GAYRİMENKULDE MİRAS KALDIĞINDA İLK NE YAPILMALI?
Türk Medeni Kanunu’na göre miras; kişinin ölümüyle birlikte yasal ve atanmış mirasçılara kendiliğinden geçer. Ancak taşınmazların devri, bankadaki paranın çekilmesi ve diğer hakların kullanılabilmesi için resmî işlemlerin tamamlanması gerekir.
Miras bırakanın taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları, alacakları, şirket hisseleri ve borçlarının tamamı tereke olarak adlandırılır. Bu nedenle herhangi bir malı devralmadan önce terekenin hem varlıkları hem de borçları araştırılmalıdır.
2026 VERASET VERGİSİ İSTİSNA TUTARLARI
Gelir İdaresi Başkanlığının 2026 yılı verilerine göre miras yoluyla gerçekleşen intikallerde uygulanacak istisna tutarları şöyle:
|
Mirasçı veya intikal türü |
2026 istisna tutarı |
|
Çocuklar ve eş için kişi başına |
2.907.136 TL |
|
Çocuk bulunmaması hâlinde eş için |
5.817.845 TL |
|
Karşılıksız intikallerde |
66.935 TL |
Bu rakamlar mirasın tamamının vergiden muaf olduğu anlamına gelmiyor. Vergi hesabında, mirasçının payına düşen değerin belirtilen tutara kadar olan bölümü istisna ediliyor.
BEYANNAME İÇİN 4 AYLIK SÜRE
Ölümün Türkiye’de gerçekleşmesi ve mirasçıların Türkiye’de bulunması durumunda Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi, ölüm tarihini takip eden 4 ay içinde verilmelidir.
Hesaplanan vergi, 3 yılda ve toplam 6 eşit taksitte ödenir. Ödemeler her yıl mayıs ve kasım aylarında yapılır. Ölümün veya mirasçıların yurt dışında bulunması hâlinde beyan süreleri değişebilir.
MİRAS HAKKI 5 ADIMDA NASIL ALINIR?
1. Veraset ilamı alınır
Mirasçıları ve miras paylarını gösteren mirasçılık belgesi, şartların uygun olması hâlinde noterden alınabilir. Nüfus kayıtlarında sorun, yabancılık unsuru veya mirasçılar arasında ihtilaf bulunması durumunda Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulması gerekebilir.
2. Malvarlığı ve borçlar araştırılır
Tapu kayıtları, banka hesapları, araçlar, şirket hisseleri, kredi borçları, icra takipleri ve vergi borçları incelenir. Borçların varlıklardan fazla olması hâlinde mirasın reddi değerlendirilebilir.
Mirasın reddi için genel süre, mirasçının ölümü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 3 aydır.
3. Vergi beyannamesi verilir
Mirasçılık belgesi ve malvarlığı bilgileriyle vergi dairesine başvurulur. Beyan işlemlerinin ardından tapu, banka ve diğer kurumlardaki devirlerde kullanılacak belgeler temin edilir.
4. Tapu ve banka intikali yapılır
Taşınmazlar Tapu Müdürlüğünde mirasçılar adına tescil edilir. Bankadaki para ve diğer varlıklar için ilgili bankaya başvurulur. Elbirliği mülkiyeti devam ederken mirasçılardan biri ortak taşınmazın tamamını tek başına satamaz.
5. Paylaşım veya dava süreci başlatılır
Mirasçılar anlaşırsa yazılı bir miras paylaşım sözleşmesi düzenlenebilir. Taşınmazlara ilişkin paylaşımın ayrıca tapuda tescil edilmesi gerekir.
DAVA AÇMADAN ÖNCE ARABULUCULUK
Mirasçılar paylaşım konusunda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi veya mal paylaşımına ilişkin hukuki süreç gündeme gelir. Adalet Bakanlığının açıkladığı düzenleme kapsamında ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekiyor.
Metindeki “yüzde 40 arabuluculuk şartı” ifadesi doğru değildir. Arabuluculuk için yasal bir yüzde şartı bulunmuyor.
MİRAS SÜRECİNDE EN SIK YAPILAN 5 HATA
- Borçları araştırmadan miras üzerinde işlem yapmak
- Üç aylık reddi miras süresini kaçırmak
- Sözlü paylaşım anlaşmasına güvenmek
- Ortak taşınmazı tek başına satmaya çalışmak
- Zorunlu arabuluculuğa başvurmadan dava açmak
Bankadan para çekmek veya tereke malları üzerinde sahiplenme niteliğinde işlem yapmak, olayın koşullarına göre mirasın örtülü kabulü sonucunu doğurabilir. Bu nedenle özellikle borç şüphesi bulunan miraslarda işlem yapılmadan önce hukuki destek alınması önem taşıyor.