köyde ruhsatsız ya da tapusuz evi bulunanların en çok merak ettiği konuların başında elektrik aboneliği geliyor. Yapının tapusu veya iskanı bulunmasa bile, belirli şartların sağlanması halinde elektrik aboneliği yapılabiliyor.
5 Temmuz 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme kapsamında, ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış yapılar ile hiç ruhsat alınmamış bazı yapılara elektrik ve su aboneliği imkanı tanındı. Bunun için yapıya yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon veya doğal gaz gibi altyapı hizmetlerinden en az birinin götürüldüğünün belgelenmesi gerekiyor.
Bu düzenleme sayesinde bazı yapılarda iskan olmadan elektrik ve su aboneliği yapılabiliyor. Ancak bu abonelik, yapının tamamen yasal hale geldiği anlamına gelmiyor.
KÖYDE RUHSATSIZ EVE ELEKTRİK ABONELİĞİ KİMİN ADINA YAPILIR?
Elektrik aboneliği, yapıyı fiilen kullanan kişi adına açılır. Ev sahibi yapıda kendisi oturuyorsa abonelik kendi adına yapılabilir. Kiracı oturuyorsa, kira sözleşmesi ibraz edilerek abonelik kiracı adına açılabilir.
Tapusuz veya ruhsatsız yapılarda mülkiyet her zaman tapu kaydıyla ispatlanamadığı için fiili kullanım, belediye veya il özel idaresi kayıtları, muhtarlık bilgileri ve kira sözleşmesi gibi belgeler önem kazanır.
Faturalar, abonelik sözleşmesinde adı geçen kişiye kesilir. Elektriği fiilen kullanan kişi ile abonelik sahibi aynı kişi olmalıdır. Başkasının adına açık abonelikle elektrik kullanılması ileride usulsüz kullanım sorunu doğurabilir.
TAPUSUZ VE RUHSATSIZ EV İÇİN HANGİ BELGELER GEREKİR?
Köyde ruhsatsız veya tapusuz ev için elektrik aboneliği başvurusunda genellikle şu belgeler istenir:
T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı
Zorunlu Deprem Sigortası yani DASK poliçesi
Belediye, il özel idaresi veya ilgili idareden alınan altyapı yazısı
Yapının inşa tarihini gösteren belge
Kiracı başvuruyorsa güncel kira sözleşmesi
Başvuru sahibinin iletişim ve adres bilgileri
Belediye ya da ilgili idareden alınacak yazıda, yapının bulunduğu yerde yol, su, elektrik, kanalizasyon, telefon veya doğal gaz gibi altyapı hizmetlerinden en az birinin mevcut olduğu belirtilmelidir.
Ruhsatsız yapılarda yapının 31 Aralık 2021’den önce inşa edildiğinin; ruhsatlı yapılarda ise ruhsatın 1 Temmuz 2022’ye kadar alınmış olduğunun belgelenmesi istenebilir. Eksik veya geçersiz belge sunulması halinde başvuru askıya alınabilir ya da reddedilebilir.
GEÇİCİ ELEKTRİK ABONELİĞİ NE DEMEK?
Ruhsatsız veya iskanı bulunmayan yapılarda açılan abonelik çoğu zaman geçici abonelik niteliğindedir. Bu abonelik, yapıya elektrik hizmeti verilmesini sağlar; ancak yapıya kalıcı yasal statü kazandırmaz.
Geçici elektrik aboneliği, ruhsatsız yapının imara uygun hale geldiği anlamına gelmez. Yapı sahibi, yalnızca elektrik aboneliği aldığı için kazanılmış hak iddiasında bulunamaz.
İlgili idare, yapının durumu nedeniyle aboneliğin iptalini talep edebilir. Yapı daha sonra iskan alırsa geçici abonelik kalıcı aboneliğe dönüştürülebilir.
BAŞVURU NEREYE YAPILIR?
Başvuru süreci iki aşamalı ilerler. İlk olarak yapının bulunduğu yerin bağlı olduğu belediye, il özel idaresi veya ilgili idareye başvurularak yapının inşa tarihi ve altyapı hizmetlerinin varlığı belgelenir.
Bu yazı alındıktan sonra bölgedeki elektrik dağıtım veya görevli tedarik şirketinin müşteri hizmetleri merkezine başvuru yapılır. Şirket belgeleri inceler, gerekli görülürse saha kontrolü yapar ve uygunluk halinde sayaç montajı ile abonelik sözleşmesi sürecini başlatır.
Köylerde süreç belediye sınırları dışında kalıyorsa il özel idaresi veya muhtarlık yönlendirmesi de gerekebilir.
DASK ZORUNLU MU?
Elektrik aboneliği başvurularında DASK poliçesi çoğu durumda zorunlu belgeler arasında yer alır. Belediye sınırları içindeki konutlarda DASK olmadan abonelik işlemi yapılamayabilir.
Ancak köy statüsündeki bazı yerleşimlerde ve belediye sınırları dışında kalan yapılarda farklı uygulamalar olabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde ilgili elektrik şirketinden ve bağlı olunan idareden güncel belge listesi alınmalıdır.
RUHSATSIZ EVE ABONELİK REDDEDİLİRSE NE YAPILIR?
Başvurunun reddedilmesi halinde önce red gerekçesi öğrenilmelidir. En sık karşılaşılan nedenler eksik belge, yapının kanunda belirtilen tarih aralığı dışında yapılmış olması, altyapı hizmetinin belgelenememesi veya teknik bağlantı şartlarının sağlanmamasıdır.
Eksik belgeler tamamlanarak yeniden başvuru yapılabilir. Başvurunun haksız şekilde reddedildiği düşünülüyorsa, dağıtım şirketinden yazılı gerekçe istenebilir ve gerekli görülürse EPDK’ya şikayet başvurusu yapılabilir.
ABONELİK OLMADAN ELEKTRİK KULLANMANIN CEZASI VAR MI?
Abonelik yapılmadan elektrik kullanılması ciddi risk taşır. Sayaçtan önce bağlantı yapılması, başkasının aboneliği üzerinden elektrik kullanılması, sayaçla oynanması veya sözleşmesiz tüketim yapılması durumunda dağıtım şirketi kaçak ya da usulsüz kullanım işlemi başlatabilir.
Bu durumda şirket tespit tutanağı düzenler. Kullanılan elektriğin bedeli geriye dönük olarak hesaplanabilir, kaçak kullanım bedeli çıkarılabilir ve bağlantı kesilebilir. Usulsüz kullanımda ise aboneliğin gerçek kullanıcı adına alınması istenir; işlem yapılmazsa elektrik kesintisi ve ek bedeller gündeme gelebilir.
Kaçak elektrik kullanımı yalnızca idari ve mali sonuç doğurmaz. Duruma göre savcılığa suç duyurusu yapılması ve cezai süreç başlatılması da mümkün olabilir. Bu nedenle ruhsatsız veya tapusuz yapıda elektrik kullanılacaksa mutlaka yasal abonelik süreci tamamlanmalıdır.
KİRACI KENDİ ADINA ABONELİK AÇTIRABİLİR Mİ?
Kiracı, köyde bulunan ruhsatsız veya tapusuz evde kendi adına elektrik aboneliği açtırabilir. Bunun için kira sözleşmesi, kimlik belgesi, DASK poliçesi ve ilgili idareden alınan altyapı yazısı sunulmalıdır.
Kira sözleşmesinde evin adresi ve taraf bilgileri açık şekilde yer almalıdır. Abonelik kiracı adına açıldığında faturalar doğrudan kiracıya kesilir. Kiracı taşındığında aboneliği kapatarak güvence bedelini geri alabilir.
