Ev sahibi olmayı hayal edenlerin tapu senedinde karşılaştığı "Kat İrtifakı" ve "Kat Mülkiyeti" kutucukları, aslında mülkünüzün yasal statüsünü belirliyor. İnşaat halindeki projelerden bitmiş binalara kadar, tapu türünüzün kredi uygunluğundan kentsel dönüşüm haklarınıza kadar pek çok etkisi bulunuyor. İşte tapu alırken bakmanız gereken o kritik detaylar.
KAT İRTİFAKI NEDİR? GEÇİCİ BİR HAK MI?
Kat irtifakı, henüz tamamlanmamış veya inşaatı devam eden bir binada, payınıza düşen bağımsız bölümün (daire, dükkan vb.) arsa payı üzerinden size ait olduğunu gösteren bir tapu türüdür.
Temeli Projedir: Dayanağı henüz bitmemiş binanın onaylı mimari projesidir.
Geçicidir: Binanın bitip iskan alınmasına kadar geçen süreci temsil eder.
KAT MÜLKİYETİ: "NİHAİ" TAPU NEDEN ÖMEMLİ?
Kat mülkiyeti, bir taşınmazın yasal olarak "kusursuz" olduğunu gösteren en üst aşamadır.
İskan Şartı: Binanın inşaatı tamamen bitmiş ve belediyeden "Yapı Kullanım İzin Belgesi" (İskan) alınmış olmalıdır.
Net Sınırlar: Her bir dairenin sınırları, numarası ve niteliği tapu kütüğünde kesinleşmiştir.
DİKKAT: İSKANI ALINMIŞ AMA TAPUSU DEĞİŞMEMİŞ DAİRELER!
Piyasada en çok karşılaşılan durum; binanın iskanı olmasına rağmen tapunun hala "Kat İrtifakı" olarak kalmasıdır. Bu durum genellikle müteahhit veya kat maliklerinin kat mülkiyetine geçiş için gerekli harç ve masraflardan kaçınmasından kaynaklanır.
Risk Var mı? Bina iskanlıysa yasal bir engel yoktur ancak kat mülkiyetine geçiş sürecinde karşınıza beklenmedik yönetim planı masrafları veya vergi borçları çıkabilir.
Kredi Uygunluğu: Bankalar kat irtifaklı tapuya kredi verebilir ancak binanın iskanlı olması kredi onay sürecini kolaylaştırır.
Gizli Tehlike: Tapu Kaydı ile Daire Numarası Tutuyor mu?
Kat irtifaklı bir daire alırken, tapuda yazan bağımsız bölüm numarası ile kapı numaranızın aynı olduğundan emin olun. Binanın mimari projesine bakılmadan alınan kat irtifaklı dairelerde, kentsel dönüşüm vakti geldiğinde aslında yan dairenin veya zemin kattaki dükkanın ortağı olduğunuzu öğrenebilirsiniz. Projeyi inceletmeden imza atmayın!