Arsa ya da taşınmaz satın almadan önce yapılması gereken en önemli kontrollerin başında imar durumu sorgulama geliyor. Çünkü bir taşınmazın tapuda arsa, tarla, bağ ya da bahçe olarak görünmesi, üzerine doğrudan konut veya ticari yapı yapılabileceği anlamına gelmiyor.
İMAR DURUMU NEREDEN SORGULANIR?
İmar durumu için ilk kontrol dijital sistemler üzerinden yapılabilir. Taşınmazın konumu ve parsel sınırları için TKGM Parsel Sorgulama ekranı kullanılabilir. Belediyelerin sunduğu imar hizmetlerine ise e-Devlet imar durumu sorgulama aramasıyla ulaşılabilir. Yürürlükteki ve askıdaki planları kontrol etmek isteyenler de e-Plan Otomasyon Sistemleri üzerinden işlem yapabilir.
Sorgulama için şu bağlantılar kullanılabilir:
Ancak dijital sorgulamalar genellikle ön bilgi niteliğindedir. Satın alma, proje hazırlama veya ruhsat başvurusu gibi işlemler için taşınmazın bağlı olduğu belediyeden ya da yetkili idareden güncel imar durumu belgesi alınmalıdır.
ADIM ADIM İMAR DURUMU SORGULAMA
1. Ada ve parsel bilgisini öğrenin
İlk olarak tapu kaydında yer alan il, ilçe, mahalle, ada ve parsel numarası belirlenmelidir.2. Parselin yerini haritada kontrol edin
TKGM Parsel Sorgulama üzerinden taşınmazın haritadaki konumu, sınırları ve çevresi incelenebilir.3. Belediyenin e-İmar ekranına bakın
Taşınmaz belediye sınırları içindeyse ilgili belediyenin e-İmar hizmeti üzerinden kullanım kararı, plan notları ve yapılaşma bilgileri kontrol edilebilir.4. Askıdaki planları inceleyin
e-Plan sistemi üzerinden bölgede yürürlükte olan ya da askıya çıkarılan plan değişiklikleri takip edilebilir.5. Resmi belge alın
Kesin karar vermeden önce belediyeden mühürlü veya onaylı imar durumu belgesi alınmalıdır.
İMAR DURUMU TAŞINMAZIN DEĞERİNİ BELİRLER
Gayrimenkul değerleme İmar durumu, arsanın piyasa değerini doğrudan etkiler. Aynı büyüklükte iki arsa düşünün; biri 2 katlı konut alanında, diğeri 5 katlı ticaret alanında yer alıyorsa, yüz ölçümleri aynı olsa bile değerleri farklı olacaktır.
Arsa değerini etkileyen başlıca imar başlıkları şunlardır:
- Kullanım amacı: Konut, ticaret, tarım, sanayi, park veya yeşil alan
- Kat adedi ve yapı yüksekliği
- TAKS ve KAKS oranı
- Emsal değeri
- Yola cephe durumu
- Çekme mesafeleri
- Plan notları
- Şerh ve takyidat kayıtları
- Altyapı ve ulaşım bağlantısı
Bu nedenle arsa alırken yalnızca fiyat karşılaştırması yapmak yeterli değildir. Taşınmazın gelecekte neye dönüşebileceği, imar durumuyla doğrudan bağlantılıdır.
TAKS VE KAKS NEDİR?
TAKS, binanın arsa üzerinde zeminde kaplayabileceği alanı gösterir. KAKS ise emsal olarak da bilinir ve arsa üzerine yapılabilecek toplam inşaat alanını belirler. Bu iki oran, arsanın yapılaşma potansiyelini anlamak için en önemli teknik verilerdendir.
İMAR DURUMU İLE İNŞAAT RUHSATI AYNI MI?
İmar durumu, arsanın planlara göre yapılaşma potansiyelini gösteren bilgilendirme belgesidir. İnşaat ruhsatı ise bu potansiyele uygun hazırlanan projeye belediyenin verdiği resmi yapı yapma iznidir. Kısaca biri bilgi, diğeri uygulama iznidir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Tapulu her arsaya ev yapılabilir mi?
Hayır. Tapuda tarla, bağ veya bahçe olarak görünen taşınmazlarda yapılaşma sınırlı olabilir. Ayrıca uygulama imar planı dışında kalan alanlarda konut yapma hakkı bulunmayabilir.İmar planı değişikliğine itiraz edilebilir mi?
Evet. Taşınmazın yapılaşma hakkını etkileyen plan değişikliklerine, askı süresi içinde yasal itiraz yapılabilir. Bu nedenle arsa sahiplerinin belediye duyurularını ve plan askı süreçlerini takip etmesi önemlidir.
