İskan sorgulama, bir binanın yasal olarak kullanılabilir durumda olup olmadığını öğrenmek isteyen vatandaşların en çok araştırdığı konular arasında yer alıyor. Resmi adıyla yapı kullanma izin belgesi, inşaatı tamamlanan yapının ruhsat ve projeye uygun şekilde bitirildiğini gösteren belge olarak kabul ediliyor. Ev satın alırken, kredi kullanırken, abonelik işlemlerinde ya da tapu sürecinde iskan belgesinin olup olmadığı büyük önem taşıyor.
İSKAN SORGULAMA NEDEN YAPILIR?
İskan sorgulama, satın alınacak ya da kullanılacak binanın yasal kullanım izni bulunup bulunmadığını öğrenmek için yapılır. Bir yapının iskanlı olması, binanın ruhsatına ve onaylı projesine uygun şekilde tamamlandığını gösterir.
Vatandaşlar özellikle ev satın almadan önce, konut kredisi kullanırken, elektrik, su ve doğalgaz aboneliği alırken, tapu işlemleri sırasında ve kat mülkiyetine geçiş sürecinde iskan durumunu kontrol etmelidir.
E-DEVLET ÜZERİNDEN İSKAN SORGULAMA ADIMLARI
İskan sorgulama işlemi e-Devlet üzerinden Yapı Kullanma İzin Belgesi hizmetiyle yapılabiliyor. e-Devlet’te bu hizmetten yararlanmak için kimlik doğrulaması gerekiyor. Sistem; e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığıyla giriş yapılmasına izin veriyor.
e-Devlet yapı kullanma izin belgesi sorgulama:
https://www.turkiye.gov.tr/bilim-sanayi-yap-kullanma-izin-belgesi-iskan-2297
Sorgulama için adımlar şöyle:
- e-Devlet sistemine giriş yapın.
T.C. kimlik numarası ve e-Devlet şifresiyle sisteme giriş yapılır.- Arama bölümüne “Yapı Kullanma İzin Belgesi” yazın.
İskan belgesi e-Devlet’te genellikle bu adla yer alır.- İlgili hizmet ekranını açın.
Arama sonucunda çıkan yapı kullanma izin belgesi hizmetine tıklanır.- Uygulamaya git butonuna basın.
Sistem, ilgili sorgulama ekranına yönlendirme yapar.- Taşınmaz bilgilerini kontrol edin.
Adres, bina, bağımsız bölüm veya sistemde istenen bilgiler üzerinden sorgulama yapılır.- Belge durumunu inceleyin.
Binaya ait iskan belgesi varsa sistemde belge bilgileri görüntülenebilir.- Sonuç çıkmazsa belediyeye başvurun.
e-Devlet’te bilgi görünmüyorsa taşınmazın bağlı bulunduğu belediyenin imar müdürlüğünden ayrıca sorgulama yapılabilir.
BELEDİYEDEN İSKAN SORGULAMA NASIL YAPILIR?
e-Devlet üzerinden sonuç alınamaması halinde iskan sorgulama, taşınmazın bağlı olduğu belediyenin imar müdürlüğü üzerinden yapılabilir. Bunun için binanın açık adresi, ada-parsel bilgisi, tapu bilgileri ve varsa ruhsat numarasıyla başvuru yapılır.
Bazı belediyeler iskan, ruhsat ve imar durumu bilgilerini kendi e-Belediye veya e-İmar ekranları üzerinden de sorgulatabiliyor. Ancak kesin belge durumu için ilgili belediyenin imar biriminden resmi bilgi alınması gerekir.
İSKAN BELGESİ NE ZAMAN VE NASIL VERİLİR?
İskan belgesi, inşaat tamamlandıktan sonra yapının ruhsatına, mimari projesine, statik projesine, tesisat projelerine ve ilgili mevzuata uygun olup olmadığının kontrol edilmesiyle verilir. Yapı sahibi ya da yetkilisi belediyeye başvurur, belediye teknik ekipleri yapıda inceleme yapar.
Binanın ruhsat ve eklerine uygun tamamlandığı tespit edilirse yapı kullanma izin belgesi düzenlenir. Yapıda projeye aykırılık, eksik imalat, güvenlik sorunu veya mevzuata aykırı durum varsa iskan verilmeden önce bu eksiklerin giderilmesi istenebilir.
İSKAN BELGESİ İÇİN GEREKLİ BELGELER NELERDİR?
İskan başvurusunda istenen belgeler belediyeden belediyeye değişebilir. Ancak birçok belediyede yapı kullanma izin belgesi sürecinde benzer evraklar talep edilir. Çankaya Belediyesi’nin yapı kullanma izin belgesi sayfasında kanal ruhsatı ve vizesi, temel vizesi, ısı yalıtım vizesi, vergi ilişik kesme belgesi, doğalgaz yazısı, asansör ruhsatı, bina fotoğrafları, SGK prim borcu yazısı, yapı denetim iş bitim raporu, numarataj ve yapı bilgi formu gibi belgeler listelenmektedir.
Örnek olarak istenebilecek belgeler şunlardır:
- Tapu belgesi veya tapu bilgileri
- Yapı ruhsatı
- Mimari proje ve ekleri
- Statik, elektrik ve mekanik proje belgeleri
- Yapı denetim iş bitim raporu
- SGK ilişiksizlik yazısı
- Vergi borcu veya ilişik kesme belgesi
- Numarataj belgesi
- Enerji kimlik belgesi
- Doğalgaz uygunluk yazısı
- Bina fotoğrafları
- Altyapı ve kanal bağlantı uygunluk yazıları
Taşınmazın bağlı olduğu belediyenin iskan belgeleri sayfası kontrol edilmelidir. Örnek belge listesi için:
https://www.cankaya.bel.tr/hizmetler/yapi-kullanma-izin-iskn-belgesi
ASANSÖR BULUNAN BİNALAR İÇİN EK BELGELER
Binada asansör varsa iskan sürecinde asansöre ilişkin ek belgeler de gündeme gelir. Asansörün güvenli ve mevzuata uygun şekilde kullanılabilir olduğunu gösteren teknik belgeler belediye tarafından istenebilir.
Bu kapsamda genellikle asansör ruhsatı, asansör tescil belgesi, uygunluk raporu, montaj firması belgeleri, bakım sözleşmesi ve ilgili teknik dosyalar talep edilebilir. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği’nde, yapı kullanma izin belgesi alan ve ilk kez kullanıma açılan yapılarda asansörlerin işletme ve bakım süreçlerine ilişkin hükümler yer alıyor.
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği:
https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/mevzuat/Asans%C3%B6r%20%C4%B0%C5%9Fletme%20ve%20Bak%C4%B1m%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi.pdf
İSKAN OLMADAN NE GİBİ SORUNLAR YAŞANIR?
İskanı olmayan binalarda vatandaşlar tapu, kredi, abonelik ve kullanım süreçlerinde sorun yaşayabilir. Bankalar konut kredisi verirken iskan durumunu dikkate alabilir. Kat mülkiyetine geçişte sorun çıkabilir. Bazı yapılarda elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri geçici ya da şantiye aboneliği üzerinden yürüyebilir.
Ayrıca iskan olmaması, binada ruhsat ve projeye aykırı imalat bulunduğu ihtimalini gündeme getirebilir. Bu durum ileride satış, kiralama, değerleme ve resmi işlemlerde taşınmazın değerini olumsuz etkileyebilir.
İSKAN BELGESİ NEDEN GEREKLİDİR?
İskan belgesi, bir yapının yasal olarak kullanılabilir olduğunu gösterdiği için önemlidir. Bu belge olmadan binanın tamamlandığı ve projeye uygun şekilde yapıldığı resmi olarak kabul edilmiş sayılmaz.
İskan belgesi; kat mülkiyeti, konut kredisi, abonelik işlemleri, resmi satış süreçleri, değerleme raporları ve belediye kayıtları açısından temel belgelerden biridir. Bu nedenle ev veya iş yeri satın almadan önce iskan sorgulaması yapılması, ileride yaşanabilecek hukuki ve mali sorunların önüne geçebilir.
Sıkça sorulan sorular
İskan belgesi olmayan ev alınır mı?
İskanı olmayan ev alınabilir; ancak kredi, abonelik, kat mülkiyeti ve ileride satış süreçlerinde sorun yaşanabilir. Bu nedenle satın almadan önce belediye ve tapu kayıtları kontrol edilmelidir.
İskan sorgulama ücretli mi?
e-Devlet üzerinden yapılan sorgulama genellikle ücretsizdir. Belediyeden alınacak belge, suret veya resmi işlem taleplerinde belediyeye göre ücret çıkabilir.
İskan ile kat mülkiyeti aynı şey mi?
Hayır. İskan, binanın kullanılabilir olduğunu gösteren yapı kullanma izin belgesidir. Kat mülkiyeti ise bağımsız bölümlerin tapuda ayrı ayrı mülkiyet hakkına konu edilmesidir.
