Son günlerde sosyal medyada “3 yıl geri ödemesiz konut kredisi geliyor” başlığıyla paylaşılan düzenleme henüz yürürlüğe girmiş bir kampanya değil. Konu, TBMM’ye sunulan İlk Defa Konut Edinecek Gençlere Devlet Destekli Konut Finansmanı Sağlanmasına Dair Kanun Teklifi kapsamında gündeme geldi.
TBMM teklif sayfası:
https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d0e07abb-8677-453b-87be-019ed5fba8f3
DESTEK KİMLERİ KAPSAYACAK?
Kanun teklifine göre destekten, 18 yaşını doldurmuş ve 35 yaşını aşmamış Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları yararlanabilecek.
Başvuru sahibinin kendisi, eşi ve velayeti altındaki çocukları adına kayıtlı konut bulunmaması gerekiyor. Ayrıca kişinin son 5 yıl içinde konut sahibi olmamış olması, düzenli ve belgelenebilir gelire sahip olması ve satın alacağı konutu ikamet amacıyla kullanmayı taahhüt etmesi şartlar arasında yer alıyor.
PEŞİNAT OLACAK MI?
Teklif metninde en kritik madde kredi oranıyla ilgili. Buna göre destek kapsamında kullandırılacak kredi tutarı, satın alınacak konut bedelinin yüzde 90’ını geçemeyecek.
Bu madde, teklif yasalaşırsa alıcının en az yüzde 10 peşinat hazırlaması gerekebileceği anlamına geliyor. Ancak bu oran, uygulama esasları açıklandığında netleşecek. Çünkü teklif metninde destek oranı, azami kredi tutarı, gelir kriterleri ve uygulama ayrıntılarının Cumhurbaşkanı tarafından belirleneceği yazıyor.
1 MİLYON TL’LİK EVDE PEŞİNAT HESABI NASIL OLUR?
Teklifteki yüzde 90 kredi sınırı üzerinden örnek hesap yapıldığında, 1 milyon TL değerinde bir konut için tablo şöyle oluşur:
Konut bedeli: 1.000.000 TL
Kullanılabilecek azami kredi: 900.000 TL
Alıcının ödemesi gereken asgari peşinat: 100.000 TL
Bu hesaplamaya tapu harcı, ekspertiz, sigorta, dosya masrafı veya banka giderleri dahil değildir. Uygulama başlarsa toplam nakit ihtiyacı yalnızca peşinatla sınırlı kalmayabilir.
TAKSİT NE KADAR OLUR?
Teklif metninde kesin faiz oranı açıklanmadı. Sosyal medyada dolaşan yüzde 1,20 faiz ve 180 ay vade tabloları resmi başvuru tablosu değil, örnek hesaplama niteliğinde.
Yine de yüzde 1,20 aylık faiz ve 180 ay vade üzerinden örnek hesap yapılırsa, 1 milyon TL’lik ev için 900 bin TL kredi kullanıldığında aylık taksit yaklaşık 12 bin 229 TL seviyesinde olur.
Bu hesapta:
Konut bedeli: 1.000.000 TL
Peşinat: 100.000 TL
Kredi tutarı: 900.000 TL
Vade: 180 ay
Aylık faiz: %1,20
Tahmini aylık taksit: 12.229 TL
Yaklaşık toplam geri ödeme: 2.201.130 TL
Bu tutarlar resmi tablo değildir. Faiz desteğinin ne kadar olacağı, bankaların uygulayacağı oran, vade ve masraflar açıklandığında ödeme planı değişebilir.
SATIN ALINNAN KONUT KİRAYA VERİLMEMELİ ŞARTI
TBMM gündemine gelen 40 yaş altı vatandaşlara yönelik faizsiz konut desteği, ev sahibi olmak isteyen milyonlarca genç için büyük bir umut ışığı yaktı. Ancak bu tarihi fırsatın amacına ulaşması, konut krizine gerçek bir çözüm sunması ve fırsatçılığın önüne geçilmesi için yasa teklifinde yer alan en radikal şart büyük önem taşıyor: Satın alınan konutun kiraya verilmemesi zorunluluğu.
Bu madde, devletin sağladığı faizsiz finansman desteğinin bir "yatırım aracına" dönüşmesini engellemek için getirilmiş en güçlü kalkandır. Eğer bu kural olmasaydı; zaten nakit gücü olan, faizsiz paranın avantajını kullanıp servetine servet katmak isteyen kitleler piyasaya üşüşecek ve gerçek ihtiyaç sahiplerinin hakkını gasp edecekti. Devlet, "Ben senin barınma ihtiyacını çözmek için faiz yükünü sırtlanıyorum, senin üzerimden ticaret yapmana izin vermem" diyerek çizgisini net bir şekilde çekmiştir.
Kanun teklifinin metni:
https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y4/T2/WebOnergeMetni/08225842-8ba7-4350-b4b7-f952a10a90c9.pdf
3 YIL ANAPARA ÖDEMESİZ OLURSA ÖRNEK TAKSİT NASIL DEĞİŞİR?
Yüzde 1,20 aylık faiz ve 180 ay vade üzerinden, 900 bin TL kredi için ilk 36 ay sadece faiz ödendiği varsayılırsa örnek tablo değişir.
Bu senaryoda ilk 36 ayda aylık ödeme yaklaşık 10 bin 800 TL olur. Çünkü 900 bin TL kredinin aylık yüzde 1,20 faiz karşılığı yaklaşık 10 bin 800 TL’ye denk gelir.
İlk 3 yılın ardından kalan 900 bin TL anapara, kalan 144 aya yayıldığında aylık taksit yaklaşık 13 bin 162 TL seviyesine çıkar.
Örnek tablo:
Konut bedeli: 1.000.000 TL
Peşinat: 100.000 TL
Kredi tutarı: 900.000 TL
İlk 36 ay tahmini ödeme: 10.800 TL
Sonraki 144 ay tahmini ödeme: 13.162 TL
Yaklaşık toplam geri ödeme: 2.284.174 TL
Bu hesap yalnızca örnektir. Resmi faiz oranı, devlet katkısı, bankanın ödeme planı ve 3 yıllık dönemin nasıl uygulanacağı açıklanmadan kesin taksit hesabı yapılamaz.
5 YIL SATMAMA SÖZÜ ŞARTIYLA VERİLECEK
Teklifte yer alan bir diğer önemli başlık ise 5 yıl satmama şartı. Düzenlemeye göre destek kapsamında alınan konutlar, edinim tarihinden itibaren 5 yıl süreyle satılamayacak veya ticari amaçla devredilemeyecek.
Ayrıca gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen kişilerden sağlanan tüm desteklerin yasal faiziyle birlikte geri alınması öngörülüyor. Bu maddeyle kredinin yatırım amaçlı değil, gerçekten oturum ihtiyacı için kullanılması hedefleniyor.
İLK EVİM KONUT KREDİSİ BAŞVURULARI NE ZAMAN?
Teklif şu anda komisyonda olduğu için bankalara başvuru yapılabilecek kesinleşmiş bir kampanya bulunmuyor. Başvuru tarihi, kredi limiti, faiz oranı, gelir şartı, bankalar ve ödeme planı teklif yasalaştıktan sonra açıklanacak uygulama esaslarıyla belli olacak.