Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, haziran ayında 4 farklı şehirde yeni sosyal konut projeleri için ihale sürecini başlatıyor. Ordu, Karabük, Batman ve Elazığ’da toplam bin 474 konut inşa edilecek.

Projelerde konutların yanı sıra ticaret merkezleri, altyapı ve çevre düzenlemesi işleri de yer alacak.

İHALE TAKVİMİ NETLEŞTİ

ANADOLU’DA KONUT ARZINA DESTEK

TOKİ’nin yeni konut hamlesi, Anadolu şehirlerinde artan konut ihtiyacına destek sağlayacak. Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlar için yeni konut üretimi, yerel piyasalardaki fiyat baskısını azaltabilecek önemli adımlar arasında görülüyor.

Kamu eliyle üretilecek konutlar, özel sektörün yüksek maliyet nedeniyle temkinli davrandığı dönemde sosyal konut arzını güçlendirecek.

başvurular ve ayrıntılı bilgi

Detaylarını incelemek isteyen vatandaşlar, kurumun resmi kanalları üzerinden bilgi alabilecek:

- İnternet Sitesi: www.toki.gov.tr](http://www.toki.gov.tr

Artan konut fiyatları nedeniyle peşin ev almak birçok kişi için zorlaşırken, konut kredisi halen en yaygın finansman modeli olmaya devam ediyor. Ancak yüksek faiz ortamında kredi kullanırken yalnızca aylık taksite değil, toplam geri ödeme yüküne de dikkat edilmesi gerekiyor.

Uzun vadeli borçlanma anlamına gelen konut kredilerinde faiz oranı, peşinat miktarı, kredi notu ve ek masraflar sürecin en belirleyici unsurları arasında yer alıyor.

BANKALAR ARTIK DAHA SEÇİCİ

Yüksek faiz ve sıkı para politikası nedeniyle bankalar kredi verirken daha temkinli davranıyor. Düzenli gelir, kredi notu ve mevcut borç durumu artık çok daha kritik hale geldi.

Kredi notu yüksek olan kişiler, hem daha kolay onay alabiliyor hem de daha avantajlı faiz tekliflerine ulaşabiliyor.

PEŞİNAT ORANI EVİN DEĞERİNE GÖRE DEĞİŞİYOR

BDDK düzenlemelerine göre bankalar, ekspertiz değerinin tamamına kredi kullandırmıyor. Konutun değerine göre belirli oranda peşinat zorunlu hale geliyor.

Bu nedenle yalnızca krediye değil; peşinat, tapu masrafı ve ek giderlere göre de bütçe planlaması yapılması gerekiyor.

SABİT FAİZ Mİ, DEĞİŞKEN FAİZ Mİ?

Konut kredisi kullanırken en önemli tercihlerden biri faiz modeli oluyor.

Sabit faizli kredilerde taksit tutarı değişmiyor. Bu model, bütçesini önceden görmek isteyenler tarafından tercih ediliyor.

Değişken faizli kredilerde ise piyasa koşullarına göre faiz oranı değişebiliyor. Faizlerin düştüğü dönemlerde avantaj sağlayabilse de, yükseliş dönemlerinde aylık ödeme yükünü artırabiliyor.

GİZLİ MALİYETLER BÜTÇEYİ ZORLAYABİLİR

Konut kredilerinde yalnızca faiz değil; ekspertiz ücreti, ipotek işlemleri, dosya masrafı, hayat sigortası ve konut sigortası gibi ek maliyetler de toplam geri ödeme tutarını yükseltiyor.

Özellikle sigorta ödemeleri kredi vadesi boyunca her yıl yenilenebildiği için uzun vadede ciddi maliyet oluşturabiliyor.

KREDİ BAŞVURUSU İÇİN GEREKLİ BELGELER

Bankalar genellikle şu belgeleri talep ediyor:

• Kimlik belgesi
• Gelir belgesi
• İkametgah bilgisi
• Tapu fotokopisi
• Vergi levhası (şirket sahipleri için)
• SGK hizmet dökümü veya maaş bordrosu

Eksiksiz evrak teslimi, başvuru sürecinin daha hızlı sonuçlanmasını sağlıyor.

KONUT KREDİSİNDE EN ÇOK MERAK EDİLEN KONU: TAKSİT TUTARI

3 milyon TL tutarında örnek bir kredi için yaklaşık ödeme planı şöyle şekilleniyor:

Not: Tutarlar bankaların faiz oranlarına göre değişiklik gösterebilir.

EV ALMADAN ÖNCE TOPLAM MALİYET HESABI ŞART

bankacılık verileri ve mevcut piyasa koşulları dikkate alındığında; yalnızca aylık taksite odaklanmak yerine toplam geri ödeme yükünün hesaplanması gerekiyor.

Özellikle yüksek faiz dönemlerinde kredi yapılandırma ihtimali, erken ödeme cezası ve refinansman koşulları da baştan değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.

Konut Kredisi Alırken Bilmeniz Gereken Kritik Noktalar

Konut kredisi başvurularında en temel kriterler gelir ve kredi notu. Peşinat oranı, alınacak kredinin ekspertiz değerine göre değişiklik gösteriyor. Buna ek olarak, sigorta, ekspertiz ve ipotek işlemleri gibi ek masraflar da bütçeyi etkileyen kalemler arasında yer alıyor.

Faiz modelinde sabit veya değişken seçenekler bulunuyor; en kritik nokta ise toplam geri ödeme tutarının doğru hesaplanması. Yüksek faiz ortamında küçük farklar bile aylık taksitleri ve toplam maliyeti ciddi şekilde değiştirebiliyor.

Konut kredisi koşulları ve piyasa trendleri, gayrimenkul alım-satım kararlarını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle potansiyel alıcıların, kredi başvurusunu yapmadan önce hem bütçe planlamasını hem de faiz ve ödeme seçeneklerini dikkatlice değerlendirmesi önem taşıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul’da hayata geçirilen 15 bin kiralık sosyal konut projesinde teslimlerin eylül ayında başlayacağını açıkladı.

Proje, yüksek kira fiyatları nedeniyle barınma sorunu yaşayan vatandaşlara daha uygun şartlarda konut imkanı sunmayı hedefliyor. Başvuru takviminin ise kısa süre içinde duyurulması bekleniyor.

KONUTLAR 3 YIL SÜREYLE KULLANILACAK

Bakan Kurum’un açıklamasına göre kiralık sosyal konutlar piyasa koşullarının altında bedellerle hak sahiplerine tahsis edilecek.

Vatandaşlar bu konutlarda 3 yıl süreyle oturabilecek. Süresi dolan konutlar yeniden aynı şartlarla ihtiyaç sahibi başka vatandaşlara verilecek.

KİMLERE ÖNCELİK VERİLECEK?

Projede dar gelirli vatandaşlar, sosyal yardım alanlar, emekliler, kamu görevlileri ve kentsel dönüşüm sürecinde kiralık konut ihtiyacı oluşan vatandaşlar için özel kontenjan ayrılması planlanıyor.

Bu yönüyle proje yalnızca kira fiyatlarına değil, kentsel dönüşüm sürecinin hızlanmasına da destek olacak.

İSTANBUL’DA SOSYAL KONUT KAPASİTESİ ARTIYOR

Bakan Kurum, İstanbul’da 500 bin Sosyal Konut Projesi kapsamında 100 bin sosyal konut üretildiğini, 15 bin kiralık konutla birlikte kapasitenin 115 bin konuta ulaşacağını belirtti.

Ortalama hane büyüklüğü dikkate alındığında, bu arzın yüz binlerce kişinin barınma ihtiyacına katkı sağlaması bekleniyor.

MODEL DİĞER BÜYÜKŞEHİRLERE YAYILABİLİR

İstanbul’da uygulanacak kiralık sosyal konut modelinin sonuçlarına göre projenin Ankara, İzmir, Kocaeli ve Antalya gibi büyükşehirlerde de gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Yeni sosyal konut alanları, yalnızca barınma değil; çevresindeki ticari alan, ulaşım ve altyapı ihtiyacını da artırabilir.

Türkiye’de özellikle eski yapılar, hisseli arsalar ve kırsal bölgelerde kullanılan bazı evler tapu kayıtlarında görünmeyebiliyor. Ev fiilen kullanılsa bile tapuda taşınmaz hâlâ “arsa” veya “tarla” olarak kayıtlı olabiliyor.

Bu durumda tapu sürecinin başlayabilmesi için önce belediye imar durumu, numarataj, yapı kayıt bilgileri ve mevcut tapu kaydı inceleniyor.

EV VAR AMA TAPUDA GÖRÜNMÜYORSA NE YAPILIR?

Bir yapının tapuda görünür hale gelmesi için çoğu zaman cins değişikliği işlemi gerekiyor. Bu işlemle taşınmazın tapu kaydı, fiili kullanımına uygun şekilde güncelleniyor.

Ancak cins değişikliği için yapının imar planına ve teknik şartlara uygun olması gerekiyor. Hisseli arsalarda ise süreç diğer hak sahiplerinin durumu nedeniyle daha uzun sürebiliyor.

TEKNİK DOSYA HAZIRLANMADAN TESCİL İLERLEMİYOR

Tapu tescili öncesinde harita mühendisleri tarafından ölçüm, aplikasyon ve teknik dosya çalışmaları hazırlanıyor. Bu belgeler taşınmazın tapu siciline doğru şekilde işlenmesi için kullanılıyor.

Eksik ölçüm, hatalı sınır veya imar uyumsuzluğu varsa tapu başvurusu doğrudan tamamlanamayabiliyor.

HUKUKİ SÜREÇ GEREKEBİLİR

Mülkiyet uyuşmazlığı, hisseli arsa, miras problemi veya imar engeli bulunan taşınmazlarda süreç yalnızca idari başvuruyla sonuçlanmayabilir.

Bu tür dosyalarda mahkeme kararıyla tescil ya da ortaklar arasında çözüm gerekebilir. Bu nedenle her taşınmaz için süreç aynı şekilde işlemiyor.

TAPU SÜRECİ GENEL OLARAK NASIL İLERLER?

BÜYÜKŞEHİRLERDE SÜREÇ DAHA UZUN SÜREBİLİR

İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde belediye uygulamaları, imar kontrolü ve teknik maliyetler süreci uzatabiliyor.

Özellikle hisseli arsa üzerindeki yapılar için tüm paydaşların durumu dikkatle incelenmeli.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Tapusuz eve doğrudan tapu alınır mı?

Hayır. Önce imar, mülkiyet ve yapı durumu incelenir. Uygun şartlar varsa tescil süreci başlatılır.

Hisseli arsadaki ev için tapu alınabilir mi?

Hisse yapısına göre değişir. Bazı dosyalarda diğer hissedarların onayı veya mahkeme kararı gerekebilir.

Tapu süreci ne kadar sürer?

Dosyanın imar, teknik ve hukuki durumuna göre değişir. Basit işlemler kısa sürede tamamlanabilir, ihtilaflı dosyalarda süreç uzayabilir.

Yunanistan konut piyasasında dikkat çeken bir dönüşüm yaşanıyor. Son araştırmalara göre ülkede gerçekleşen konut satışlarının önemli bölümünü 20 yaş ve üzerindeki yapılar oluşturuyor. Yükselen konut fiyatları ve yeni proje üretimindeki yavaşlama, alıcıları daha erişilebilir seçeneklere yönlendiriyor.

Özellikle bütçesini korumak isteyen yerli alıcılar ile yatırımcılar, eski konutları yeniden değerlendirmeye başladı.

ATİNA'DA FİYAT BASKISI ARTIYOR

Ülkenin en hareketli emlak pazarı olmayı sürdüren Atina'da konut fiyatları son yıllarda hızlı yükseliş gösterdi. Artan maliyetler nedeniyle birçok alıcı yeni projeler yerine ikinci el ve eski konutlara yöneliyor.

20 yaş üzerindeki yapılar, daha düşük satın alma maliyeti ve yenileme sonrası değer kazanma potansiyeli sayesinde yatırımcıların ilgisini çekiyor.

ALTIN VİZE PROGRAMI TALEBİ GÜÇLENDİRDİ

Yunanistan'ın yabancı yatırımcılar için sunduğu Altın Vize programı da piyasadaki fiyat hareketlerinde etkili oluyor. Avrupa Birliği dışından gelen yatırımcıların konut talebi, özellikle Atina ve turistik bölgelerde fiyatların yüksek seviyelerde kalmasına katkı sağlıyor.

Bu durum, yerel alıcıların yeni konutlara erişimini zorlaştırırken mevcut konut stokunun önemini artırıyor.

YATIRIMCILAR YENİLEME PROJELERİNE ODAKLANIYOR

Piyasadaki yeni eğilimlerden biri de eski konutların satın alınarak yenilenmesi. Yatırımcılar, daha düşük maliyetle edindikleri gayrimenkulleri tadilat sonrasında daha yüksek bedellerle satmayı veya kiralamayı hedefliyor.

Özellikle Atina merkezinde ve turistik bölgelerde "satın al-yenile-değerlendir" modeli giderek yaygınlaşıyor.

KONUT ARZI YETERSİZ KALMAYA DEVAM EDİYOR

Yunanistan'da yeni konut üretiminin talebi karşılamakta zorlandığını belirtiyor. Arz açığının devam etmesi nedeniyle eski konutlara olan ilginin önümüzdeki dönemde de süreceği öngörülüyor.

Piyasa temsilcilerine göre mevcut koşullar altında 20 yaş üzerindeki konutlar, hem oturum amaçlı alıcılar hem de yatırımcılar için cazibesini korumaya devam edecek.

Yunanistan Konut Piyasası Verileri

Sıkça Sorulan Sorular

Yunanistan'da en çok hangi konutlar tercih ediliyor?
Araştırmalara göre alıcılar ağırlıklı olarak 20 yaş ve üzerindeki konutlara yöneliyor.

Atina'da konut fiyatları neden yükseliyor?
Sınırlı yeni konut arzı ve yabancı yatırımcı talebi fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

Altın Vize programı konut piyasasını etkiliyor mu?
Evet. Yabancı yatırımcıların konut alımlarını artırması özellikle Atina ve turistik bölgelerde fiyatların yükselmesine katkı sağlıyor.

Küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan TOBB Nefes Kredisi’nin yeni dönemi 8 Haziran Pazartesi günü başlıyor.

TOBB, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve 9 bankanın iş birliğiyle yürütülen kredi paketinde ilk etapta 25 milyar TL’lik kaynak sağlanacak. Yıl içerisinde toplam kredi hacminin 100 milyar TL’ye ulaşması hedefleniyor.

FİRMA BAŞI LİMİT 3 MİLYON TL OLDU

Yeni dönemde işletmelere verilecek kredi üst limiti 3 milyon TL’ye çıkarıldı. Geçen yıl bu rakam 1,5 milyon TL seviyesindeydi.

Krediden yalnızca TOBB’a bağlı oda ve borsalara kayıtlı işletmeler yararlanabilecek.

6 AY ÖDEMESİZ, 48 AY VADE

Paket kapsamında işletmelere 6 ay anapara ödemesiz dönem sunulacak.

Toplam vade ise 48 aya kadar uzatılabilecek. Faiz oranı 24 aya kadar olan vadelerde yıllık yüzde 36, 24 ay üzerindeki vadelerde ise yüzde 34 olarak uygulanacak.

KOBİ’LERİN NAKİT AKIŞI HEDEFLENİYOR

Yüksek faiz ortamı ve krediye erişimde yaşanan sıkılaşma nedeniyle birçok işletme son dönemde finansman sorunu yaşamaya başlamıştı.

Yeni kredi paketinin özellikle işletme sermayesi ihtiyacı bulunan küçük ve orta ölçekli firmaların nakit akışını rahatlatması hedefleniyor.

TİCARİ GAYRİMENKUL VE SANAYİ ARSASI ETKİSİ

Piyasaya sağlanacak yeni finansman desteğinin, organize sanayi bölgeleri ve ticari gayrimenkul tarafında da hareketlilik oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Özellikle depo, küçük sanayi sitesi ve üretim alanı yatırımlarında ertelenen taleplerin yeniden gündeme gelebileceği belirtiliyor.

BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER

Nefes Kredisi başvurularında bankalar tarafından şu belgeler talep edilebiliyor:

• TOBB’a bağlı oda veya borsa üyelik belgesi
• Vergi levhası
• Faaliyet belgesi
• İmza sirküleri
• Ticaret sicil gazetesi
• Son dönem mali tablolar
• Yetkili kimlik belgeleri

Bankalar, firma yapısına göre ek belge talebinde de bulunabiliyor.

3 MİLYON TL KREDİDE ÖRNEK TAKSİT TABLOSU

Tablodaki rakamlar yaklaşık hesaplama olup bankalara göre değişiklik gösterebilir.

BAŞVURU YAPILABİLECEK BANKALAR

• Akbank
• DenizBank
• QNB Bank
• Ziraat Bankası
• Garanti BBVA
• Halkbank
• VakıfBank
• Yapı Kredi
• Ziraat Katılım

KISA ÖZET

• Nefes Kredisi 8 Haziran’da başlıyor
• İlk etapta 25 milyar TL kaynak ayrıldı
• Firma başı limit 3 milyon TL oldu
• 6 ay ödemesiz dönem uygulanacak
• Vadeler 48 aya kadar çıkabilecek
• Hedef toplam kredi hacmi 100 milyar TL

SIKÇA SORULAN SORULAR

Nefes Kredisi’nden kimler yararlanabilecek?

TOBB’a bağlı oda ve borsalara kayıtlı olan küçük ve orta ölçekli işletmeler başvuru yapabilecek.

Kredide üst limit ne kadar oldu?

Yeni dönemde firma başına kredi limiti 3 milyon TL olarak uygulanacak.

Geri ödeme ne zaman başlayacak?

Kredilerde ilk 6 ay anapara ödemesi yapılmayacak. Sonrasında taksitli ödeme süreci başlayacak.

Türkiye’de süresiz nafaka tartışmaları yeniden gündeme gelirken, konu yalnızca aile hukukuyla sınırlı kalmıyor. Boşanma sürecinde evin kime kalacağı, ortak konutun nasıl paylaşılacağı, kira ödemelerinin kim tarafından yapılacağı ve tapu üzerindeki haklar da en çok merak edilen başlıklar arasında yer alıyor.

Güncel durumda süresiz nafakayı tamamen kaldıran yürürlükte bir yasa bulunmuyor. 12. Yargı Paketi kapsamında nafakanın süreye bağlanmasına yönelik çalışmalar gündemde olsa da düzenleme henüz TBMM Genel Kurulu’ndan geçmiş değil.

BOŞANMA SONRASI ORTAK EV NE OLUR?

Boşanma davalarında en fazla uyuşmazlık yaşanan konulardan biri aile konutu oluyor. Evlilik birliği içinde kullanılan ev, tapuda yalnızca bir eşin üzerine kayıtlı olsa bile diğer eşin bazı yasal hakları bulunabiliyor.

Özellikle aile konutu şerhi bulunan taşınmazlarda, evin satışı veya devri tek taraflı şekilde yapılamıyor. Bu nedenle boşanma sürecinde tapu kaydı, aile konutu şerhi ve mal rejimi mutlaka birlikte değerlendirilmeli.

KİRA ÖDEYEN EŞİN DURUMU NE OLACAK?

Boşanma sürecinde çift kirada oturuyorsa, kira sözleşmesinin kimin adına olduğu ve evde kimin kalmaya devam edeceği önem taşıyor.

Mahkeme, çocukların durumu, tarafların ekonomik koşulları ve barınma ihtiyacını dikkate alarak geçici kullanım kararları verebiliyor. Bu noktada kira yükü, nafaka ve tedbir talepleriyle birlikte değerlendirilebiliyor.

TAPUDA TEK EŞİN ADI VARSA DİĞER EŞ HAK TALEP EDEBİLİR Mİ?

Tapuda yalnızca bir eşin adının yazması, diğer eşin hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmez. Evlilik içinde edinilen taşınmazlarda mal rejimi hükümleri devreye girebilir.

Eğer konut evlilik sürecinde edinilmişse, diğer eşin katılma alacağı veya değer artış payı talep etmesi gündeme gelebilir.

KONUT SATIŞI VE NAFAKA BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLEBİLİR

Boşanma sonrası nafaka tartışmalarında tarafların gelir durumu kadar sahip oldukları taşınmazlar da önem kazanıyor.

Konut, arsa, kira geliri veya ortak mal varlığı, nafaka miktarının belirlenmesinde etkili olabilecek mali göstergeler arasında yer alıyor. Bu nedenle gayrimenkul sahipliği, boşanma dosyalarında yalnızca mal paylaşımı değil, ekonomik denge açısından da belirleyici hale geliyor.

Turizm amaçlı kısa süreli konut kiralayan ev sahiplerini ilgilendiren önemli bir karar gündeme geldi. Danıştay, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bu kiralamaları ticari kazanç kapsamında değerlendiren yazısının yürütmesini durdurdu.

Karar, günlük, haftalık veya aylık kiralama geliri elde eden mülk sahipleri için vergi uygulamasının nasıl yapılacağı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

İZİN BELGESİ ŞARTI DEVAM EDİYOR MU?

Danıştay kararı vergi sınıflandırmasına ilişkin bir gelişme olarak öne çıkıyor. Bu karar, turizm amaçlı konut kiralama izin belgesi zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Kısa süreli kiralama yapmak isteyen ev sahiplerinin, ilgili mevzuat kapsamında izin belgesi sürecini ayrıca takip etmesi gerekiyor. Vergi yönünden gelir türü tartışması ayrı, turizm amaçlı kiralama izin süreci ayrı değerlendirilmeli.

Bu konuda detaylı bilgi için turizm amaçlı konut kiralama izin belgesi nasıl alınır içeriği incelenebilir.
https://www.turkiye.gov.tr/ktb-turizm-amacli-kiralanan-konut-izni-7918

HANGİ KİRALAMALAR RİSKLİ SAYILABİLİR?

Vergi niteliğini belirleyen temel ayrım, ev sahibinin yalnızca konutu kiraya verip vermediği ya da otel benzeri hizmet sunup sunmadığı olacak.

EK HİZMET VARSA DURUM DEĞİŞEBİLİR

Kahvaltı, günlük temizlik, resepsiyon, ütü veya nevresim değişimi gibi hizmetler verilirse, bu faaliyet ticari kazanç kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak yalnızca konutun belirli süreyle kiralanması tek başına ticari işletme faaliyeti sayılmayabilir.

EV SAHİPLERİ ŞİMDİ NE YAPMALI?

Kısa süreli kiralama yapan mülk sahiplerinin gelir türü, izin belgesi ve hizmet kapsamını birlikte değerlendirmesi gerekiyor.

Ev sahiplerinin şu belgeleri düzenli tutması önemli:

• İzin belgesi durumu
• Kira sözleşmesi veya rezervasyon kayıtları
• Banka ödeme hareketleri
• Sunulan hizmetlerin kapsamı
• Fatura ve gider belgeleri
• Vergi dairesinden gelen tebligatlar
  

AIRBNB MODELİ YENİDEN HAREKETLENEBİLİR

Vergi ve izin süreçleri nedeniyle kısa süreli kiralama piyasasında bir süredir temkinli bir hava vardı.

Danıştay kararı, ek hizmet sunmadan yalnızca konutunu kiraya veren mülk sahipleri için daha net bir alan oluşturabilir.

GYODER Zirvesi’nde konuşan Ekonomist ve Stratejist Fatih Keresteci, Türkiye’de enflasyonla mücadelede kira sorununun göz ardı edilemeyeceğini söyledi.

Keresteci’ye göre barınma ihtiyacı; yeni evlilikler, öğrenciler, memur atamaları ve büyük şehirlerdeki iş hareketliliği nedeniyle her yıl yeniden talep oluşturuyor. Buna karşılık yeterli konut arzı sağlanamadığında kiralar yukarı yönlü baskı altında kalıyor.

İSTANBUL’DA ORTALAMA KİRA 40 BİN TL’Yİ AŞTI

Nisan 2026 itibarıyla tüketici enflasyonu yıllık yüzde 32,37 seviyesinde gerçekleşirken, kira enflasyonu yüzde 51,1’e ulaştı.

TCMB verilerine göre İstanbul’da 100 metrekarelik bir konutun ortalama kirası 40 bin 512 TL oldu. Türkiye genelinde ise aynı büyüklükteki konutun ortalama kirası 24 bin 188 TL seviyesinde bulunuyor.

KİRA MESELESİ SADECE KONUT SORUNU DEĞİL

Keresteci, kira artışlarının yalnızca ev sahipleri ve kiracıları ilgilendiren bir başlık olmadığını vurguladı.

Ticari gayrimenkul, okul, hastane, ofis ve dükkan kiralarındaki artış da hizmet fiyatlarına yansıyor. Bu nedenle kira yükü, eğitimden sağlığa, perakendeden işçilik maliyetlerine kadar birçok alanda fiyatları etkileyen bir unsur haline geliyor.

ASGARİ ÜCRETLİ İÇİN KİRA YÜKÜ ARTTI

Keresteci, 2021 öncesinde asgari ücretle çalışan bir kişinin kirasını ödedikten sonra elinde para kalabildiğini, bugün ise birçok şehirde asgari ücretin kirayı karşılamaya yetmediğini belirtti.

Son 5 yılda asgari ücretin TL bazında ciddi artış göstermesine rağmen, kira karşısındaki alım gücünün zayıflaması barınma krizini daha görünür hale getirdi.

“HAYALET EVLER” PİYASAYA DAHİL EDİLMELİ

Keresteci’nin çözüm önerileri arasında boş duran konut stokunun kiralık piyasaya kazandırılması da yer aldı.

Vergi, miras, hukuki ihtilaf veya yatırım amaçlı bekletilen konutların sisteme dahil edilmesiyle kiralık arzının artırılabileceği değerlendiriliyor. Bu adımın özellikle büyükşehirlerde kira baskısını azaltabileceği ifade ediliyor.

KONUT ÜRETİMİNDE UCUZ FİNANSMAN ÖNERİSİ

Keresteci’ye göre yalnızca alıcıya kredi vermek, konut sorununu çözmek için yeterli değil. Asıl ihtiyaç, konut arzını artıracak üreticiye uygun finansman sağlanması.

Özellikle sürdürülebilir ve erişilebilir konut projeleri için üreticiye ucuz kredi sağlanması, orta vadede kira ve konut fiyatları üzerindeki baskıyı azaltabilir.

YIL SONU TAHMİNLERİ REVİZE EDİLDİ

Jeopolitik riskler ve küresel enerji fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle yıl sonu beklentilerinde de revizyon yapıldı.

GAYRİMENKUL PİYASASI İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Yüksek kira, düşük arz ve pahalı finansman üçgeni, gayrimenkul piyasasında yeni bir denge arayışını beraberinde getiriyor.

Kiralık konut arzının artırılması, boş evlerin sisteme kazandırılması ve üreticiye uygun finansman sağlanması, enflasyonla mücadelede konut piyasasını daha merkezi bir başlık haline getiriyor.

Türkiye genelinde gayrimenkul piyasası, 2026 yılının mayıs ayında önemli bir yavaşlama yaşadı. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) verilerine göre mayıs ayında toplam 167 bin gayrimenkul satışı gerçekleşti. Böylece satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36,6 oranında gerileyerek son dört yılın en düşük mayıs performansını ortaya koydu.

RESMİ TATİLLER SATIŞ HACMİNİ AŞAĞI ÇEKTİ

Gayrimenkul Uzmanı Burak Ustaoğlu, satışlardaki düşüşün en önemli nedenlerinden birinin uzun resmi tatil dönemi olduğunu belirtti.

Mayıs ayında 1 Mayıs, 19 Mayıs ve Kurban Bayramı tatilinin etkisiyle toplam 17 günlük resmi tatil oluştuğunu hatırlatan Ustaoğlu, işlem günlerindeki azalmanın tapu işlemlerini doğrudan etkilediğini ifade etti.

FAİZ BEKLENTİLERİ TALEBİ YAVAŞLATTI

Piyasadaki durgunluk yalnızca tatil takvimiyle açıklanmıyor. Konut kredisi faizlerinde kısa vadede beklenen düşüşün gerçekleşmemesi, yatırımcıların satın alma kararlarını ertelemesine neden oldu. Finansman maliyetlerinin yüksek seyretmesi özellikle kredi kullanarak konut almayı planlayan kesimin talebini sınırlandırdı.

Buna ek olarak yatırımcıların altın ve benzeri likit varlıklarda kalmayı tercih etmesi, gayrimenkule yönelen sermaye akışını yavaşlatan diğer önemli unsurlar arasında yer aldı.

HAZİRAN AYINDA PİYASADA TOPARLANMA BEKLENTİSİ

Uzmanlar, mayıs ayındaki düşüşün kalıcı bir daralmadan çok ertelenen talepten kaynaklandığını değerlendiriyor. Tatil döneminin sona ermesiyle birlikte haziran ayında işlem hacimlerinde yeniden yükseliş yaşanabileceği belirtiliyor.

Piyasanın geleceği açısından öne çıkan başlıklar şöyle:

• Konut kredisi faiz oranlarındaki olası değişimler satışların yönünü belirleyecek.
• Altın yatırımından kazanç sağlayan yatırımcıların gayrimenkule yönelmesi bekleniyor.
• Ertelenen alım kararlarının devreye girmesiyle yaz aylarında satış hacminde artış öngörülüyor.
  
  

Gayrimenkul Piyasasında Mayıs 2026 Özeti

Önerilen sistemde hak sahiplerinin mevcut mülkiyet hakları korunurken, proje kapsamında oluşacak ek ticari alanlar veya ilave bağımsız bölümlerin belirli kısmı finansmanı sağlayan bankalara bırakılacak.

Bu sayede bankalar yalnızca kredi veren taraf değil, projenin geliştirilmesi ve satış süreçlerinde aktif rol alan yatırımcı konumuna geçecek. Elde edilen gelirlerle finansman maliyetlerinin karşılanması planlanıyor.

YARIM KALAN PROJELERİN ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR

Sektör temsilcilerine göre mevcut sistemde projelerin en büyük riski, inşaat sürecinde yaşanan nakit akışı sorunları. Bankaların projeye ortak olması halinde finansman akışının daha kontrollü ilerleyeceği ve yarım kalan projelerin azalacağı değerlendiriliyor.

Ayrıca güçlü finansman yapısının malzeme tedarikinde avantaj sağlayarak maliyetleri düşürebileceği ve hak sahiplerinin dönüşüm projelerine olan güvenini artırabileceği belirtiliyor.

TÜM KURUMLAR TEK PLATFORMDA BULUŞACAK

Model kapsamında dönüşüm süreçlerindeki bürokratik gecikmelerin azaltılması için yeni bir koordinasyon sistemi de planlanıyor.

Kurulması öngörülen platformda;

• Valilikler,
• Belediyeler,
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri,
• Tapu Müdürlükleri,
• Bankalar ve ilgili kamu kurumları

aynı çatı altında süreçleri koordine edecek.

GYO VE FON MODELLERİ GÜNDEME GELEBİLİR

Uzmanlar, mevcut bankacılık mevzuatının bankaların doğrudan gayrimenkul geliştirme faaliyetlerinde bulunmasına sınırlamalar getirdiğini hatırlatıyor. Bu nedenle modelin hayata geçirilmesi halinde Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (GYO) veya özel dönüşüm yatırım fonları üzerinden uygulanabileceği değerlendiriliyor.

Böyle bir sistemin özellikle yüksek faiz ortamında kentsel dönüşüm projelerine yeni sermaye kaynakları sağlayabileceği ifade ediliyor.

ADANA PİLOT UYGULAMASI SEKTÖRE YÖN VEREBİLİR

Sektör temsilcilerine göre Adana’da başarıyla uygulanacak bir pilot model, başta İstanbul olmak üzere deprem riski yüksek şehirlerdeki dönüşüm projeleri için örnek oluşturabilir. Finansman sorunlarının çözülmesi halinde kentsel dönüşüm sürecinin önemli ölçüde hız kazanabileceği belirtiliyor.

Önümüzdeki dönemde bankacılık sektörü, gayrimenkul yatırım fonları ve kamu kurumlarının ortak hareket edeceği yeni finansman modelleri, Türkiye'nin dönüşüm hedeflerinde belirleyici rol oynayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bankaların projelere ortak olduğu kentsel dönüşüm modeli nedir?
Önerilen modelde bankalar yalnızca kredi sağlayan kurumlar değil, projelere finansman sağlayarak ortak olan yatırımcılar olarak yer alacak. Böylece dönüşüm projelerinin finansman yükünün azaltılması hedefleniyor.

Yeni modelde hak sahiplerinin hakları korunacak mı?
Evet. Modelde mevcut hak sahiplerinin mülkiyet haklarının korunması öngörülüyor. Finansman karşılığında projede oluşacak ek ticari alanlar veya ilave bağımsız bölümlerin belirli kısmının bankalara devredilmesi planlanıyor.

Kentsel dönüşümde banka ortaklığı sistemi hangi şehirlerde uygulanabilir?
İlk olarak Adana'da değerlendirilen modelin başarılı olması halinde İstanbul başta olmak üzere deprem riski yüksek şehirlerde de uygulanabileceği belirtiliyor.

Yatırım yoluyla vatandaşlık ve oturum programlarına yönelik ilginin arttığı bir dönemde, iş dünyasının temsilcileri uluslararası yatırım ve mobilite alanındaki gelişmeleri değerlendirmek üzere özel bir etkinlikte buluştu.

Uluslararası hukuk ve yatırım danışmanlığı alanında faaliyet gösteren Harvey Law Group tarafından düzenlenen organizasyonda, küresel mobilite trendleri, yatırımcı davranışlarındaki değişim ve farklı ülkelerde sunulan Golden Visa programları ele alındı.

YATIRIMCILARIN ÖNCELİKLERİ DEĞİŞİYOR

Harvey Law Group Türkiye Ülke Müdürü Çiğdem Sarıoğlu Ergut'un ev sahipliğinde gerçekleştirilen kahvaltı toplantısında, yatırım yoluyla oturum ve vatandaşlık programlarının sunduğu avantajlar detaylı şekilde değerlendirildi.

Etkinlikte yapılan değerlendirmelerde, yüksek gelir grubundaki yatırımcıların yalnızca ikinci bir pasaport veya oturum hakkı değil; uluslararası iş fırsatları, eğitim imkanları ve küresel hareket özgürlüğü gibi unsurları da karar süreçlerinde ön planda tuttuğu vurgulandı.

GOLDEN VİSA PROGRAMLARINA İLGİ ARTIYOR

Toplantıda özellikle Yunanistan, Portekiz ve Karayipler'de uygulanan yatırımcı programları hakkında güncel bilgiler paylaşıldı. Son dönemde birçok ülkede değişen yatırım limitleri, yeni başvuru şartları ve düzenleyici değişiklikler katılımcılarla paylaşıldı.

Yatırım yoluyla mobilite programlarının artık yalnızca bireysel yatırımcılar için değil, şirket sahipleri, girişimciler ve uluslararası büyüme hedefleyen iş insanları için de önemli bir stratejik araç haline geldiğine dikkat çekti.

KÜRESEL YATIRIM TRENDLERİ DEĞERLENDİRİLDİ

Etkinlik boyunca katılımcılar, uluslararası yatırım ekosisteminde yaşanan dönüşümleri, farklı ülkelerdeki fırsatları ve küresel mobilitenin iş dünyasına etkilerini değerlendirme fırsatı buldu.

Yoğun katılımla gerçekleşen organizasyon, sektör temsilcileri arasında bilgi paylaşımını güçlendirirken, yatırım yoluyla vatandaşlık ve Golden Visa programlarının geleceğine ilişkin önemli görüş alışverişleriyle tamamlandı.

Vergi sisteminde önemli değişiklikler içeren yeni kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında varlık barışının süresi uzatılırken, yurt dışı kazançlara yönelik vergi avantajları, kamu borçlarının yapılandırılması ve İstanbul Finans Merkezi (İFM) teşviklerinde dikkat çeken adımlar atıldı.

VARLIK BARIŞI 31 TEMMUZ 2027’YE KADAR DEVAM EDECEK

Yeni düzenlemeye göre gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirebilecek. Bildirime konu varlıklar nedeniyle vergi incelemesi yapılmayacak ve ek vergi yükümlülüğü doğmayacak.

GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNE SERMAYE AKIŞI BEKLENTİSİ

Varlık barışının uzatılması, yurt dışındaki fonların Türkiye’ye yönelmesini hızlandırabilir. Özellikle kredi koşullarının sıkılaştığı mevcut ortamda, getirilen sermayenin arsa geliştirme projeleri, markalı konut yatırımları ve ticari gayrimenkul alanlarında değerlendirilmesi bekleniyor. Bu durumun önümüzdeki dönemde yüksek segment gayrimenkul piyasasına hareketlilik kazandırabileceği belirtiliyor.

YURT DIŞI KAZANÇLARA 20 YILLIK VERGİ İSTİSNASI

Kanunun öne çıkan düzenlemelerinden biri de yurt dışı gelirlerine sağlanan vergi avantajı oldu. Son üç takvim yılında Türkiye’de vergi mükellefiyeti bulunmayan ve yurt dışında yaşayan kişilerin belirli kazançları, şartların sağlanması halinde 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulabilecek.

KAMU BORÇLARINDA 72 AYA VARAN TAKSİT İMKÂNI

Kamu alacaklarının yapılandırılmasında da önemli kolaylıklar getirildi. Tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılırken, teminat göstermeden taksitlendirme yapılabilecek üst limit 1 milyon liraya yükseltildi.

NİTELİKLİ PERSONEL İÇİN VERGİ DESTEĞİ

Nitelikli hizmet merkezlerinde görev yapan çalışanların ücretlerinin, brüt asgari ücretin üç katına kadar olan bölümü gelir vergisinden muaf tutulacak. Düzenlemenin yüksek nitelikli iş gücünün Türkiye’ye çekilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

İFM TEŞVİKLERİNDE UZUN VADELİ VİZYON

Kanunun en dikkat çeken başlıklarından biri de İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik teşviklerin genişletilmesi oldu. Katılımcı belgesine sahip kuruluşlara sağlanan kurumlar vergisi avantajlarının süresi uzatılırken, finansal faaliyet harç muafiyetlerinde de önemli esneklikler getirildi.

Söz konusu teşviklerin, uluslararası finans kuruluşları, yatırım şirketleri ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının faaliyetlerini İstanbul’a taşımasını desteklemesi bekleniyor. Özellikle Ataşehir ve çevresindeki ofis, ticari gayrimenkul ve nitelikli konut talebinde artış yaşanabileceğine dikkat çekiyor.

Yeni düzenlemelerin ekonomiye etkileri, önümüzdeki dönemde sermaye hareketleri, finans sektörü verileri ve yatırım eğilimleri üzerinden daha net şekilde takip edilecek.

Sıkça Sorulan Sorular

Varlık Barışı 2027'ye kadar uzatıldı mı?
Evet. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin Türkiye'ye bildirilmesine ilişkin Varlık Barışı uygulaması 31 Temmuz 2027 tarihine kadar uzatıldı.

Varlık Barışı kapsamında bildirilen varlıklar için vergi alınacak mı?
Düzenlemeye göre banka veya aracı kurumlara bildirilen varlıklar nedeniyle vergi incelemesi yapılmayacak ve ek vergi yükümlülüğü doğmayacak.

Kamu borçlarında yeni taksitlendirme süresi kaç ay oldu?
Yeni kanunla birlikte kamu alacaklarının tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Ayrıca teminatsız tecil edilebilecek tutar üst limiti 1 milyon liraya yükseltildi.

Eyüpsultan Belediyesi, İstanbul’un dikkat çeken bölgelerinden Mithatpaşa Mahallesi’nde bulunan 8 bin 916 metrekarelik arsayı satışa çıkardı. Taşınmaz için 1 milyar 337 milyon 542 bin 500 TL muhammen bedel belirlendi.

İhale, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında kapalı teklif usulüyle gerçekleştirilecek.

İHALE 17 HAZİRAN’DA

Satışa çıkarılan taşınmaz, Eyüpsultan ilçesi Mithatpaşa Mahallesi 245 ada 3 parselde yer alıyor.

İhale 17 Haziran 2026 tarihinde Eyüpsultan Belediyesi Encümen Toplantı Salonu’nda yapılacak. Tekliflerin ihale günü saat 10.00’a kadar teslim edilmesi gerekiyor.

Geçici teminat bedeli ise 40 milyon 126 bin 275 TL olarak açıklandı.

GÖKTÜRK HATTI YATIRIMCININ RADARINDA

Göktürk-Mithatpaşa hattı; İstanbul Havalimanı ve Kuzey Marmara Otoyolu bağlantıları nedeniyle son yıllarda yatırımcı ilgisinin yoğunlaştığı bölgeler arasında yer alıyor.

Bölgede büyük ölçekli ve imar sorunu bulunmayan arsa stokunun azalması, satışa çıkan taşınmazı daha değerli hale getiriyor. Arsanın konut, ticaret veya karma proje geliştirme potansiyeli taşıdığı değerlendiriliyor.

METREKARE FİYATI 150 BİN TL SEVİYESİNDE

Muhammen bedele göre arsanın metrekare taban fiyatı yaklaşık 150 bin TL seviyesinde bulunuyor.

KDV istisnasının da yatırımcı açısından maliyet avantajı oluşturabileceği belirtilirken, ihalede yüksek rekabet yaşanabileceği değerlendiriliyor.

ARSA YATIRIMI GÜNDEMDE KALMAYA DEVAM EDİYOR

Yüksek faiz ortamına rağmen merkezi lokasyonlardaki üretilebilir arsalar yatırımcı ilgisini koruyor.

İstanbul’da yeni arsa üretiminin zorlaşması, kamuya ait büyük parsellerin stratejik değerini artırırken, büyük yatırımcıların uzun vadeli proje geliştirme hedefiyle arsa stoklamaya yöneldiği görülüyor.

Türkiye genelinde gayrimenkul satışları 2026 yılının ilk 5 ayında geriledi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre konut, arsa, tarla, iş yeri ve ticari taşınmazları kapsayan toplam satışlar ocak-mayıs döneminde 1 milyon 29 bin 771 adet oldu.

Geçen yılın aynı döneminde 1 milyon 196 bin 100 satış yapılmıştı. Böylece toplam satışlarda yıllık bazda yüzde 13,9 düşüş yaşandı.

MAYIS AYINDA TATİL ETKİSİ GÖRÜLDÜ

Yılın ilk 5 ayında en yüksek satış nisan ayında gerçekleşti. Mayıs ayında ise 167 bin 48 satışla yılın en düşük seviyesi görüldü.

Mayıs ayındaki düşüşte resmi tatiller ve Kurban Bayramı nedeniyle işlem günlerinin azalması etkili oldu.

SATIŞ DÜŞTÜ, HARÇ GELİRİ ARTTI

Satış adetleri düşmesine rağmen tapu harcı gelirlerinde dikkat çekici artış yaşandı. 2026’nın ilk 5 ayında tapu işlemlerinden 87,1 milyar TL gelir elde edildi.

Bu tablo, işlem sayısı azalsa da taşınmazların beyan ve satış değerlerindeki artışın bütçeye yansıdığını gösteriyor. Ayrıca tapuda düşük bedel beyanına yönelik denetimlerin artması da harç gelirlerini destekleyen unsurlar arasında değerlendiriliyor.

TAPU DAİRELERİNDE 7,8 MİLYON İŞLEM

Ocak-mayıs döneminde tapu müdürlüklerinde toplam 7 milyon 786 bin 716 işlem yapıldı.

Bu işlemler içinde satış, ipotek, intikal, düzeltme, kamulaştırma, ifraz, bağış, tevhit ve taksim gibi birçok işlem türü yer aldı.

YAPI RUHSATLARINDA ARTIŞ NE ANLATIYOR?

Satışlarda düşüş yaşanmasına karşın yapı ruhsatları tarafında artış dikkat çekiyor. TÜİK’in 2026 yılı birinci çeyrek yapı izin istatistiklerine göre yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 19,6 arttı.

Bu durum, mevcut satış temposu yavaşlasa da müteahhitlerin orta vadeli arz hazırlığını sürdürdüğünü gösteriyor. Yeni ruhsatların ilerleyen dönemlerde konut ve ticari alan stoğuna dönüşmesi bekleniyor.

PİYASA İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Gayrimenkul satışlarında düşüş, yüksek faiz ve sıkı finansman koşullarının piyasada etkili olduğunu gösteriyor. Ancak harç gelirlerindeki artış, taşınmaz değerlerinin hâlâ yüksek seviyelerde seyrettiğine işaret ediyor.

Önümüzdeki dönemde faiz politikası, yeni konut arzı, yapı ruhsatları ve tapu harcı denetimleri piyasanın yönünü belirleyecek başlıklar arasında yer alacak.

Piyasadan Kısa Notlar

• 2026'nın ilk 5 ayında gayrimenkul satışları 1 milyon 29 bin 771 adet olarak gerçekleşti.
• Satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,9 geriledi.
• Tapu harçlarından elde edilen gelir 87,1 milyar TL'ye ulaştı.
• Yılın en hareketli ayı 234 bin 468 satışla nisan oldu.
• En düşük işlem hacmi ise 167 bin 48 satışla mayıs ayında kaydedildi.
• Aynı dönemde toplam 7 milyon 786 bin 716 tapu işlemi gerçekleştirildi.
• Yapı ruhsatı sayısındaki yüzde 19,6'lık artış, yeni projelerde hareketliliğin sürdüğüne işaret etti.

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB), inşaat sektörünün öncü göstergelerinden biri kabul edilen Hazır Beton Endeksi’nin Nisan 2026 sonuçlarını yayımladı. Rapora göre yılın ilk çeyreğinde dalgalı seyreden sektörde nisan ayıyla birlikte toparlanma işaretleri görülmeye başladı.

Özellikle faaliyet endeksindeki yükseliş dikkat çekti. Mart ayında gerileyen faaliyet göstergesi, nisanda yeniden yükselişe geçerek eşik değerin üzerine çıktı.

Böylece inşaat sahasındaki reel hareketlilik yeniden pozitif bölgeye taşındı.

ENDEKSLERDE SINIRLI YÜKSELİŞ

Nisan verilerinde tüm alt endekslerin geçen yılın aynı dönemine göre artıda olması dikkat çekti. Ancak yükseliş oranlarının düşük seviyede kalması, sektörün halen tam anlamıyla güçlü bir büyüme ivmesi yakalayamadığını gösterdi.

Yıllık bazda endeks değişimleri şöyle gerçekleşti:

Veriler, inşaat sektöründe dipten dönüş sinyali oluştuğunu ancak büyümenin halen kırılgan zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor.

YÜKSEK FAİZ VE MALİYET BASKISI DEVAM EDİYOR

İnşaat sektöründe toparlanma sinyalleri görülse de yüksek finansman maliyetleri ve krediye erişim sorunu sektör üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Özellikle:

• Demir ve çimento fiyatları
• İşçilik maliyetleri
• Enerji giderleri
• Finansman yükü

şantiye maliyetlerini yukarı taşımaya devam ediyor.

Bu durum yeni projelerin başlamasını yavaşlatırken, birçok firmanın mevcut projelere odaklanmasına neden oluyor.

Hazır Beton Endeksi 2026 Nisan Ayı Raporuna ulaşmak için, https://www.thbb.org/sektor/hazir-beton-endeksi/hazir-beton-endeksi-2026-nisan-ayi-raporu/ bu adresi kullanabilirsiniz.

KÜRESEL GERİLİMLER MALİYETLERİ ETKİLİYOR

Nisan ayında küresel piyasalarda yaşanan jeopolitik gerilimler de inşaat sektörünü doğrudan etkileyen başlıklar arasında yer aldı.

Enerji fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar; beton üretimi, lojistik ve nakliye maliyetlerini artırırken, sektörün maliyet hesabını zorlaştırıyor.

Özellikle petrol fiyatlarındaki yükseliş, hazır beton ve yapı malzemesi üretiminde maliyet baskısını artıran temel unsurlar arasında gösteriliyor.

KONUT ARZI YAVAŞLAYABİLİR

Sektördeki maliyet baskısının devam etmesi halinde yeni konut üretiminde yavaşlama riski öne çıkıyor.

Faizlerin yüksek kalması ve üretim maliyetlerinin düşmemesi durumunda;

• yeni proje başlangıçlarının azalabileceği,
• sıfır konut arzının daralabileceği,
• maliyet kaynaklı fiyat baskısının sürebileceği

değerlendiriliyor.

Bu tablo, özellikle büyükşehirlerde konut fiyatları ve kira piyasası üzerinde etkisini sürdürebilir.

İstanbul’da deprem riskine karşı yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında Ataşehir Şerifali’deki İmar İskan bloklarının dönüşümü tamamlandı. TOKİ tarafından hayata geçirilen projede 1.442 konut ve 121 iş yeri inşa edildi.

260 bin metrekarelik alanda 3 etap halinde gerçekleştirilen projede ayrıca 1 cami ve 3 sosyal tesis de yer aldı. Tamamlanan konutlar, gerçekleştirilen kura çekimlerinin ardından hak sahiplerine teslim edilmeye başlandı.

BAKAN KURUM'DAN AÇIKLAMA

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Ataşehir Şerifali’de 1.442 konutun kentsel dönüşüm kapsamında yenilendiğini açıkladı.

Bakan Kurum, projeyle birlikte vatandaşların daha güvenli ve modern konutlara kavuştuğunu belirtti.

PROJEDE NELER YAPILDI?

Yapı Türü Sayı

Konut 1.442

İş Yeri 121

Cami 1

Sosyal Tesis 3

Projedeki konutlar radye temel sistemi ve yatay mimari anlayışıyla inşa edildi.

DEPREME DAYANIKLI KONUTLAR TESLİM EDİLİYOR

Yaklaşık 35 yıllık eski yapıların yerine inşa edilen yeni konutlar, İstanbul’daki kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında tamamlanan önemli projeler arasında yer aldı.

Konut, ticari alan ve sosyal donatıların birlikte planlandığı proje ile bölge sakinlerinin daha güvenli yaşam alanlarına kavuşması hedefleniyor.

Türkiye'de yapıların ruhsatlı olarak inşa edilmesi yasal zorunluluk olsa da geçmiş yıllarda ruhsatsız veya ruhsat projelerine aykırı şekilde yapılan çok sayıda bina bulunuyor.

Bu tür yapılar, 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında kaçak yapı olarak değerlendirilirken; para cezası, mühürleme ve yıkım gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor.

Ancak belirli şartların sağlanması halinde bazı eski yapılar için sonradan ruhsat alınması ve yapının yasal statüye kavuşturulması mümkün olabiliyor. Sürecin en kritik noktası ise yapının güncel imar planına ve teknik mevzuata uygun olması.

Ruhsatsız Bir Yapının Yasallaşması Neden Önemli?

Ruhsatsız bir bina sadece hukuki risk taşımıyor; aynı zamanda ekonomik açıdan da ciddi kayıplara yol açabiliyor. Bu tür taşınmazlar çoğu zaman bankalar tarafından teminat olarak kabul edilmiyor, krediye konu olamıyor ve satış süreçlerinde ciddi değer kaybı yaşayabiliyor.

Ruhsat ve iskan süreçlerini tamamlayan yapılar, piyasada çok daha kolay alıcı bulurken yatırım değeri açısından da önemli avantaj elde ediyor. Bu nedenle birçok mülk sahibi, eski yapılarını yasal statüye kavuşturmak için ruhsatlandırma yoluna başvuruyor.

Sonradan Ruhsat Alabilmek İçin Hangi Şartlar Aranıyor?

Bir yapının sonradan ruhsatlandırılabilmesi için temel kriterlerin eksiksiz karşılanması gerekiyor:

Yapının bulunduğu taşınmazın tapulu olması,

Güncel imar planına uygunluk taşıması,

Hisseli tapularda tüm hissedarların onay vermesi,

Deprem yönetmeliği ve yapı güvenliği şartlarının sağlanması,

Mimari ve statik projelerin hazırlanması.

Özellikle imar planına aykırı konumda bulunan veya teknik açıdan riskli görülen binaların ruhsatlandırılması mümkün olmuyor.

İmar Barışı ile Ruhsat Aynı Şey Değil

Mülk sahiplerinin en sık düştüğü hatalardan biri, geçmiş dönemde alınan Yapı Kayıt Belgesi'nin tam ruhsat anlamına geldiğini düşünmeleri oluyor.

Oysa Yapı Kayıt Belgesi, yapıyı otomatik olarak ruhsatlı hale getirmiyor. Bu belge yalnızca belirli koşullar altında idari yaptırımları durduran geçici bir düzenleme niteliği taşıyor.

Bugün ruhsatsız bir yapıyı tamamen yasal hale getirebilmek için belediye tarafından onaylanan resmi ruhsat sürecinin tamamlanması gerekiyor. Ayrıca birçok yapıda deprem performans analizi zorunlu tutuluyor. Yapılan incelemelerde taşıyıcı sistemi yetersiz bulunan binalar için güçlendirme veya dönüşüm şartı aranabiliyor.

Sonradan Ruhsatlandırma Süreci Nasıl İşliyor?

Ruhsatlandırma işlemleri, taşınmazın bağlı bulunduğu belediye veya ilgili idareye yapılan başvuruyla başlıyor.

İlk aşamada imar durumu inceleniyor. Ardından mimari projeler, statik raporlar ve teknik belgeler değerlendirmeye alınıyor. Yapının mevzuata uygun bulunması halinde gerekli harçlar yatırılıyor ve ruhsat süreci tamamlanıyor.

Süreç boyunca belediyeler ek belge veya teknik rapor talep edebiliyor. Bu nedenle işlemlerin uzman mimar ve mühendisler eşliğinde yürütülmesi önem taşıyor.

Gerekli Belgeler Neler?

Başvuru aşamasında genellikle şu evraklar talep ediliyor:

Güncel tapu belgesi

İmar durumu belgesi

Mimari proje

Statik proje

Deprem performans raporu

Zemin etüt raporu

Elektrik ve mekanik tesisat projeleri

Ruhsat harçlarının ödendiğine dair belgeler

Başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması, sürecin daha hızlı sonuçlanmasını sağlıyor.

Ruhsat ve Yapı Kayıt Belgesi Arasındaki Fark

Kriter Sonradan Alınan Ruhsat Yapı Kayıt Belgesi

Hukuki Statü Tam yasal statü Geçici koruma

İskan Alınabilir mi? Evet Hayır

Deprem Analizi Zorunlu Zorunlu değil

Banka Kredisi Uygun Sınırlı

Kat Mülkiyeti Alınabilir Doğrudan sağlamaz

KONUT VE KİRA, HANE BÜTÇESİNDE İLK SIRADA

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması verileri, hanelerin bütçesinde en büyük yükün konut ve kira giderleri olduğunu ortaya koydu.

Verilere göre hanehalkı harcamalarının:

%29,3’ü konut ve kiraya

%20,5’i ulaştırmaya

%17,3’ü gıda ve alkolsüz içeceklere

ayrılıyor.

En düşük paya sahip harcama kalemleri ise eğitim (%1,8), sağlık (%2,2) ve sigorta-finansal hizmetler (%0,8) oldu.

HARCAMA DAĞILIMI GELİR GRUBUNA GÖRE DEĞİŞİYOR

TÜİK verileri, gelir seviyesine göre harcama alışkanlıklarında belirgin farklılıklar olduğunu da gösteriyor.

En düşük gelir grubunda hane bütçesinin yaklaşık %38,7’si konut ve kiraya giderken, gıda harcamaları %29,2 seviyesinde kalıyor. Ulaştırma harcamalarının payı ise %8,6’ya kadar düşüyor.

En yüksek gelir grubunda ise konut ve kira oranı %25,7’ye gerilerken, ulaştırma harcamalarının %25 seviyesine yükseldiği görülüyor. Bu durum, gelir arttıkça temel ihtiyaçlardan ziyade hareketlilik ve yaşam kalitesine yönelik harcamaların arttığını ortaya koyuyor.

Maaşlı çalışan hanelerde konut gideri %26,4 seviyesinde kalırken, girişimci hanelerde ulaştırma harcamalarının %25,9 ile öne çıkması dikkat çekiyor.

TEK KİŞİLİK HANELERDE KİRA YÜKÜ DAHA DA ARTIYOR

Verilerin en dikkat çeken kısmı tek kişilik hanelerde ortaya çıkıyor. Buna göre yalnız yaşayan bireylerin bütçesinin yaklaşık %41’i konut ve kiraya gidiyor.

Bu durum, sabit giderlerin tek kişi tarafından karşılanması nedeniyle mali baskının arttığını ve tasarruf alanının ciddi şekilde daraldığını gösteriyor. Özellikle büyük şehirlerde yalnız yaşam maliyetinin, hane ekonomisi üzerinde belirleyici bir yük haline geldiği görülüyor.

KONUT MALİYETİ, SOSYAL HARCAMALARI DARALTIYOR

Konut ve kira giderlerinin bütçede yüksek paya sahip olması, hanelerin eğitim, sağlık ve sosyal harcamalarını kısıtlayan bir etki yaratıyor. Bu durum, gelir artışlarının günlük yaşam kalitesine yansımasını sınırlayan en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

BARINMA MALİYETİ EKONOMİDE EN BÜYÜK BASKI KALEMİ

2025 verileri, Türkiye’de hanehalkı ekonomisinin en büyük yükünün barınma maliyeti olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Özellikle dar gelirli ve tek yaşayan bireylerde bu yük daha da artarak bütçeyi sınırlayan temel faktör haline geliyor.

Evlilik sürecinde alınan evler konusunda toplumda en yaygın yanlışlardan biri, tapuda kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak mülkiyet hakkının belirlenebileceğinin düşünülmesidir.

Türk Medeni Kanunu'nda yer alan "edinilmiş mallara katılma rejimi" kapsamında, 1 Ocak 2002 tarihinden sonra yapılan evliliklerde eşlerin evlilik süresince elde ettiği mallar genel olarak edinilmiş mal kabul edilir.

Bu nedenle evin tapusu yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olsa bile, boşanma halinde diğer eş de belirli şartlar altında mal paylaşımı hakkına sahip olabilir.

TAPUDA TEK KİŞİ GÖRÜNÜYORSA HAK KAYBI OLUR MU?

Birçok kişi evin yalnızca kendi adına kayıtlı olması halinde eşinin hiçbir hak talep edemeyeceğini düşünüyor. Ancak hukuki süreçlerde değerlendirme yalnızca tapu kaydı üzerinden yapılmıyor.

Mahkemeler, evin hangi dönemde alındığını, ödeme kaynaklarını, kredi taksitlerinin nasıl karşılandığını ve evlilik süresindeki ekonomik katkıları da dikkate alıyor.

Bu nedenle tapuda tek isim bulunması her zaman tek mülkiyet anlamına gelmiyor.

BEKARKEN ALINAN EV SONRADAN ORTAK OLUR MU?

Evlilikten önce satın alınan konutlar kişisel mal kapsamında değerlendiriliyor.

Yani kişi evlenmeden önce satın aldığı evin mülkiyetini evlilik sonrasında da koruyor.

Ancak evlilik devam ederken o evin kredi borcunun ödenmesi, ciddi tadilat yapılması veya ortak gelirle değer artırıcı harcamalar gerçekleştirilmesi durumunda, boşanma aşamasında katkı payı ya da değer artış payı talebi gündeme gelebiliyor.

BOŞANMA DURUMUNDA EV NASIL PAYLAŞILIYOR?

Boşanma halinde ev doğrudan ikiye bölünmüyor.

Öncelikle taşınmazın hukuki statüsü inceleniyor. Ardından eşlerin edinilmiş mallar üzerindeki hakları hesaplanıyor.

Bazı durumlarda ev satılarak bedeli paylaştırılırken, bazı durumlarda ise taraflardan biri diğer eşin hakkını ödeyerek taşınmazın tamamını üzerine alabiliyor.

Bu nedenle "ev yarı yarıya bölünür" şeklindeki yaygın söylem her dosyada geçerli olmuyor.

EV MİRAS VEYA BAĞIŞ YOLUYLA GELDİYSE NE OLUR?

Kanuna göre miras kalan taşınmazlar ile bağış yoluyla edinilen gayrimenkuller kişisel mal sayılıyor.

Bu nedenle eşlerden birine ailesinden miras kalan ya da bağışlanan bir ev, kural olarak mal paylaşımına dahil edilmiyor.

Ancak taşınmaz üzerinde ortak gelirle yapılan değer artırıcı yatırımlar varsa farklı hukuki değerlendirmeler gündeme gelebiliyor.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Evlendikten sonra alınan ev ortak mal mı?

Genel olarak evlilik süresince alınan konutlar edinilmiş mal kabul edilir ve mal paylaşımına konu olabilir.

Tapu sadece eşimin üzerindeyse hak talep edebilir miyim?

Evet. Tapunun tek kişi üzerinde olması her zaman diğer eşin hak sahibi olmadığı anlamına gelmez.

Bekarken aldığım ev eşimin olur mu?

Hayır. Evlilik öncesinde alınan ev kişisel mal kabul edilir.

Miras kalan ev paylaşılır mı?

Kural olarak paylaşılmaz. Miras yoluyla edinilen taşınmazlar kişisel mal statüsündedir.

Boşanırken ev otomatik olarak yarıya mı bölünür?

Hayır. Mahkeme, taşınmazın edinilme şekli ve tarafların haklarını değerlendirerek karar verir.

Çölün ortasında kayalara oyularak inşa edilen Petra Antik Kenti, dünyanın en etkileyici tarihi alanlarından biri olarak gösteriliyor.

“Gül Şehir” olarak da bilinen Petra, özellikle dev kaya mezarları ve dar geçitleriyle dikkat çekiyor. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan yapı, yıllardır dünyanın en çok ziyaret edilen antik kentleri arasında bulunuyor.

Tibet Manastırları | Çin

Tibet bölgesindeki tarihi manastırlar, yalnızca dini değil mimari açıdan da dikkat çekiyor.

Dağların zirvesine kurulan yapılar; kırmızı, altın ve beyaz tonların hakim olduğu tasarımlarıyla mistik bir görüntü oluşturuyor. Özellikle Potala Sarayı, Tibet mimarisinin en güçlü sembolleri arasında kabul ediliyor.

Gize Piramitleri | Mısır

Dünyanın en büyük gizemlerinden biri olarak görülen Gize Piramitleri, binlerce yıldır ayakta kalmayı başarıyor.

Firavun mezarı olarak inşa edilen yapılar, bugün bile nasıl yapıldığı tam olarak çözülemeyen mühendislik detaylarıyla dikkat çekiyor. Özellikle Keops Piramidi, Antik Dünyanın Yedi Harikası arasında yer alıyor.

Eyfel Kulesi | Fransa

Paris’in simgesi haline gelen Eyfel Kulesi, dünyanın en tanınan yapılarından biri.

1889 yılında inşa edilen kule, ilk yapıldığında yoğun eleştiri alsa da bugün Fransa’nın en önemli turizm noktası konumunda bulunuyor. Her yıl milyonlarca turist kuleyi görmek için Paris’e gidiyor.

Burj Khalifa | Dubai

828 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek binası olan Burj Khalifa, modern mimarinin zirvesi olarak görülüyor.

Dubai’nin küresel vitrinine dönüşen yapı, mühendislik sistemi ve devasa yüksekliğiyle dikkat çekiyor. Binanın zirvesinden tüm Dubai panoramik şekilde izlenebiliyor.

Tac Mahal | Hindistan

Dünyanın en romantik yapılarından biri kabul edilen Tac Mahal, aşk için inşa edilen en ünlü anıt mezar olarak biliniyor.

Beyaz mermerle kaplı yapı, simetrik tasarımı ve detaylı işlemeleriyle mimarlık tarihinin en özel eserleri arasında gösteriliyor.

La Sagrada Familia | İspanya

Barselona’daki La Sagrada Familia, “Bitmeyen Kilise” olarak anılıyor.

Antoni Gaudi’nin tasarladığı yapı, organik detayları ve sıra dışı mimarisiyle dünyanın en dikkat çekici ibadethanelerinden biri kabul ediliyor. Yapının inşası hala devam ediyor.

Kolezyum | İtalya

Roma İmparatorluğu’nun en güçlü simgelerinden biri olan Kolezyum, dünyanın en ünlü antik yapıları arasında bulunuyor.

Bir dönem gladyatör dövüşlerine ev sahipliği yapan dev arena, bugün Roma’nın en çok ziyaret edilen tarihi noktası konumunda.

Ayasofya | Türkiye

İstanbul’un kalbindeki Ayasofya, dünya mimarlık tarihinin en önemli yapılarından biri olarak kabul ediliyor.

Bizans döneminde kilise olarak inşa edilen yapı, Osmanlı döneminde camiye dönüştürüldü. Dev kubbesi, mozaikleri ve tarihi atmosferiyle milyonlarca ziyaretçiyi etkilemeye devam ediyor.

Sidney Opera Binası | Avustralya

Modern mimarinin en ikonik yapılarından biri olan Sidney Opera Binası, beyaz yelkenleri andıran tasarımıyla dikkat çekiyor.

UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan yapı, Avustralya’nın en güçlü sembolleri arasında gösteriliyor.

Mimari Yapılar Neden Bu Kadar İlgi Görüyor?

Bu yapılar yalnızca turistik noktalar değil. Aynı zamanda:

• medeniyetlerin gücünü
• dönemin mühendislik anlayışını
• kültürel kimliği
• sanatsal bakışı

yansıtıyor.

Bu nedenle dünyanın dört bir yanındaki insanlar, bu yapıları görmek için her yıl milyonlarca kilometre yol kat ediyor.