Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin (EİDS) devreye alınmasıyla birlikte kayıt dışı ve sahte emlak ilanlarında önemli ölçüde azalma yaşanırken, dolandırıcıların bu kez sosyal medya platformlarına yöneldiği belirtiliyor. Yetki doğrulaması zorunluluğu nedeniyle ilan sitelerinde işlem yapmakta zorlanan bazı kişiler, şimdi sosyal medya hesapları üzerinden sahte ilan paylaşarak vatandaşları hedef alıyor.
KAPORA TUZAĞI YENİ DÖNEMDE BÜYÜYOR
Sektör temsilcileri, sosyal medya üzerinden yayılan sahte emlak ilanlarına ilişkin şikayetlerin arttığını belirtiyor. Profesyonel fotoğraflar, sahte kimlik görselleri ve düşük fiyat vaadiyle hazırlanan ilanlar, özellikle kapora talebi üzerinden vatandaşları hedef alıyor.
Editör analizi: EİDS sistemi ilan sitelerinde güvenliği artırsa da dolandırıcılık yöntemleri tamamen ortadan kalkmış değil. Sadece platform değişti. Eskiden ilan sitelerinde sahte hesaplarla yapılan işlemler artık sosyal medya hesapları üzerinden yürütülüyor. Bu nedenle uzmanlar, “ilan sosyal medyada diye kontrolsüz hareket edilmemesi gerektiğini” vurguluyor.
KRİTİK DETAY: BU BELGELERİ SORMADAN KAPORA GÖNDERMEYİN
Vatandaşların mağdur olmaması için şu kontrollerin mutlaka yapılması öneriliyor:
• İlanı paylaşan kişinin taşınmaz ticaret yetki belgesi olup olmadığı sorgulanmalı
• Tapu bilgisi ve açık adres doğrulanmalı
• Evi görmeden hiçbir ödeme yapılmamalı
• Kapora gönderilecek IBAN’ın şirket hesabı mı şahsi hesap mı olduğuna dikkat edilmeli
• “Bugün göndermezseniz başkasına verilecek” baskısıyla hareket edilmemeli
Dolandırıcıların Yeni Maskesi: "Yapay Zeka ile Üretilmiş Evler"
Siber güvenlik ve emlak uzmanları, son dönemde sosyal medyadaki ilanlarda kullanılan fotoğrafların birçoğunun gerçek bile olmadığını, yapay zeka programlarıyla üretilmiş lüks ve kusursuz "hayali" evlere ait olduğunu saptadı. Çalıntı ya da yapay zeka ürünü fotoğraflarla göz boyayan şebekeler, kapora bedelini aldıktan hemen sonra sosyal medya hesabını kapatarak ortadan kayboluyor.
Dolandırıcılar Nasıl Güven Oluşturuyor?
Dolandırıcılar, özellikle büyükşehirlerdeki yüksek kira ve ev fiyatları karşısında bunalan, "uygun fiyatlı ev" arayan vatandaşların psikolojisini çok iyi yönetiyor. Sosyal medyada açılan sahte hesaplar üzerinden yürütülen sistem şu kelimelerle işliyor:
"Şehir dışına acil taşınmam gerekiyor,"
"Sahibinden kaçırılmayacak fırsat,"
"İlk kaporayı gönderene evi tutacağım.”
Piyasa değerinin %30 ila %40 altında paylaşılan bu ilanlar, profesyonel fotoğraflarla ve sahte kimlik görselleriyle desteklenerek kurbanda güven duygusu oluşturuluyor. "Hızlı karar vermezseniz ev başkasına gider" baskısıyla, vatandaş daha evi bile görmeden kapora göndermeye zorlanıyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Sosyal medyadaki tüm emlak ilanları sahte mi?
Hayır. Ancak sosyal medya platformlarında resmi ilan sitelerindeki gibi zorunlu doğrulama mekanizmaları bulunmadığı için risk daha yüksektir.
Dolandırıcılara kaptırılan kapora geri alınabilir mi?
Hukuki süreç ve suç duyurusu başlatılabilir. Ancak dolandırıcılar genellikle parayı sahte/kiralık hesaplar üzerinden hızlıca erittiği için paranın fiziki olarak geri alınması oldukça zordur.
EİDS sistemi neleri koruyor?
EİDS, resmi ilan sitelerinde sadece yetki belgeli emlak işletmelerinin ve e-Devlet üzerinden mülkünü doğrulayan gerçek kişilerin ilan vermesini sağlar. Sosyal medyayı kapsamaz.
En güvenli kiralama/satım yöntemi nedir?
Evi yerinde görmek, mal sahibi ile yüz yüze gelmek, tapu kaydını kontrol etmek ve parayı yalnızca resmi bir emlak sözleşmesi imzaladıktan sonra, açıklamalı olarak banka üzerinden göndermektir.