Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda yapı sektöründe tarihi bir adım atıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeyle, büyük ölçekli yeni inşaat projelerinde "Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi" alınması zorunlu hale getirildi. Bakan Murat Kurum'un duyurduğu bu yeşil dönüşüm hamlesi, binaların çevreye olan etkisini temelinden değiştirecek.
SADECE KULLANIM DEĞİL, TÜM ÖMRÜ HESAPLANACAK
Yeni sistemle birlikte binaların yalnızca musluktan akan suyu ya da yaktığı elektriği değil; tabiri caizse topraktan çıkıp tekrar toprağa dönene kadar bıraktığı tüm karbon ayak izi ölçülecek.
Beşikten Mezara Takip: Analiz kapsamında; ham madde temini, nakliye süreçleri, inşaat aşaması, kullanım-işletme, bakım-onarım, yıkım ve sonrasındaki geri dönüşüm/atık yönetimi gibi tüm süreçlerin sera gazı emisyonları hesaplanacak.
BEP-TR Entegrasyonu: Tüm bu karmaşık hesaplamalar ve analiz süreçleri Bakanlığın mevcut BEP-TR sistemi üzerinden yürütülecek.
KAPSAM VE YÜRÜRLÜK TARİHİ BELLİ OLDU
Yeni düzenleme ilk etapta tüm binaları kapsamayacak, büyük ölçekli projelerle start alacak.
Kritik Eşik 10 Bin Metrekare: 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan yeni binalar bu kurala tabi olacak.
İskan İçin Şart: Bu kapsama giren yapılar, "Yapı Kullanma İzin Belgesi" (iskan) alma aşamasında Enerji Kimlik Belgesi (EKB) ile birlikte "Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi"ni de ilgili idareye sunmak zorunda kalacak.
"DÜŞÜK KARBONLU BİNA BELGESİ" GELİYOR
Yönetmelikle birlikte çevre dostu binaları taçlandıracak ve öne çıkaracak yeni bir sertifika sistemi de hayata geçiriliyor.
Belgeyi Kimler Alabilecek?: Enerji Kimlik Belgesi'nde (EKB) sera gazı emisyon sınıfı en az "B", enerji performans sınıfı ise en az "C" olan yeni yapılar "Düşük Karbonlu Bina Belgesi" almaya hak kazanacak.
UZMANLARA YENİ SINAV VE YETKİ ŞARTI
Bu yeni belgelerin hazırlanması ve denetlenmesi mevcut Enerji Kimlik Belgesi Uzmanları üzerinden yürütülecek ancak uzmanların yükümlülükleri artırılacak.
Eğitim Süreleri Uzuyor: Uzmanların eğitim alanları ve süreleri genişletilecek. Yetki süresi dolan uzmanlar, Bakanlığın belirleyeceği yeni eğitim programlarına katılarak yeniden sınava girmek ve yetkilerini güncellemek zorunda olacak. Mevcut uzmanların hakları ise süreleri bitene kadar korunacak.
YENİ DÖNEMDE 3 KRİTİK BİLGİ
Başlangıç Tarihi: Zorunluluk 1 Ocak 2027 itibarıyla alınacak yapı ruhsatlarında geçerli olacak.
Kapsam Sınırı: İnşaat alanı 10.000 m² ve üzerinde olan yeni binaları bağlayacak.
Sertifika Ödülü: Emisyonu düşük, çevre dostu binalar "Düşük Karbonlu Bina Belgesi" ile tescillenecek.