Tapu Kanunu’ndaki son değişiklikle gayrimenkul piyasası tamamen mercek altına alınıyor. Artık banka ve finans kuruluşları tarafından hazırlatılan değerleme raporları, düzenlendiği an Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne (TKGM) iletilecek. Mustafa Hakan Özelmacıklı, sistemin başarısı için "tapu harcı indirimi" ve "değer barışı" çağrısı yaparken; mükerrer kayıt riskine karşı uyarıda bulundu.
Zorunlu Bildirim Nedir?
Tapu Kanunu'nda yapılan yeni değişiklikle beraber; konut finansmanı (kredili satışlar) ve sermaye piyasası mevzuatı kapsamında hazırlanan tüm gayrimenkul değerleme (ekspertiz) raporlarının, dijital bir veri havuzu oluşturulması amacıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne (TKGM) iletilmesi zorunluluğudur.
Bu uygulama ile gayrimenkullerin gerçek değerleri kayıt altına alınarak piyasadaki fiyat spekülasyonlarının ve vergi kayıplarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Kimleri Kapsıyor?
Düzenleme, raporu hazırlayan uzmanlardan ziyade, bu süreci başlatan ve raporun tarafı olan kurumları "Yükümlü" kılıyor:
- Kamu Kurum ve Kuruluşları: Gayrimenkul işlemi yapan tüm resmi kurumlar.
- Bankalar: Konut kredisi (mortgage) kullandıran tüm özel ve kamu bankaları.
- Finans Kuruluşları: Sermaye piyasası kapsamında değerleme yaptıran diğer aracı kurum ve kuruluşlar.
|
Kategori |
Kapsam ve Detaylar |
|
Teknik Bilgiler |
İmar durumu, yapı sınıfı, enerji sınıfı. |
|
Güvenlik |
Depreme dayanıklılık, hasar durumu. |
|
Konum |
Ada, pafta, parsel bilgileri, koordinat ve ulaşım imkanları. |
|
Gelişim |
Çevresel gelişim dinamikleri ve bağımsız bölüm detayları. |
DEĞER BİLGİ MERKEZİ İÇİN GERİ SAYIM
Bakanlık tarafından planlanan Değer Bilgi Merkezi'nin takvimi de netleşti:
2026: İstanbul’da devreye alınıyor.
2027: 81 ilin tamamında aktif hale gelecek.
Bu merkez; tapu verileri, ilanlar, belediye rayiçleri ve fiili satış verilerini tek potada eriterek Türkiye'nin gerçek değer haritasını çıkaracak.
SIKÇA SORULAN SORULAR
1. Bu raporlar piyasayı nasıl şeffaflaştıracak?
Piyasadaki tüm kredi odaklı satış verileri tek merkezde toplanacağı için "gerçek fiyat" bilgisi artık kamunun elinde olacak. Bu da suni fiyat artışlarını frenleyebilir.
2. Tapu harcı neden düşürülmeli?
Mevcut sistemde alıcı ve satıcı yüksek harç maliyetinden kaçmak için bedeli düşük gösteriyor. Harçlar makul seviyeye çekilirse (Dubai örneğinde olduğu gibi), herkes gerçek bedeli beyan edecektir.
