Metropol şehirlerde artan yaşam maliyeti, ekonomik sıkıntılar ve üretime dönme isteği, birçok kişiyi yeniden köylere yöneltiyor. “Köyde arazim yok, sermayem yok, nasıl başlayacağım?” diyenlere iş insanı, altın ve para piyasaları uzmanı İslam Memiş’ten dikkat çeken bir değerlendirme geldi.
Memiş, köye dönmek isteyenlerin karamsar olmaması gerektiğini belirterek, devletin hem arsa edinimi hem de üretim yapmak isteyenler için farklı destekler sunduğunu hatırlattı.
KÖYDE ARSA SAHİBİ OLMAK MÜMKÜN
İslam Memiş, köy tüzel kişiliğine ait taşınmazların belirli şartlarla ihtiyaç sahiplerine satılabildiğini ifade etti. Bu süreçte 442 sayılı Köy Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri esas alınıyor.
Buna göre satıştan yararlanmak isteyen kişinin köy nüfusuna kayıtlı olması, köyde ikamet etmesi ve evi bulunmayan ihtiyaç sahibi durumunda olması gerekiyor. Satışa konu taşınmaz ise en fazla 2 bin metrekare olabiliyor.
Satışlar köy ihtiyar meclisi kararıyla ve rayiç bedel üzerinden yapılıyor. Bu arsaları alanların 5 yıl içinde bina yapması gerekiyor. Ayrıca hak sahipleri, satın aldıkları yeri 10 yıl boyunca başkasına devredemiyor veya satamıyor.
ARSA ALANIN SORUMLULUĞU DA VAR
Memiş’e göre bu düzenleme, yalnızca “arsa alıp bekleme” amacıyla görülmemeli. Çünkü köyde arsa sahibi olmak isteyenler için hem kullanım şartı hem de süre sınırlamaları bulunuyor.
Bu nedenle köye dönmek isteyenlerin önce bağlı oldukları köydeki taşınmaz durumunu, satış şartlarını, rayiç bedeli ve yapı yapma yükümlülüğünü resmi kurumlardan öğrenmesi gerekiyor.
KÖYE DÖNÜŞTE ÜRETİM DE DESTEKLENİYOR
İslam Memiş, köye dönmek isteyenlerin en çok “Ne iş yapacağım?” sorusunu sorduğunu belirtti. Bu noktada tarım ve hayvancılık destekleri devreye giriyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılı destekleri kapsamında Kırsal Kalkınma Yatırım Programı, mazot ve gübre destekleri, bitkisel üretim destekleri ve IPARD III çağrıları kırsalda üretim yapmak isteyenler için önemli başlıklar arasında yer alıyor.
KIRSAL KALKINMA PROGRAMINDA HİBE DESTEĞİ VAR
Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında yayımlanan 2026/9 sayılı tebliğle birlikte kırsalda yatırım yapmak isteyenlere yönelik destekler açıklandı.
Programda hibe oranı projeye göre yüzde 50 ile yüzde 70 arasında değişiyor. Projeye esas alt limit 100 bin TL, üst limit ise 30 milyon TL olarak belirlendi.
Kırsal Kalkınma Yatırım Programı:
https://kirsalkalkinma.tarimorman.gov.tr/mevzuat/kirsal-kalkinma-yatirim-programi
IPARD III İLE KIRSALA 241 MİLYON AVRO DESTEK
Kırsalda yatırım yapmak isteyenler için IPARD III Programı da önemli desteklerden biri olarak öne çıkıyor. 2026 yılı çağrı takviminde kırsal yatırımlar için 241 milyon avroluk bütçe ayrıldığı açıklandı.
Program kapsamında hayvancılık, bitkisel üretim, kırsal turizm, el sanatları, işleme tesisleri ve yenilenebilir enerji gibi farklı alanlarda destekler bulunuyor.
2026 TARIMSAL DESTEKLERİ AÇIKLANDI
2026 üretim yılı için tarımsal desteklerde temel destek katsayısı dekara 310 TL olarak duyuruldu. Bitkisel üretim destekleri kapsamında buğday, arpa, pamuk, ayçiçeği, kuru baklagiller ve yem bitkileri gibi ürünler için destek birim fiyatları açıklandı.
Mazot ve gübre desteklerinin de üreticilerin hesaplarına peyderpey aktarıldığı belirtildi. Bu nedenle köye dönmek isteyenlerin üretim planı yapmadan önce hangi ürünün hangi destekten yararlanabileceğini araştırması gerekiyor.
2026 bitkisel üretim destekleri:
https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/Belgeler/Tar%C4%B1m%20Havzalar%C4%B1/2026%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Destekleme%20Birim%20Fiyatlar%C4%B1.pdf
TOPRAK ANALİZİ YAPTIRMADAN ÜRETİME BAŞLANMAMALI
İslam Memiş, köye yerleşmek isteyenlerin sadece arazi sahibi olmasının yeterli olmadığını, üretime bilinçli başlanması gerektiğini vurguladı.
Köye dönmek isteyenlerin il veya ilçe tarım müdürlüklerine başvurarak toprak analizi yaptırabileceğini belirten Memiş, bu analizle arazide hangi ürünün daha verimli yetiştirilebileceğinin öğrenilebileceğini ifade etti.
Toprak analizi, yanlış ürün seçiminin ve gereksiz maliyetlerin önüne geçiyor. Bu nedenle üretime başlamadan önce arazinin yapısını bilmek, doğru ürün ve doğru destek programını seçmek açısından büyük önem taşıyor.
GELECEK TARIMDA, FIRSAT KIRSALDA
Memiş, köyde arazisine sahip çıkmayanlar ya da arazisi kullanılmayanların da bu süreci iyi değerlendirmesi gerektiğini belirtti. Kullanılmayan tarım alanlarının başka üreticiler için fırsata dönüşebileceğini ifade eden Memiş, kırsalın yeniden değer kazandığını söyledi.
Büyükşehir yasasıyla birçok köyün mahalle statüsüne geçmesi de bazı bölgelerde yaşam koşullarını değiştirdi. Yerel yönetimlerden hizmet almaya başlayan eski köyler, altyapı ve ulaşım gibi imkanlarla daha yaşanabilir hale geldi.
İslam Memiş’e göre köye dönüş artık sadece nostaljik bir tercih değil. Üretmek, kendi gıda ihtiyacını karşılamak ve kırsalda yeni bir hayat kurmak isteyenler için devletin sunduğu arsa ve teşvik imkanları önemli bir fırsat oluşturuyor.