İSTİMLAK NEDİR?
İstimlak, kamu yararı bulunan durumlarda devletin veya kamu kurumlarının özel mülkiyetteki taşınmazları bedelini ödeyerek devralmasıdır. Hukuki karşılığı kamulaştırmadır.
Yol, köprü, metro, okul, hastane, park ve kentsel dönüşüm gibi projelerde istimlak süreci gündeme gelebilir.
UZLAŞMA SÜRECİ NASIL İŞLER?
İdare, taşınmazın değerini belirlemek için kıymet takdir çalışması yapar. Ardından mülk sahibi uzlaşma görüşmesine davet edilir.
Taraflar bedel üzerinde anlaşırsa tapu devri yapılır ve ödeme gerçekleştirilir. Uzlaşma sağlanamazsa süreç mahkemeye taşınır.
UZLAŞMA TUTANAĞI İMZALANIRSA NE OLUR?
Mülk sahibi, idarenin teklif ettiği bedeli kabul edip uzlaşma tutanağını imzalarsa süreç büyük ölçüde kesinleşir.
Bu nedenle tutanak imzalanmadan önce taşınmazın emsal satışları, imar durumu ve gerçek piyasa değeri dikkatle incelenmelidir. Aksi halde sonradan bedel artırımı talep etmek zorlaşabilir.
İSTİMLAK BEDELİ NASIL HESAPLANIR?
İstimlak bedeli taşınmazın türüne göre farklı kriterlerle belirlenir.
|
Taşınmaz türü |
Değerleme kriteri |
|
Arsa |
Emsal satışlar, imar durumu, lokasyon |
|
Arazi |
Tarımsal gelir, verimlilik, sulama imkanı |
|
Bina |
Yapı maliyeti, inşaat sınıfı, yıpranma payı |
Bedel tespitinde bilirkişi raporları ve bölgedeki rayiç değerler dikkate alınır.
KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA NEDİR?
Kamulaştırmasız el atma, idarenin resmi kamulaştırma sürecini tamamlamadan özel mülkiyetteki bir taşınmaza fiilen müdahale etmesi anlamına gelir.
Bu durumda mülk sahibi, taşınmazın bedelinin ödenmesi veya müdahalenin sonlandırılması için yasal yollara başvurabilir. Özellikle yol, altyapı ve kamu tesisi uygulamalarında bu konu sıkça gündeme gelmektedir.
MÜLK SAHİBİ BEDELE İTİRAZ EDEBİLİR Mİ?
Evet. Mülk sahibi belirlenen istimlak bedelini düşük bulursa yasal yollara başvurabilir. Uzlaşma sağlanamayan dosyalarda Asliye Hukuk Mahkemesi bedel tespiti yapar.
Bu süreçte emsal satışlar, imar durumu ve taşınmazın gerçek piyasa değeri önem taşır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
İstimlak edilen taşınmazın bedeli ne zaman ödenir?
Uzlaşma sağlanırsa tapu devri sırasında ödeme yapılır. Mahkeme sürecinde ise bedel mahkemece belirlenir ve hak sahibine ödenir.
Uzlaşma tutanağı imzalandıktan sonra itiraz edilir mi?
Uzlaşma tutanağı imzalandığında süreç büyük ölçüde kesinleşir. Bu nedenle imza öncesi bedel ve taşınmaz değeri dikkatle değerlendirilmelidir.
Kamulaştırmasız el atmada mülk sahibi ne yapabilir?
Mülk sahibi, taşınmazına yapılan müdahale nedeniyle bedel talebi veya müdahalenin kaldırılması için dava yoluna başvurabilir.