KİRA ARTIŞLARI ENFLASYON TARTIŞMASININ MERKEZİNDE
GYODER Zirvesi’nde konuşan Ekonomist ve Stratejist Fatih Keresteci, Türkiye’de enflasyonla mücadelede kira sorununun göz ardı edilemeyeceğini söyledi.
Keresteci’ye göre barınma ihtiyacı; yeni evlilikler, öğrenciler, memur atamaları ve büyük şehirlerdeki iş hareketliliği nedeniyle her yıl yeniden talep oluşturuyor. Buna karşılık yeterli konut arzı sağlanamadığında kiralar yukarı yönlü baskı altında kalıyor.
İSTANBUL’DA ORTALAMA KİRA 40 BİN TL’Yİ AŞTI
Nisan 2026 itibarıyla tüketici enflasyonu yıllık yüzde 32,37 seviyesinde gerçekleşirken, kira enflasyonu yüzde 51,1’e ulaştı.
TCMB verilerine göre İstanbul’da 100 metrekarelik bir konutun ortalama kirası 40 bin 512 TL oldu. Türkiye genelinde ise aynı büyüklükteki konutun ortalama kirası 24 bin 188 TL seviyesinde bulunuyor.
|
Gösterge |
Tutar / Oran |
|
Türkiye yıllık enflasyon |
%32,37 |
|
Kira enflasyonu |
%51,1 |
|
İstanbul 100 m² ortalama kira |
40.512 TL |
|
Türkiye 100 m² ortalama kira |
24.188 TL |
|
İstanbul / Türkiye kira farkı |
1,67 kat |
KİRA MESELESİ SADECE KONUT SORUNU DEĞİL
Keresteci, kira artışlarının yalnızca ev sahipleri ve kiracıları ilgilendiren bir başlık olmadığını vurguladı.
Ticari gayrimenkul, okul, hastane, ofis ve dükkan kiralarındaki artış da hizmet fiyatlarına yansıyor. Bu nedenle kira yükü, eğitimden sağlığa, perakendeden işçilik maliyetlerine kadar birçok alanda fiyatları etkileyen bir unsur haline geliyor.
ASGARİ ÜCRETLİ İÇİN KİRA YÜKÜ ARTTI
Keresteci, 2021 öncesinde asgari ücretle çalışan bir kişinin kirasını ödedikten sonra elinde para kalabildiğini, bugün ise birçok şehirde asgari ücretin kirayı karşılamaya yetmediğini belirtti.
Son 5 yılda asgari ücretin TL bazında ciddi artış göstermesine rağmen, kira karşısındaki alım gücünün zayıflaması barınma krizini daha görünür hale getirdi.
“HAYALET EVLER” PİYASAYA DAHİL EDİLMELİ
Keresteci’nin çözüm önerileri arasında boş duran konut stokunun kiralık piyasaya kazandırılması da yer aldı.
Vergi, miras, hukuki ihtilaf veya yatırım amaçlı bekletilen konutların sisteme dahil edilmesiyle kiralık arzının artırılabileceği değerlendiriliyor. Bu adımın özellikle büyükşehirlerde kira baskısını azaltabileceği ifade ediliyor.
KONUT ÜRETİMİNDE UCUZ FİNANSMAN ÖNERİSİ
Keresteci’ye göre yalnızca alıcıya kredi vermek, konut sorununu çözmek için yeterli değil. Asıl ihtiyaç, konut arzını artıracak üreticiye uygun finansman sağlanması.
Özellikle sürdürülebilir ve erişilebilir konut projeleri için üreticiye ucuz kredi sağlanması, orta vadede kira ve konut fiyatları üzerindeki baskıyı azaltabilir.
YIL SONU TAHMİNLERİ REVİZE EDİLDİ
Jeopolitik riskler ve küresel enerji fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle yıl sonu beklentilerinde de revizyon yapıldı.
|
Gösterge |
Eski tahmin |
Yeni tahmin |
|
Yıl sonu enflasyon |
%24 |
%29 |
|
Politika faizi |
%30 |
%35 |
|
Ekonomik büyüme |
%4,5 - %5 |
%3,5 civarı |
|
Konut üretimi |
Yetersiz arz |
Sınırlı toparlanma |
|
Asgari ücretin kira gücü |
Daha güçlüydü |
Zayıfladı |
GAYRİMENKUL PİYASASI İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Yüksek kira, düşük arz ve pahalı finansman üçgeni, gayrimenkul piyasasında yeni bir denge arayışını beraberinde getiriyor.
Kiralık konut arzının artırılması, boş evlerin sisteme kazandırılması ve üreticiye uygun finansman sağlanması, enflasyonla mücadelede konut piyasasını daha merkezi bir başlık haline getiriyor.