Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifte yer alan düzenleme, miras kalan ev, arsa, tarla ve benzeri taşınmazların ortaklığın satış suretiyle giderilmesi sürecinde önemli bir değişiklik getiriyor.
Yeni modele göre, miras yoluyla edinilmiş ve ortakları yalnızca mirasçılardan oluşan taşınmazlarda ilk açık artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapılması öngörülüyor. Böylece aileden kalan taşınmazların ilk aşamada üçüncü kişilere düşük bedelle gitmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

DÜZENLEME YASALAŞTI MI, TEKLİF AŞAMASINDA MI?
Burada önemli bir ayrım var: Düzenleme henüz tamamen yürürlüğe girmiş bir kanun değil. Teklif, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. Uygulamanın başlayabilmesi için teklifin TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesi ve ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Bu nedenle mevcut aşamada “yasa çıktı” veya “uygulama başladı” demek doğru olmaz. Satış usulündeki yeni sistem, yürürlük tarihiyle birlikte başlayacak dosyalar için geçerli olacak.
İLK İHALEYE KİMLER KATILABİLECEK?
Mevcut sistemde mirasçılar anlaşamadığında, ortaklığın giderilmesi davası sonunda taşınmaz herkese açık ihale ile satılabiliyordu. Yeni düzenleme yürürlüğe girerse, miras yoluyla kalan ve ortakları sadece mirasçılardan oluşan taşınmazlarda ilk açık artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılacak.
Yani taşınmazın sahibi olan mirasçılar, ilk aşamada dışarıdan alıcılarla yarışmadan teklif verebilecek. İlk ihalede alıcı çıkmazsa ikinci aşamada genel ihale süreci gündeme gelecek.
MİRASÇI ÖNCELİĞİ UCUZA ALMA HAKKI DEĞİL
Yeni düzenlemede en çok karıştırılabilecek nokta burası. Mirasçılara tanınan öncelik, taşınmazı ucuza alma hakkı anlamına gelmiyor.
İlk açık artırmanın mirasçılar arasında yapılması, aile mülkünün önce aile içinde kalabilmesi için getirilen bir öncelik mekanizması. Ancak taşınmazı almak isteyen mirasçının bedeli ödemesi gerekiyor.
Başka bir ifadeyle, mirasçı “ben ailedenim” diyerek evi ya da arsayı düşük bedelle alamayacak. İlk ihalede başlangıç bedeli, bilirkişi tarafından belirlenen değer üzerinden oluşturulacak.
İLK İHALEDE BEDEL NASIL BELİRLENECEK?
Teklifteki düzenlemeye göre ilk açık artırmada başlangıç bedeli, taşınmazın bilirkişi tarafından belirlenen muhammen bedelinin yüzde 100’ü olacak.
Örnek vermek gerekirse:
|
Taşınmaz değeri |
İlk ihale başlangıç bedeli |
Kimler katılabilir? |
|
3.000.000 TL |
3.000.000 TL |
Malik mirasçılar |
|
5.000.000 TL |
5.000.000 TL |
Malik mirasçılar |
|
8.000.000 TL |
8.000.000 TL |
Malik mirasçılar |
Bilirkişi bir eve 5 milyon TL değer biçerse, mirasçılar arasındaki ilk açık artırma bu değer üzerinden başlayacak. Bu aşamada alıcı çıkmazsa, ikinci açık artırma genel satış kurallarına göre yapılacak.
SATIŞI SABOTE EDENE YAPTIRIM GELİYOR
Düzenleme, açık artırma sürecinin kötüye kullanılmasını da önlemeyi amaçlıyor. En yüksek teklifi veren mirasçı, süresi içinde bedeli ödemezse yaptırımla karşılaşacak.
Bu durumda yatırılan teminat iade edilmeyecek. Teminatın bir bölümü mahkeme masraflarına aktarılacak, kalan tutar ise mirasçılara payları oranında dağıtılacak. Ayrıca bedeli yatırmayan kişiye, teklif ettiği tutarın yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanması öngörülüyor.





