KONUT VE KİRA, HANE BÜTÇESİNDE İLK SIRADA
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması verileri, hanelerin bütçesinde en büyük yükün konut ve kira giderleri olduğunu ortaya koydu.
Verilere göre hanehalkı harcamalarının:
%29,3’ü konut ve kiraya
%20,5’i ulaştırmaya
%17,3’ü gıda ve alkolsüz içeceklere
ayrılıyor.
En düşük paya sahip harcama kalemleri ise eğitim (%1,8), sağlık (%2,2) ve sigorta-finansal hizmetler (%0,8) oldu.
HARCAMA DAĞILIMI GELİR GRUBUNA GÖRE DEĞİŞİYOR
TÜİK verileri, gelir seviyesine göre harcama alışkanlıklarında belirgin farklılıklar olduğunu da gösteriyor.
En düşük gelir grubunda hane bütçesinin yaklaşık %38,7’si konut ve kiraya giderken, gıda harcamaları %29,2 seviyesinde kalıyor. Ulaştırma harcamalarının payı ise %8,6’ya kadar düşüyor.
En yüksek gelir grubunda ise konut ve kira oranı %25,7’ye gerilerken, ulaştırma harcamalarının %25 seviyesine yükseldiği görülüyor. Bu durum, gelir arttıkça temel ihtiyaçlardan ziyade hareketlilik ve yaşam kalitesine yönelik harcamaların arttığını ortaya koyuyor.
Maaşlı çalışan hanelerde konut gideri %26,4 seviyesinde kalırken, girişimci hanelerde ulaştırma harcamalarının %25,9 ile öne çıkması dikkat çekiyor.
TEK KİŞİLİK HANELERDE KİRA YÜKÜ DAHA DA ARTIYOR
Verilerin en dikkat çeken kısmı tek kişilik hanelerde ortaya çıkıyor. Buna göre yalnız yaşayan bireylerin bütçesinin yaklaşık %41’i konut ve kiraya gidiyor.
Bu durum, sabit giderlerin tek kişi tarafından karşılanması nedeniyle mali baskının arttığını ve tasarruf alanının ciddi şekilde daraldığını gösteriyor. Özellikle büyük şehirlerde yalnız yaşam maliyetinin, hane ekonomisi üzerinde belirleyici bir yük haline geldiği görülüyor.
KONUT MALİYETİ, SOSYAL HARCAMALARI DARALTIYOR
Konut ve kira giderlerinin bütçede yüksek paya sahip olması, hanelerin eğitim, sağlık ve sosyal harcamalarını kısıtlayan bir etki yaratıyor. Bu durum, gelir artışlarının günlük yaşam kalitesine yansımasını sınırlayan en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
BARINMA MALİYETİ EKONOMİDE EN BÜYÜK BASKI KALEMİ
2025 verileri, Türkiye’de hanehalkı ekonomisinin en büyük yükünün barınma maliyeti olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Özellikle dar gelirli ve tek yaşayan bireylerde bu yük daha da artarak bütçeyi sınırlayan temel faktör haline geliyor.