Bir arsanın tapulu olması, o taşınmaza ulaşım sorununun çözüldüğü anlamına gelmiyor. Özellikle tarla, bağ, bahçe ve şehir dışında bulunan bazı parsellerin kadastro yoluna ya da genel yola doğrudan bağlantısı bulunmayabiliyor.

Bu durumda taşınmaz sahibi, komşu parsel üzerinden geçebilmek için geçit hakkı kurulmasını isteyebiliyor. Ancak komşunun arazisinden uzun süredir geçiliyor olması veya sözlü izin alınması, tek başına tapuya bağlı ve kalıcı bir hak sağlamıyor.

GEÇİT HAKKI NEDİR?

Geçit hakkı, bir taşınmaz sahibine başka bir taşınmaz üzerinden belirli bir güzergâhı kullanarak geçme yetkisi veren irtifak hakkıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 747’nci maddesine göre taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında komşularından geçit hakkı tanınmasını isteyebilir.

Kanun, geçidin öncelikle önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşudan; bunun mümkün olmaması hâlinde ise geçit kurulmasından en az zarar görecek taşınmazdan geçirilmesini öngörüyor. İki tarafın menfaatinin birlikte gözetilmesi gerekiyor.

HER YOLU OLMAYAN ARSA İÇİN GEÇİT HAKKI KURULUR MU?

Geçit hakkı kurulabilmesi için taşınmazın genel yola hiç bağlantısının bulunmaması veya mevcut bağlantının taşınmazın normal kullanımına yetmemesi gerekiyor.

Örneğin yalnızca yürüyerek ulaşılabilen bir tarım arazisine traktör ve tarım araçlarının girememesi durumunda, mevcut geçişin yeterli olup olmadığı arazinin kullanım amacı dikkate alınarak incelenebilir.

Ancak taşınmaz sahibinin daha kısa, daha rahat veya daha manzaralı bir yol istemesi tek başına geçit hakkı kurulması için yeterli değil. Geçit ihtiyacının gerçek ve objektif olması gerekiyor.

Mahkeme, mevcut başka bir yol bulunup bulunmadığını, bu yolun iyileştirilmesinin mümkün olup olmadığını ve talep edilen geçidin komşu taşınmaza vereceği zararı araştırıyor. Alternatif güzergâhların incelenmeden yalnızca davacının istediği noktadan geçit kurulması doğru kabul edilmiyor.

DAVA AÇMADAN ÖNCE ARABULUCUYA GİTMEK ZORUNLU MU?

Evet. Geçit hakkı, komşuluk hukukundan kaynaklanan bir uyuşmazlık olduğu için 1 Eylül 2023’ten itibaren dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekiyor.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi, komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda arabuluculuğu dava şartı olarak düzenliyor.

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi alması gerekiyor. Bu şerh, taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinden alınıyor. Ardından taraflardan biri tapu müdürlüğüne başvurarak tescil talep edebiliyor.

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenleniyor ve geçit hakkı davası açılabiliyor.

GEÇİT HAKKI DAVASI HANGİ MAHKEMEDE AÇILIR?

Geçit hakkı kurulması davası, taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır.

Taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu nedenle tarafların başka şehirde oturması, davanın başka yerde açılmasını sağlamaz.

Dava, lehine geçit kurulması istenen taşınmazın maliki tarafından açılır. Güzergâhın birden fazla taşınmazdan geçmesi gerekiyorsa yol üzerinde bulunan parsellerin maliklerinin davaya dahil edilmesi gerekir.

Dava devam ederken taşınmazlardan biri satılırsa güncel tapu kaydı getirilmeli ve yeni malik yargılamaya katılmalıdır. Yargıtay, dava konusu taşınmazın el değiştirmesi hâlinde yeni malikin davaya dahil edilmeden karar verilmesini eksik inceleme olarak değerlendirebiliyor.

MAHKEME GEÇİT GÜZERGÂHINI NASIL BELİRLER?

Mahkeme, tarafların gösterdiği yerle bağlı kalmadan alternatif güzergâhları araştırabilir. Genellikle taşınmaz başında keşif yapılır ve harita mühendisi, ziraat mühendisi ile gayrimenkul değerleme konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınır.

Güzergâh belirlenirken şu ölçütler dikkate alınır:

• Geçidin genel yola kesintisiz ulaşması
• Yolun taşınmazın ihtiyacını karşılaması
• Komşu parselde oluşturacağı alan ve değer kaybı
• Tarım alanının kullanım bütünlüğünü bozup bozmayacağı
• Yol üzerinde bina, kuyu, ağaç veya başka tesis bulunması
• Alternatif yolların uzunluğu ve maliyeti
• Önceki mülkiyet ve kadastro durumu

En kısa yol her zaman en uygun yol değildir. Daha kısa bir güzergâh komşu taşınmazı ikiye bölüyor veya üzerindeki yapıya zarar veriyorsa, biraz daha uzun ancak daha az zarar doğuran başka bir yol tercih edilebilir.

Yargıtay uygulamasında geçidin, yararlanan taşınmazı genel yola sürekli ve kesintisiz şekilde bağlaması aranıyor. Başka bir parselde sona eren veya fiilî yola ulaşıp kamu yoluna çıkmayan güzergâh yeterli kabul edilmeyebilir.

GEÇİT HAKKI KAÇ METRE OLMALIDIR?

Türk Medeni Kanunu’nda bütün taşınmazlar için geçerli sabit bir geçit genişliği bulunmuyor.

Yolun genişliği, taşınmazın kullanım şekline göre belirleniyor. Yalnızca yaya ulaşımı gereken küçük bir parsel ile traktör ve tarım makinelerinin girmesi gereken tarla için aynı genişliğin uygulanması gerekmiyor.

Mahkeme, ihtiyaçtan daha geniş bir yol kurarak komşu taşınmazın mülkiyetini gereksiz yere sınırlandıramaz. Aynı şekilde kullanılmayacak kadar dar bir yol verilmesi de geçit ihtiyacını çözmez.

Bu nedenle ilanlarda yer alan “Geçit hakkı kesin 3 metre olur” gibi ifadeler doğru değil. Genişlik; aracın türü, arazinin amacı, yolun dönüş noktaları ve parselin yapısı dikkate alınarak bilirkişi incelemesiyle belirleniyor.

GEÇİT HAKKI BEDELİ NASIL HESAPLANIR?

Zorunlu geçit hakkı ücretsiz kurulmaz. Kanun açıkça tam bir bedel ödenmesini öngörüyor.

Bedel yalnızca yol olarak kullanılacak bölümün metrekare fiyatından ibaret olmayabilir. Hesaplamada:

• Geçit alanının yüzölçümü
• Taşınmazın dava tarihindeki değeri
• Yol nedeniyle oluşacak değer kaybı
• Arazinin bölünmesi
• Tarımsal kullanımın zorlaşması
• Ağaç, yapı veya tesis kaybı
• Geçidin kullanım yoğunluğu

gibi unsurlar değerlendirilebilir.

Geçit hakkı kurulması, komşu taşınmazın mülkiyetini sınırladığı için meydana gelen kaybın denkleştirilmesi gerekir. Bedel bilirkişi tarafından belirlenir ve mahkemece uygun bulunursa hak sahibi tarafından ödenir.

Bu ödeme kira bedeli değildir. Kural olarak geçit hakkının kurulması karşılığında belirlenen tazminat niteliğindedir. Tarafların anlaşmasına göre bakım ve kullanım giderleri ayrıca düzenlenebilir.

GEÇİT HAKKI TAPUYA NASIL İŞLENİR?

Geçit hakkı kurulduğunda lehine hak tesis edilen taşınmaz ile geçişe katlanan taşınmaz tapuda ayrı ayrı gösterilir.

Lehine geçit kurulan taşınmaz için hak, diğer taşınmaz için ise yükümlülük doğar. Geçiş güzergâhı, yüzölçümü ve teknik sınırları kadastro krokisinde belirtilir.

Tarafların anlaşmasıyla yapılan işlem tapu müdürlüğünde tescil edilir. Dava sonucunda kurulan geçit hakkı ise mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra tapuya işlenir.

Arabuluculuk anlaşmasıyla hak kurulmuşsa, anlaşma belgesine taşınmazların ada-parsel bilgileri, tarafların kimlikleri, geçit güzergâhı, bedel ve tapudaki takyidatlar açık biçimde yazılmalıdır. İcra edilebilirlik şerhinden sonra taraflardan biri tescil başvurusu yapabilir.

GEÇİT HAKKI OLAN ARSA İMARLI SAYILIR MI?

Hayır. Geçit hakkı ile imar yolu birbirinden farklıdır.

Geçit hakkı, özel mülkiyetteki başka bir taşınmaz üzerinden ulaşım sağlar. İmar yolu ise imar planında kamuya ayrılmış yol alanıdır.

Bir parselin tapuda geçit hakkına sahip olması:

• Parselin imarlı olduğunu
• Villa veya konut yapılabileceğini
• Yapı ruhsatı alınabileceğini
• Belediyenin yolu açacağını
• Elektrik ve su bağlantısının hazır olduğunu

göstermez.

Özellikle konut veya villa yapmak için arsa alınırken belediyeden “Bu parsel yapı ruhsatı bakımından yola cepheli kabul ediliyor mu?” sorusuna yazılı cevap alınmalıdır. Tapudaki özel geçit hakkı, her durumda imar mevzuatındaki yol cephesi şartının yerine geçmeyebilir.

GEÇİT HAKKI BULUNAN ARSA SATILIR MI?

Geçit hakkı belirli bir taşınmaz lehine tapuya tescil edilmişse, yararlanan taşınmaz satıldığında yeni malik de bu haktan yararlanır. Üzerinden yol geçen taşınmaz satıldığında ise yeni malik taşınmazı bu yükle birlikte devralır.

Bu nedenle alıcı, yalnızca tapu senedine değil takyidat kaydına ve geçit krokisine de bakmalıdır. Tapuda “geçit hakkı” yazması tek başına yeterli değildir; yolun nereden geçtiği, kaç metrekare alanı kapsadığı ve hangi parsel lehine kurulduğu incelenmelidir.

GEÇİT HAKKI SONRADAN KALDIRILABİLİR Mİ?

Geçit hakkının kurulmasına neden olan ihtiyaç ortadan kalkarsa hakkın kaldırılması gündeme gelebilir.

Örneğin yararlanan taşınmaz sonradan doğrudan kamu yoluna cephe kazanırsa veya imar uygulamasıyla yeni yol açılırsa geçit hakkının sağladığı yarar yeniden değerlendirilebilir.

Ancak tapuya kayıtlı hak kendiliğinden silinmez. Tarafların terkin konusunda anlaşması veya uyuşmazlık varsa mahkeme kararı gerekebilir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

KOMŞU YOL VERMEK ZORUNDA MI?

Şartlar oluşmuşsa geçit hakkı mahkeme kararıyla kurulabilir. Ancak yol, mutlaka taşınmaz sahibinin istediği komşudan veya istediği güzergâhtan geçirilmez. En uygun ve en az zarar doğuran seçenek belirlenir.

GEÇİT HAKKI ÜCRETSİZ MİDİR?

Hayır. Zorunlu geçit hakkı tam bir bedel karşılığında kurulur. Bedel, yol alanı ve komşu taşınmazda oluşacak değer kaybı dikkate alınarak hesaplanır.

TAPUDA GEÇİT HAKKI OLMADAN KULLANILAN YOL GÜVENLİ MİDİR?

Sözlü izin veya uzun süredir devam eden fiilî kullanım, tapuya tescilli geçit hakkıyla aynı hukuki güvenceyi sağlamaz. Taşınmaz satın alınmadan önce hakkın tapu kaydında ve krokide bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Önceki metindeki eksik kalan zorunlu arabuluculuk ve tapuya tescil süreci bu versiyona eklendi.

Kira sözleşmesinin beş yılı doldurması, ev sahibine kirayı tek taraflı olarak istediği seviyeye çıkarma hakkı vermiyor. Ancak bu aşamadan sonra kira bedelinin belirlenmesinde yalnızca yıllık TÜFE oranına bakılmıyor; bölgedeki emsal kiralar, konutun özellikleri ve hakkaniyet ölçüsü de devreye giriyor.

Taraflar yeni kira bedelinde anlaşamazsa çözüm, doğrudan yüksek oranlı zam uygulamak değil; önce arabuluculuğa, anlaşma sağlanamazsa kira tespit davasına başvurmak oluyor.

5 YILINI DOLDURAN KİRALARDA HANGİ KURAL UYGULANIYOR?

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen konut ve çatılı iş yeri kiralarında Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uygulanıyor.

Bu düzenlemeye göre yeni kira bedeli belirlenirken:

• TÜFE’nin 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı
• Kiralanan taşınmazın mevcut durumu
• Bölgedeki emsal kira bedelleri
• Hakkaniyet ilkesi

birlikte değerlendiriliyor.

Burada TÜFE tek başına belirleyici değil. İlk beş kira yılındaki artışlardan farklı olarak TÜFE oranı, beş yılı aşan sözleşmelerde hâkimin değerlendireceği ölçütlerden biri hâline geliyor. Hâkim, bütün verileri inceleyerek yeni dönem için uygun kira bedelini belirliyor.

ESKİ KİRACI İNDİRİMİ UYGULANIR MI?

Kira tespit davalarında piyasa rayici doğrudan kiracıya uygulanmayabilir. Hâkim, kiracının uzun süredir aynı taşınmazda oturmasını dikkate alarak rayiç bedel üzerinden hakkaniyet indirimi yapabilir.

Ancak kamuoyunda “eski kiracı indirimi” olarak bilinen bu uygulamanın kanunda yazılı sabit bir oranı bulunmuyor. İndirim oranı taşınmazın durumuna, kiracılık süresine ve dosyanın özelliklerine göre değişebiliyor.

UYAP’ta yer alan bazı yargı kararlarında yüzde 10 oranında hakkaniyet indirimi uygulandığı görülse de bu oran her dava için zorunlu bir standart değil. Mahkeme, somut olayın koşullarına göre farklı bir sonuca ulaşabilir.

5 YILLIK SÜRE NASIL HESAPLANIR?

Beş yıllık dönem, kira ilişkisinin başlangıç tarihinden itibaren günü gününe hesaplanır. Takvim yılının sona ermesi veya sözleşmenin imzalandığı yılın tamamlanması yeterli değildir.

Örneğin kira sözleşmesi 1 Mayıs 2021 tarihinde başlamışsa beş yıllık süre 1 Mayıs 2026 tarihinde tamamlanır. Bu tarihte başlayan yeni kira dönemi için Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak kira tespiti istenebilir.

Tarafların her yıl yeniden belge imzalaması veya kira artış protokolü hazırlaması, ilk başlangıç tarihini her durumda otomatik olarak değiştirmez. Ancak önceki sözleşmenin gerçekten sona erdirilip bağımsız ve yeni bir kira ilişkisi kurulup kurulmadığı, belgenin içeriğine ve somut olayın şartlarına göre ayrıca değerlendirilir.

5. YILIN SONUNDA KİRA NASIL HESAPLANIR?

Beş yılı dolduran kiralarda kullanılabilecek tek ve kesin bir matematik formülü bulunmuyor.

İlk beş yıl içindeki normal artış hesabı şu şekilde yapılıyor:

Yeni kira = Mevcut kira + Mevcut kira × TÜFE 12 aylık ortalama oranı

Örneğin Temmuz 2026’da yenilenen ve henüz beş yılı doldurmamış bir sözleşmede, Haziran 2026 için açıklanan 12 aylık ortalama TÜFE oranı yüzde 32,03’tür. Mevcut kiranın 30 bin TL olması hâlinde azami artış hesabı şöyle yapılır:

30.000 TL × yüzde 32,03 = 9.609 TL artış

Yeni kira: 39.609 TL

TÜİK’in Haziran 2026 verilerine göre tüketici fiyatları yıllık yüzde 32,11, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,03 arttı.

Ancak sözleşme beş yılı doldurmuşsa 39.609 TL sonucu tek başına nihai kira bedeli sayılmaz. Mahkeme bu hesapla birlikte emsal kiraları, taşınmazın durumunu ve hakkaniyeti de dikkate alır.

Bu nedenle beş yıllık kira tespitinde:

Yeni kira = Mevcut kira × TÜFE

şeklinde kesin bir formül kullanmak doğru değildir.

YÜZDE 25 KİRA ARTIŞ SINIRI 2026’DA GEÇERLİ Mİ?

Hayır. Konut kiraları için getirilen yüzde 25 artış sınırı geçici bir düzenlemeydi ve 1 Temmuz 2024’te sona erdi.

Bu nedenle 2026 yılında yenilenen konut kira sözleşmelerinde yüzde 25 sınırı uygulanmıyor. İlk beş yıl içindeki kira artışlarında, sözleşmede daha düşük bir oran bulunmadığı sürece TÜFE’nin 12 aylık ortalaması üst sınır olarak dikkate alınıyor.

Beş yılı dolduran sözleşmelerde ise yüzde 25 sınırı tartışmasının güncel bir karşılığı bulunmuyor. Bu aşamada Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uygulanıyor.

KİRA TESPİT DAVASI NE ZAMAN AÇILMALI?

Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava kural olarak her zaman açılabilir. Ancak mahkeme tarafından belirlenecek bedelin hangi dönemden itibaren geçerli olacağı açısından süreler önem taşıyor.

Davanın, yeni kira döneminin başlangıcından en geç 30 gün önce açılması veya bu süre içinde kiracıya kira bedelinin artırılacağına ilişkin yazılı bildirim gönderilmesi hâlinde, dava yeni dönem içerisinde açılabilir. Bu şartlar sağlandığında mahkemenin belirlediği bedel yeni kira döneminin başından itibaren uygulanabilir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

5 YIL DOLUNCA EV SAHİBİ İSTEDİĞİ ZAMMI YAPABİLİR Mİ?

Hayır. Taraflar anlaşamazsa ev sahibi kirayı tek taraflı olarak piyasa seviyesine çıkaramaz. Yeni bedelin belirlenmesi için arabuluculuk ve gerektiğinde kira tespit davası süreci işletilmelidir.

5 YILI DOLAN KİRADA TÜFE ÜST SINIR MI?

Beş yılı doldurmayan sözleşmelerde TÜFE’nin 12 aylık ortalaması üst sınırdır. Beş yılı aşan sözleşmelerde ise TÜFE; emsal kiralar, taşınmazın durumu ve hakkaniyetle birlikte değerlendirilen ölçütlerden biridir.

KİRA TESPİT DAVASI KİRACIYI TAHLİYE EDER Mİ?

Hayır. Kira tespit davasının amacı kiracının tahliyesi değil, yeni kira bedelinin belirlenmesidir. Tahliye için kanunda düzenlenen ayrı bir tahliye sebebinin ve buna uygun hukuki sürecin bulunması gerekir.

Ziraat Bankası’nın “hisseli tapuya kredi” verdiği yönündeki bilgiler, özellikle arsa ve arazi almak isteyen vatandaşların dikkatini çekti. Ancak uygulamanın kapsamı sanıldığı kadar geniş değil.

Bankanın resmî açıklamasına göre hisseli tarım arazilerindeki payların satın alınması için kredi kullanılabiliyor. Bu uygulama, herhangi bir hisseli ev, daire veya imarlı arsaya otomatik olarak kredi verileceği anlamına gelmiyor.

KREDİ HİSSELİ TARIM ARAZİLERİNİ KAPSIYOR

Ziraat Bankası’nın Arazi Alım Kredisi, üzerinde tarımsal üretim yapılan veya üretim yapılması planlanan, tapuda tarla niteliğinde kayıtlı arazilerin satın alınması amacıyla sunuluyor. Krediden tarımsal üretim yapan gerçek kişiler ile şirket, kooperatif ve benzeri tüzel kişi üreticiler yararlanabiliyor.

Bankanın resmi açıklamasına göre kredi üç farklı arazi alımında kullanılabiliyor,

• Hisseli tarım arazisindeki bir payın diğer hissedarlardan biri tarafından satın alınması
• Hisseli olup olmadığına bakılmaksızın mevcut araziye bitişik bir parselin alınması
• Bitişik olmayan veya hisseli olmayan başka bir tarım arazisinin satın alınması

HER HİSSELİ TAPUYA KREDİ VERİLMİYOR

Ziraat Bankası’nın bireysel kredi ürünleri arasında “Hisseli Tapu Kredisi” adıyla bütün konut, arsa ve arazileri kapsayan ayrı bir kredi bulunmuyor.

Bu nedenle hisseli bir daireye, müstakil eve veya imarlı arsaya kesin olarak kredi verildiğini söylemek doğru değil. Bu taşınmazlar için kredi talebi;

Tapunun niteliği, mevcut hisseler, ekspertiz raporu, ipotek kurulabilmesi ve başvuru sahibinin ödeme gücü üzerinden ayrıca değerlendiriliyor.

Bankanın resmî Arazi Alım Kredisi’nde açıkça belirtilen hisseli tapu uygulaması, tarım arazisindeki hissenin diğer hissedar tarafından alınmasına yönelik.

HİSSE ÜZERİNE İPOTEK KONULABİLİR Mİ?

Türk Medeni Kanunu’na göre paylı mülkiyette her hissedar kendi payı üzerinde rehin kurabiliyor. Başka bir ifadeyle hisseli bir taşınmazdaki payın ipotek edilmesine hukuken imkân bulunuyor.

Ancak bir pay üzerine rehin konulduktan sonra taşınmazın tamamına ayrıca ipotek kurulması mümkün olmuyor. Elbirliği mülkiyetindeki taşınmazlarda ise ipotek işleminin taşınmazın tamamı ve bütün malikler adına yapılması gerekiyor.

Hissenin hukuken ipotek edilebilir olması, bankanın kredi vermek zorunda olduğu anlamına gelmiyor. Banka, teminat olarak gösterilen payın değerini ve gerektiğinde satışa dönüştürülme imkânını kendi kredi politikaları doğrultusunda değerlendiriyor.

İMARLI ARSA KREDİSİ FARKLI ŞARTLARA BAĞLI

Hisseli tarım arazisi alım kredisiyle bireysel arsa kredisi birbirinden farklı ürünler olarak sunuluyor.

Ziraat Bankası’nın bireysel Arsa Kredisi kapsamında satın alınacak taşınmazın belediye sınırları içerisinde bulunması ve imarlı olması gerekiyor.

Banka, arsanın ekspertiz değerinin en fazla yüzde 50’sine kadar kredi kullandırıyor.

Arsa Kredisi için 36 aya kadar vade uygulanırken, krediye konu gayrimenkul üzerine ipotek tesis ediliyor. Banka gerekli görürse ek teminat da isteyebiliyor.

Resmî ürün sayfasında hisseli imarlı arsaların tamamına kredi verileceğine ilişkin özel bir hüküm bulunmuyor. Bu nedenle hisseli arsa başvurularında kesin sonuç ancak banka şubesinin incelemesinden sonra ortaya çıkıyor.

DÜŞÜK FAİZLİ KREDİ OTOMATİK OLARAK VERİLMİYOR

Arazi Alım Kredisi kullanan üreticiler, şartları taşımaları hâlinde faiz indirimli kredi imkânından yararlanabiliyor.

Bunun için başvuru sahibinin üretim konusu ve koşullarının, ilgili yıl için yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’ndaki kriterlere uygun olması gerekiyor.

Dolayısıyla hisseli tarım arazisi alan herkese otomatik olarak düşük faizli kredi verilmiyor.

ZİRAAT BANKASI HİSSELİ BAŞVURUDA HANGİ NOKTALARA BAKILIYOR?

Hisseli tarım arazisi almak isteyen kişinin öncelikle satın alınacak payın tapu kaydını ve taşınmazın niteliğini kontrol etmesi gerekiyor.

Başvuruda genel olarak şu konular önem taşıyor:

• Satın alınacak yerin tarla vasfında olması
• Arazinin tarımsal üretimde kullanılması veya kullanılacak olması
• Payı satın alacak kişinin diğer hissedarlardan biri olması
• Tapuda ipotek, haciz veya satışa engel bir kayıt bulunmaması
• Taşınmazın ekspertiz değerinin kredi için yeterli görülmesi
• Başvuru sahibinin gelir ve kredi ödeme gücünün uygun olması

Nihai kredi tutarı, vade, faiz oranı ve teminat şartları başvuru sahibinin mali durumu ile taşınmazın özelliklerine göre banka tarafından belirleniyor.

“Villa imarlı arsa” ifadesi daha çok emlak piyasasında kullanılır. Parselin gerçek yapılaşma hakkı ise uygulama imar planında ve bu plana bağlı notlarda yer alır.

İmar planında taşınmaz; ayrık nizam konut alanı, düşük yoğunluklu konut alanı veya benzeri bir kullanıma ayrılmış olabilir. Yapı nizamı, kat sayısı, bina yüksekliği, TAKS, KAKS ve bahçe mesafeleri de aynı plan üzerinden belirlenir. Uygulama imar planlarında yapılaşma koşullarının parsel veya yapı adası bazında gösterilmesi öngörülmektedir.

Bu nedenle tapuda “arsa” yazması, o taşınmaza doğrudan villa yapılabileceği anlamına gelmez. Tapu mülkiyet durumunu gösterirken, yapılaşma hakkı belediyedeki güncel imar planı ve plan notlarından öğrenilir.

Özel imar sorgulama platformları ön bilgi sağlayabilir. Ancak satın alma kararında esas alınması gereken belge, ilgili belediye veya yetkili idare tarafından verilen güncel imar durumudur.

TAKS Ve KAKS Ne Anlama Geliyor?

Villa arsasında yapılabilecek evin büyüklüğünü belirleyen iki temel değer TAKS ve KAKS’tır.

TAKS, yapının zeminde kaplayabileceği azami alanın parsel alanına oranıdır. KAKS ya da emsal ise emsale dahil toplam kat alanının imar parseline oranını gösterir. Bu değerler uygulama imar planında veya plan notlarında belirlenir.

Örneğin 600 metrekarelik bir parselde:

Bu hesap, 600 metrekarelik arsanın tamamına bina yapılabileceği anlamına gelmez. Örnekte yapı zeminde en fazla 150 metrekare yer kaplayabilir. Toplam emsale dahil alan ise 300 metrekareyi aşamaz.

Balkon, bodrum, teras, merdiven, otopark ve teknik alanların emsale dahil edilip edilmeyeceği ayrıca incelenmelidir. “Bodrum kat emsale dahil değildir” gibi genel bir kabulle hareket edilmemeli; yönetmelik, plan notları ve hazırlanacak mimari proje birlikte değerlendirilmelidir.

Çekme Mesafeleri Arsayı Nasıl Etkiler?

Bahçe ya da çekme mesafeleri, binanın parsel sınırlarından ne kadar içeride yapılacağını belirler. Uygulama imar planında farklı bir karar bulunmadığı durumlarda ön, yan ve arka bahçe mesafeleri yönetmelik hükümlerine göre uygulanır. Ön bahçe için 5 metre, yan ve arka bahçeler için 3 metre gibi ölçülerle karşılaşılabilir; ancak her parselde doğrudan bu rakamların geçerli olduğu düşünülmemelidir. Plan notları daha farklı mesafeler öngörebilir.

Örneğin 20 metreye 20 metre ölçülerinde, toplam 400 metrekarelik bir parsel düşünelim. Ön tarafta 5 metre, arkada 3 metre ve iki yanda 3’er metre çekme uygulandığında teorik yapı yaklaşma alanı:

• Genişlik: 20 – 3 – 3 = 14 metre
• Derinlik: 20 – 5 – 3 = 12 metre
• Yapı yaklaşma alanı: 14 × 12 = 168 metrekare

Ancak parselin TAKS değeri 0,25 ise bina tabanı en fazla 100 metrekare olabilir. Yani çekme mesafelerinden sonra 168 metrekarelik alan kalsa bile TAKS sınırı nedeniyle bu alanın tamamı kullanılamaz.

Köşe parsellerde birden fazla yol cephesi bulunması da projeyi etkileyebilir. Yol tarafındaki cephenin ön bahçe olarak değerlendirilmesi, binanın yerleşebileceği alanı daraltabilir. Bu nedenle yalnızca parselin toplam büyüklüğüne değil, geometrisine ve yol cephelerine de bakılmalıdır.

18. Madde Uygulaması Ne Anlama Geliyor?

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi, arazi ve arsaların imar planına uygun parseller hâline getirilmesini düzenler. Bu süreçte kadastro parselleri yeniden düzenlenebilir, yol ve kamu hizmet alanları oluşturulabilir, parselin konumu ve yüzölçümü değişebilir.

Satın alınacak taşınmaz 18. madde uygulama alanındaysa şu başlıklar incelenmelidir:

• Parselasyon planı kesinleşmiş mi?
• Tapuya tescil işlemi tamamlanmış mı?
• Eski parselin yerine hangi imar parseli verilmiş?
• Düzenleme ortaklık payı uygulanmış mı?
• İşleme karşı açılmış dava veya iptal kararı var mı?

Bu kontroller önemlidir. Bolu Belediyesi’nin 2026 yılı ilanlarında Paşaköy, Salıbeyler-Sarıcalar, Gölyüzü ve başka bölgelerde çok sayıda 18. madde uygulamasının askıya çıkarıldığı görülüyor. Bazı Paşaköy parsellerindeki önceki uygulamaların mahkeme kararı sonrasında yeniden düzenlendiği de belediye kararlarına yansıdı.

Aplikasyon Krokisi Neden Alınmalı?

Tapuda yazan yüzölçümü ile arazide gösterilen alanın aynı olduğu varsayılmamalıdır. Parselin arazideki sınırlarını görmek için yetkili kadastro birimi veya lisanslı harita ve kadastro bürosundan aplikasyon krokisi alınabilir.

Satıcının gösterdiği çit, duvar veya ağaç sırası gerçek parsel sınırı olmayabilir. Sınırların yanlış gösterilmesi; komşu parsele taşma, yola terk alanının kullanılması veya binanın yanlış yere projelendirilmesi gibi sorunlara yol açabilir.

Yapı ruhsatı süreçlerinde de güncel tapu belgesi, aplikasyon krokisi, harita plan örneği ve zemin etüdü gibi belgeler istenebilmektedir.

Arsa Fiyatı Nasıl Değerlendirilmeli?

Villa arsalarında yalnızca metrekare satış fiyatına bakmak yanıltıcı olabilir. Daha doğru karşılaştırma, yapılabilecek toplam inşaat alanı üzerinden yapılır.

Örneğin 750 metrekarelik bir parselin KAKS değeri 0,40 ise emsale dahil toplam alan yaklaşık 300 metrekaredir.

Arsanın satış fiyatı 12.000.000 TL ise:

12.000.000 TL ÷ 300 metrekare = 40.000 TL

Bu örnekte izin verilen her bir metrekare inşaat alanına düşen arsa maliyeti 40.000 TL olur. Aynı bölgede daha pahalı görünen ancak emsali yüksek olan başka bir parsel, gerçekte daha avantajlı çıkabilir.

Değerleme yapılırken şu unsurlar birlikte ele alınmalıdır:

Fuzul, büyüme rotasına Konya’nın Kulu ilçesini de ekledi. Camiikebir Mahallesi’nde açılan yeni şube, şirketin Konya’daki yedinci hizmet noktası olarak faaliyete başladı.

Ev, araç ve çatılı iş yeri sahibi olmak isteyen vatandaşlar, Kulu Şubesi’nde tasarruf finansman seçenekleri hakkında yüz yüze bilgi alabilecek. Fuzul’ün resmî sosyal medya hesabından yapılan duyuruda, Kulu’daki şubenin şirketin Türkiye genelindeki 256’ncı hizmet noktası olduğu belirtildi.

KULU ŞUBESİ TÖRENLE AÇILDI

Yeni şubenin açılışına Kulu Kaymakamı Ömer Faruk Canpolat, AK Parti Konya milletvekilleri Abdullah Ağralı ve Orhan Erdem, Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Halis Yunus Ersöz ile Kulu Belediye Başkanı Abdurrahim Sertdemir katıldı.

Törende ayrıca Konya İl Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge, Fuzul Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Akbal, yönetim kurulu üyeleri Eyüp Akbal ve Zeki Akbal ile ilçe protokolü ve davetliler yer aldı.

YEDİ AYDA 83 YENİ ŞUBE

Fuzul, 2025 yılını 173 şubeyle tamamlamıştı. Kulu’daki açılışın ardından hizmet noktası sayısı 256’ya yükselirken, şirket yaklaşık yedi aylık dönemde ağına 83 yeni şube eklemiş oldu.

Fuzul Tasarruf Finansman’ın 2025 yılı faaliyet raporunda, şirketin yıl sonunda 173 şube ve 2 bin 347 çalışanla Türkiye’nin 81 ilinde faaliyet gösterdiği bilgisi yer aldı.

YÜZ YÜZE HİZMET AĞI GENİŞLİYOR

Şirket, dijital hizmet kanallarını geliştirirken şubeleri de müşterilerle doğrudan iletişim kurulan önemli merkezler olarak konumlandırıyor.

Yeni hizmet noktalarında vatandaşların sistemin işleyişini öğrenmesi, ihtiyaçlarını uzmanlara aktarması ve bütçelerine uygun ödeme seçeneklerini değerlendirmesi amaçlanıyor.

Fuzul’ün güncel şube listesinde Türkiye’nin farklı il ve ilçelerinde faaliyet gösteren hizmet noktalarının adresleri de yayımlanıyor. (Fuzulev)

YENİ ŞUBELER İSTİHDAMA KATKI SAĞLIYOR

Şube ağının genişlemesiyle birlikte farklı şehir ve ilçelerde yeni çalışma alanları da oluşuyor. Kulu Şubesi’nin hem tasarruf finansman hizmetlerini ilçe halkına ulaştırması hem de bölgedeki istihdam imkânlarına katkı sağlaması bekleniyor.

Şirketin 2025 yılı faaliyet raporunda, stratejik şube açılımlarının büyümede etkili olduğu ve 2026 yılında şube sayısının 300’ün üzerine çıkarılmasının hedeflendiği ifade edildi.

TESLİMATLARDA HIZLI ARTIŞ

Fuzul tarafından paylaşılan verilere göre şirket, 2026 yılının ilk altı ayında, 2025’in tamamında gerçekleştirdiği toplam teslimatların yaklaşık yüzde 98’ine ulaştı.

Şirketin 2025 yılı faaliyet raporunda ise yaklaşık 95 bin teslimat yapıldığı ve toplam teslimat hacminin 95 milyar TL’ye ulaştığı açıklandı.

“HEMŞEHRİLERİMİZE DEĞER SUNMAK KIYMETLİ”

Fuzul Tasarruf Finansman AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Akbal, şubeler aracılığıyla müşterilere yaşadıkları bölgelerde ulaşmayı önemsediklerini söyledi.

Müşterilerin ihtiyaçlarını dinlediklerini ve bütçelerine uygun çözümleri birlikte şekillendirdiklerini belirten Akbal, şubeleşmenin tasarruf finansman sistemine erişimi artırırken yeni çalışma imkânlarının oluşmasına da katkı sağladığını ifade etti.

Kulu’da doğup büyüdüğünü hatırlatan Akbal, yeni şubenin memleketinde hizmet vermesinin kendisi için ayrıca anlamlı olduğunu belirterek Kulu Şubesi’nin ilçe halkının hedeflerine ulaşmasına katkı sağlamasını diledi.

Niğde’nin Bor ilçesinde TOKİ tarafından inşa edilen 173 sosyal konutta anahtar teslim süreci başladı. İftiyan Mahallesi’nde tamamlanan konutlar, belirlenen program doğrultusunda hak sahiplerine teslim ediliyor.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığının açıkladığı takvime göre 27 Temmuz’da başlayan teslim işlemleri, 5 Ağustos 2026 tarihinde sona erecek.

DEPREME DAYANIKLI OLARAK İNŞA EDİLDİ

Yatay mimari esas alınarak hazırlanan projede binalar, radye temel üzerine tünel kalıp sistemiyle inşa edildi. Konutların yapımında depreme dayanıklılığı artıran uygulamalar kullanıldı.

YEŞİL ALAN VE OYUN PARKLARI YAPILDI

Proje yalnızca konutlardan oluşmuyor. Site içerisinde araç sahipleri için geniş bir açık otopark hazırlanırken, çevre düzenlemesi kapsamında yeşil alanlar ve dinlenme bölümleri oluşturuldu.

Projede ayrıca vatandaşların kullanımına sunulacak spor alanları ile çocukların güvenli şekilde vakit geçirebileceği oyun parklarına yer verildi.

TESLİMLER 5 AĞUSTOS’TA TAMAMLANACAK

Hak sahipleri, kendileri için belirlenen tarihlerde işlemlerini tamamlayarak konutlarını teslim alabilecek. TOKİ’nin duyurduğu programa göre Niğde Bor İftiyan Mahallesi’ndeki 173 konutun teslim süreci 5 Ağustos’ta tamamlanacak.

Haziran 2026 verilerinin kullanıldığı çalışmada genel konut kiralarının yanı sıra öğrencilerin daha fazla yöneldiği 1+1 daireler ve yatırımın geri dönüş süreleri de incelendi. Yıllık enflasyonun yüzde 32,4 olduğu dönemde birçok şehirde kira artışı bu oranın altında kaldı.

İSTANBUL’DA ORTALAMA KİRA 43 BİN TL’Yİ AŞTI

Öğrenciler açısından en yüksek barınma maliyeti yine İstanbul’da görüldü. Kentte ortalama aylık kira 43 bin 44 TL’ye yükseldi.

İstanbul’u 32 bin 172 TL ile Ankara, 31 bin 757 TL ile İzmir izledi. Ortalama kira Antalya’da 27 bin 317 TL, Çanakkale’de ise 26 bin 839 TL olarak hesaplandı.

Eskişehir, Kayseri ve Erzurum ise 20 bin TL’nin altında ya da bu seviyeye yakın kiralarıyla büyükşehirlere göre daha erişilebilir seçenekler arasında yer aldı.

1+1 DAİRELERDE FİYATLAR YÜKSEK SEYREDİYOR

Öğrencilerin daha çok tercih ettiği 1+1 dairelerde de İstanbul ilk sırada yer aldı. Bu tip dairelerin ortalama aylık kirası İstanbul’da 35 bin 300 TL’ye ulaştı.

Ankara’da 1+1 dairelerin ortalama kirası 28 bin 400 TL, İzmir’de 23 bin 169 TL, Antalya’da ise 22 bin 493 TL olarak belirlendi.

Merkezi bölgelerdeki küçük dairelere yönelik talebin sürmesi, 1+1 konut fiyatlarının genel kira ortalamasından farklı hareket etmesine neden oldu.

KAYSERİ VE TRABZON’DA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ

Yıllık artış oranlarında Kayseri ve Trabzon öne çıktı. Kayseri’de 1+1 daire kiraları son bir yılda yüzde 41 yükseldi. Bu oran, araştırmaya dahil edilen şehirler arasında 1+1 konutlarda görülen en yüksek artış oldu.

Trabzon’da genel kiralardaki yıllık artış yüzde 26,7’de kalırken, 1+1 dairelerde yükseliş yüzde 40,3’e ulaştı. İstanbul’daki 1+1 daire kiraları da aynı dönemde yüzde 39 arttı.

BİRÇOK ŞEHİRDE REEL ARTIŞ EKSİDE KALDI

Kiralar rakamsal olarak yükselse de enflasyon hesaba katıldığında farklı bir tablo ortaya çıktı. Genel konut kiralarında İstanbul yüzde 9,8 ile reel artış kaydeden tek şehir oldu.

Ankara, İzmir, Antalya, Bursa ve Eskişehir’in de aralarında bulunduğu birçok üniversite şehrinde kira artışı enflasyonun altında gerçekleşti. 1+1 konutlarda ise Kayseri ve Trabzon enflasyonun üzerinde kalan şehirler olarak öne çıktı.

EN KISA GERİ DÖNÜŞ SÜRESİ SAKARYA’DA

Araştırmada konut yatırımının kira geliriyle kendisini ne kadar sürede karşılayacağı da hesaplandı. Genel konutlarda geri dönüş süresi Ankara’da 11,2 yıl, İstanbul’da 11,7 yıl, Eskişehir’de 12,9 yıl ve İzmir’de 13,8 yıl oldu.

1+1 dairelerde Sakarya 10,2 yıllık amortisman süresiyle ilk sıraya yerleşti. İstanbul’da aynı büyüklükteki konutların geri dönüş süresi 11,1 yıl olarak hesaplandı.

KÜÇÜK DAİRELERE TALEBİN SÜRMESİ BEKLENİYOR

Emlakjet CEO’su Görkem Öğüt, üniversite tercih ve kayıt dönemlerinin öğrenci şehirlerindeki konut piyasasını doğrudan etkilediğini belirtti.

Kiraların nominal olarak arttığını ancak enflasyondan arındırıldığında daha dengeli bir görünüm oluştuğunu kaydeden Öğüt, İstanbul, Ankara ve İzmir’deki barınma maliyetlerinin öğrenciler için ciddi bir yük olmaya devam ettiğini söyledi.

Öğüt, üniversite kayıtlarının başlamasıyla birlikte özellikle merkezi bölgelerde bulunan küçük metrekareli dairelere yönelik talebin canlı kalmasını beklediklerini ifade etti.

Cambaziye Mahallesi’ndeki 1341 ada 21 parselde hayata geçirilecek proje için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına başvuru yapıldı. ÇED süreci başlatılan yatırımın maliyeti yaklaşık 1 milyar 537 milyon TL olarak hesaplandı.

19 BLOK YIKILACAK

Proje alanında halen 19 bloktan oluşan Fatih Sitesi bulunuyor. Mevcut yapıların kentsel dönüşüm kapsamında yıkılmasının ardından yeni binaların inşasına geçilecek.

Yaklaşık 24 bin metrekarelik alan üzerinde planlanan projede toplam 341 bağımsız bölüm bulunacak. Bu bölümlerin 338’i konut, 3’ü ise kapıcı dairesi olarak kullanılacak.

338 ARAÇLIK OTOPARK YAPILACAK

Yeni projenin toplam inşaat alanı 61 bin 284 metrekare olarak belirlendi. Blokların zeminde kaplayacağı alan ise yaklaşık 10 bin 22 metrekare olacak.

Site sakinleri için 338 araç kapasiteli otopark yapılacak. Projede yaklaşık 7 bin 444 metrekarelik bölüm yeşil alan olarak ayrılacak. Planlamada sosyal tesis ve yüzme havuzuna ise yer verilmedi.

FATİH SURLARININ YANINDA YER ALIYOR

Proje alanının güneyinde Silivrikapı Buz Pisti, kuzeyinde ise Fatih Belediyesine ait eğitim tesisi ve konutlar bulunuyor. Alanın batısında yol, yolun karşı tarafında ise tarihi kara surları yer alıyor.

Fatih Sitesi, Şehit Vedat Kara İlkokuluna yaklaşık 142 metre, Yedikule Göğüs Hastalıkları Hastanesine ise yaklaşık 463 metre mesafede bulunuyor. Proje alanının D-100 kara yoluna uzaklığı yaklaşık 1,5 kilometre olarak ölçüldü.

HEDEF 2029 YILININ SON ÇEYREĞİ

Projede hafriyat çalışmalarının yaklaşık 180 gün sürmesi bekleniyor. İnşaatın ise gerekli izinlerin alınmasının ardından 36 ay içerisinde tamamlanması planlanıyor.

Çalışmaların belirlenen takvime göre ilerlemesi halinde yeni konutların 2029 yılının son çeyreğinde iskân aşamasına gelmesi hedefleniyor.

Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı da yatırımda doğru şehir ve doğru bölge seçiminin sonucu doğrudan etkilediğini söyledi.

2 MİLYON 475 BİN KİŞİ ŞEHİR DEĞİŞTİRDİ

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılında 2 milyon 475 bin 19 kişi bir ilden başka bir ile taşındı. Bu sayı, Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 2,87’sine karşılık geldi.

İstanbul, yıl boyunca hem en fazla göç alan hem de en fazla göç veren şehir oldu. Kente 329 bin 912 kişi gelirken, 371 bin 258 kişi İstanbul’dan ayrıldı. Böylece şehrin net göçü eksi 41 bin 346 olarak kayıtlara geçti.

Ortaya çıkan tablo, yüksek konut fiyatları ve yaşam maliyetlerinin büyükşehirlerdeki yerleşim tercihlerini değiştirdiğini gösterdi.

DAHA İYİ BİR YAŞAM İÇİN TAŞINDILAR

2025 yılında 510 bin 226 kişi, daha iyi konut ve yaşam koşullarına ulaşmak amacıyla yaşadığı şehri değiştirdi. Başka bir ifadeyle, göç eden her beş kişiden yaklaşık biri daha iyi bir yaşam arayışıyla taşındı.

Mustafa Hakan Özelmacıklı, özellikle büyükşehirlerde artan konut maliyetlerinin aileleri farklı kentlere yönelttiğini belirtti.

Özelmacıklı, “Yüksek konut fiyatları, artan yaşam giderleri ve yoğun kentleşme, insanları daha erişilebilir şehirlere yönlendiriyor. Uzaktan ve hibrit çalışma sistemleri de ikamet tercihlerinde daha fazla hareket alanı sağlıyor” dedi.

KONUT SATIN ALANLAR DA ŞEHİR DEĞİŞTİRDİ

Göç hareketlerinde konut satın alımı da etkili oldu. Geçen yıl 60 bin 22 kişi, satın aldığı konut nedeniyle başka bir ile taşındı.

İstanbul’a konut aldığı için taşınanların sayısı 8 bin 189 oldu. Buna karşılık 15 bin 135 kişi, İstanbul dışında satın aldığı konuta yerleşmek için şehirden ayrıldı.

Ankara’ya konut nedeniyle taşınanların sayısı 6 bin 779 olarak açıklanırken, kentten aynı gerekçeyle ayrılanların sayısı 3 bin 172’de kaldı. Kocaeli’ye ise satın aldığı konut nedeniyle 2 bin 548 kişi taşındı.

Özelmacıklı, bu verilerin konut fiyatları ile erişilebilirlik arasındaki ilişkiyi açık biçimde ortaya koyduğunu ifade etti.

İlk bakışta bu veri, vatandaşın yeniden yoğun biçimde banka kredisine yöneldiğini düşündürüyor. Ancak tapuda “ipotekli satış” olarak kaydedilen her işlem, mutlaka bankadan kullanılan klasik konut kredisi anlamına gelmiyor.

Bu nedenle asıl soru şu, 25 bin 993 ipotekli satışın kaçı gerçekten banka kredisiyle yapıldı?

İPOTEKLİ SATIŞ NE ANLAMA GELİYOR?

TÜİK, ipotekli satışı; borçlanılarak satın alınan konutun, kullanılan finansmanın teminatı olarak gösterilmesi şeklinde tanımlıyor.

Bu tanım yalnızca bankaların verdiği konut kredilerini kapsamıyor. Finansman şirketleri, tasarruf finansman sistemleri veya farklı borç ilişkileri sonucunda konut üzerine ipotek kurulması da tapu kayıtlarında ipotekli işlem olarak görünebilir.

BDDK’ya göre tasarruf finansman sistemi; konut, iş yeri veya taşıt alımı için belirli bir süre tasarruf edilmesi ve şartlar oluştuğunda müşteriye finansman kullandırılması esasına dayanıyor. Tahsisat öncesinde ipotek alınamıyor. Ancak finansman kullandırıldıktan sonra alacağın teminat altına alınması amacıyla ipotek kurulması mümkün olabiliyor.

TÜİK verisi, ipoteğin hangi kurum lehine kurulduğunu açıklamıyor.

Dolayısıyla 25 bin 993 işlemin kaçının banka kredisi, kaçının tasarruf finansmanı veya başka bir borçlanma modeli olduğu mevcut konut satış bülteninden görülemiyor.

EN ÇOK SIFIR KONUT MU, İKİNCİ EL Mİ KREDİYLE ALINDI?

Haziran ayında 43 bin 406 ilk el, 86 bin 573 ikinci el konut satıldı. Toplam pazarın yüzde 66,6’sını ikinci el konutlar oluşturdu.

Fakat bu rakamlar, ipotekli satışların kendi içindeki ilk el-ikinci el dağılımını tek başına göstermiyor. TÜİK’in il düzeyindeki ayrıntılı tablolarında satış şekli ile satış durumu birlikte incelenebiliyor. Ana bültende ise “25 bin 993 ipotekli satışın şu kadarı sıfır, şu kadarı ikinci eldi” şeklinde açık bir dağılım verilmedi.

Bununla birlikte 2026 başında yapılan düzenleme, ikinci el konutların finansmana erişimi açısından önemli bir değişiklik getirdi.

BDDK, konut kredilerindeki birinci el-ikinci el ayrımını kaldırdı. Böylece kredi tutarının belirlenmesinde konutun yeni veya ikinci el olmasından çok, ekspertiz değeri ve enerji sınıfı öne çıktı. Bu değişiklik, ikinci el piyasasındaki ipotekli satışları destekleyen unsurlardan biri olabilir.

ENERJİ SINIFI KREDİ MİKTARINI DEĞİŞTİRİYOR

Konutun Enerji Kimlik Belgesi üzerindeki sınıfı, bankadan kullanılabilecek azami kredi tutarını doğrudan etkiliyor.

Örneğin değeri 5 milyon TL’yi aşmayan konutlarda azami kredi oranı:

• A ve B enerji sınıfında yüzde 90
• C enerji sınıfında yüzde 80
• Diğer enerji sınıflarında yüzde 70

seviyesine kadar çıkabiliyor.

Konutun değeri yükseldikçe kredi oranı düşüyor. Ayrıca alıcının, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuğunun başka bir konutu varsa uygulanacak kredi oranları ciddi biçimde azaltılıyor.

Ancak TÜİK, ipotekli satışların kaçının A, B veya C enerji sınıfındaki konutlardan oluştuğunu yayımlamıyor. Bu nedenle enerji verimli konutların kredili satışlardaki gerçek payı henüz görülemiyor.

ÜÇ BÜYÜKŞEHİRDE TABLO NASIL?

Haziran ayında İstanbul’da 24 bin 84, Ankara’da 11 bin 468, İzmir’de ise 7 bin 865 konut satıldı.

Ankara’da 2 bin 757 konut ipotekli olarak satıldı. Böylece ipotekli satışların kentteki payı yaklaşık yüzde 24 oldu. İzmir’de ise bin 578 ipotekli satış gerçekleşti ve pay yüzde 20,1 olarak hesaplandı.

Ancak kaçak bir yapının sonradan ruhsatlandırılması her durumda mümkün değil. Yapının bulunduğu parselin imar durumu, kullanım amacı, kat yüksekliği, yapı alanı, çekme mesafeleri ve teknik güvenliği birlikte inceleniyor.

Yapı mevcut imar hakkına uymuyorsa yalnızca harç veya ceza ödenerek ruhsat alınamaz.

KAÇAK YAPI NEDİR?

Kaçak yapı denildiğinde yalnızca tamamen ruhsatsız binalar anlaşılmamalı.

Aşağıdaki yapılar da bu kapsamda değerlendirilebilir:

• Yapı ruhsatı alınmadan inşa edilen binalar
• Ruhsatta belirtilenden fazla kat veya daire yapılan yapılar
• Balkon, teras veya ortak alanı sonradan kapatılan binalar
• Projede otopark olan bölümün dükkâna çevrilmesi
• Yapının kullanım amacının izinsiz değiştirilmesi
• Ruhsat süresi sona ermesine rağmen inşaatına devam edilen yapılar

Ruhsatlı bir binada yalnızca belirli bir bölüm projeye aykırıysa, bütün bina yerine öncelikle aykırı bölüm üzerinden inceleme yapılır.

RUHSATLANDIRMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

İlk başvuru, taşınmazın bulunduğu yerde yapı ruhsatı vermeye yetkili idareye yapılır. Belediye sınırları içindeki işlemler genellikle ilgili belediyenin imar veya yapı kontrol birimi tarafından yürütülür.

İzlenecek temel yol şöyledir:

1. İMAR DURUMU ÖĞRENİLİR

Parselin konut, ticaret, tarım veya başka bir kullanım alanında olup olmadığı belirlenir. Emsal, kat yüksekliği, çekme mesafeleri ve yapılaşma hakkı incelenir.

2. BİNANIN MEVCUT DURUMU ÖLÇÜLÜR

Yetkili mimar ve mühendisler binayı yerinde ölçer. Mevcut yapı ile belediyedeki ruhsat ve projeler karşılaştırılır.

3. PROJELER HAZIRLANIR

Yapının durumuna göre mimari, statik, elektrik ve mekanik projeler hazırlanır. Gerekli hâllerde zemin ve temel etüdü, aplikasyon krokisi ve diğer teknik belgeler de dosyaya eklenir. Ruhsat işlemleri tapu, proje ve teknik belgeler üzerinden yürütülür.

4. AYKIRILIKLAR GİDERİLİR

Ruhsata bağlanamayacak eklentiler sökülür. Fazladan yapılan alanlar kaldırılır veya mevzuat izin veriyorsa tadilat projesine işlenir.

5. RUHSAT BAŞVURUSU YAPILIR

Hazırlanan dosya ilgili idareye sunulur. Projelerin uygun bulunması, gerekli harçların yatırılması ve teknik sorumlulukların tamamlanması hâlinde yapı ruhsatı düzenlenebilir.

İdari para cezasının ödenmesi, yapıyı kendiliğinden ruhsatlı hâle getirmez.

KAÇAK YAPI CEZASI 2026 YILINDA NE KADAR?

2026 yılında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı için hesaplanan temel ceza 9 bin 473 TL’den az olamıyor.

Ceza, aykırılıktan etkilenen yapı alanının metrekaresi üzerinden hesaplanıyor. Metrekare başına uygulanacak tutar ise yapının sınıfına ve grubuna göre değişiyor.

2026 tarifesinde metrekare başına ceza tutarları yaklaşık olarak 79,72 TL ile 1.701,10 TL arasında değişiyor. Hesaplanan tutar 9 bin 473 TL’nin altında kalırsa asgari tutar uygulanıyor.

ÖRNEK KAÇAK YAPI CEZASI HESABI

Metrekare cezasının 296,35 TL olduğu bir yapı grubunda 50 metrekarelik aykırılık bulunduğunu düşünelim:

50 metrekare x 296,35 TL = 14 bin 817,50 TL

Bu tutara, yapının konumu ve aykırılığın niteliğine göre kanunda belirtilen artırım oranları eklenebilir.

Başkasına ait parselde yapı yapılması, kamu alanının işgal edilmesi veya yapının ticari amaçla kullanılması cezanın yükselmesine neden olabilir.

Bu nedenle belediyenin düzenlediği encümen kararındaki rakam, yalnızca metrekare hesabından oluşmayabilir.

RUHSATSIZ İNŞAAT TESPİT EDİLİRSE NE OLUR?

Ruhsatsız veya projeye aykırı inşaat tespit edildiğinde yapı tatil tutanağı hazırlanır. Yapının mevcut durumu kayıt altına alınır ve inşaat mühürlenerek durdurulur.

Yapının imar mevzuatına aykırı olduğu bilgisi, en geç yedi gün içinde tapu müdürlüğüne bildirilir. Bu bilgi tapunun beyanlar hanesine işlenir.

Yapı sahibi, mühürleme tarihinden itibaren en fazla bir ay içinde:

• Yapıyı ruhsat ve projeye uygun hâle getirmeli,
• Aykırı bölümü kaldırmalı,
• Ruhsat alınabiliyorsa gerekli başvuruyu tamamlamalıdır.

Aykırılık giderilir veya yapı ruhsata bağlanırsa mühür kaldırılabilir. İşlem yapılmazsa ruhsat iptali ve yıkım kararı gündeme gelir. Ruhsata bağlanamayacağı baştan belirlenen yapılarda ise bir aylık süre beklenmeden yıkım süreci başlatılabilir.

KAÇAK YAPIYA İSKÂN VERİLİR Mİ?

Ruhsatsız veya onaylı projesine aykırı yapıya doğrudan yapı kullanma izin belgesi verilmez.

İskân alınabilmesi için yapının ruhsatına ve onaylı projelerine uygun hâle getirilmesi gerekir. Aykırı bölüm mevzuata uygunsa tadilat ruhsatına bağlanabilir. Uygun değilse kaldırılması gerekir.

Para cezasının ödenmesi yapıyı yasallaştırmaz. Ceza, ruhsatlandırma ve yıkım süreçleri birbirinden ayrı işlemlerdir.

2026 METREKARE BAŞINA KAÇAK YAPI CEZALARI

Kanunda yer alan 3 TL, 5 TL veya 63 TL gibi rakamlar eski temel tutarlardır. Bunlar 2026 yılında doğrudan uygulanmaz. Her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır.

Hesaplanan temel tutar 9 bin 473 TL’nin altında kalırsa, asgari ceza uygulanır.

İskân sorunu, konut alırken yalnızca tapuya bakmanın yeterli olmadığını gösteren en önemli başlıklardan biri.

Bir dairenin tapuda kayıtlı olması, binanın mutlaka iskân aldığı anlamına gelmez. Tapuda kat irtifakı yazan bir daire tamamlanmış ve kullanılıyor olabilir. Ancak binanın belediyedeki yasal süreci henüz sonuçlanmamış olabilir.

Bu nedenle özellikle ikinci el konut alırken yapı kullanma izin belgesinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

BİNA NEDEN İSKÂN ALAMAZ?

Bir binanın iskân alamamasının tek bir nedeni yoktur. En sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:

• Yapının onaylı mimari projeye aykırı tamamlanması
• Fazladan kat, daire veya kapalı alan yapılması
• Otopark, sığınak veya ortak alanların projeye uygun olmaması
• Yangın güvenliğiyle ilgili eksikliklerin bulunması
• Asansör ve teknik tesisat işlemlerinin tamamlanmaması
• Enerji Kimlik Belgesinin hazırlanmaması
• Yapı denetim dosyasındaki eksiklikler
• Gerekli harç ve mali yükümlülüklerin tamamlanmaması

Sorunun kaynağı bilinmeden iskân maliyeti hesaplanamaz. Küçük bir belge eksikliği kısa sürede giderilebilirken projeye aykırı ilave kat gibi sorunlar daha kapsamlı işlem gerektirir.

İSKÂNSIZ DAİRE SATILABİLİR Mİ?

İskânsız bir dairenin tapuda devredilmesi mümkün olabilir. Ancak satışın yapılabilmesi, binanın hukuki ve teknik açıdan sorunsuz olduğu anlamına gelmez.

Alıcı açısından şu riskler ortaya çıkabilir:

• Kat mülkiyetine geçilememesi
• Konut kredisi başvurusunun reddedilmesi
• Banka ekspertiz değerinin düşük belirlenmesi
• Bireysel aboneliklerde sorun yaşanması
• Projeye aykırılık nedeniyle idari işlem uygulanması
• İskân masrafının sonradan maliklere yüklenmesi
• Satış sürecinin uzaması ve değer kaybı

Bankalar iskânsız her konutu otomatik olarak kredi dışında bırakmaz. Karar; tapu türüne, yapının tamamlanma oranına, projeye uygunluğuna ve bankanın kredi politikasına göre değişir.

ELEKTRİK VE SU ABONELİĞİ ALINABİLİR Mİ?

İskânı olmayan her bina mutlaka şantiye elektriği kullanmaz. Bazı yapılar, kanundaki geçici veya özel şartları karşılamaları hâlinde abonelik alabilir.

Ancak mevcut aboneliğin bulunması, binanın iskânlı olduğunu göstermez. Konut satın alınırken faturaya bakmak yerine belediyeden yapı kullanma izin belgesi sorgulanmalıdır.

Şantiye veya ortak abonelik kullanılması hâlinde tüketim paylaşımı, tarife ve borç takibi konusunda sorun yaşanabilir.

İSKÂN SORUNU NASIL ÇÖZÜLÜR?

İlk olarak binanın bulunduğu belediyenin imar veya yapı kontrol birimine başvurulmalıdır. Yapı ruhsatı, onaylı proje ve mevcut bina karşılaştırılarak iskânın neden alınamadığı öğrenilmelidir.

Daha sonra şu yol izlenebilir:

1. Belediye dosyasındaki eksiklikler yazılı olarak alınır.
2. Bina ile onaylı proje arasındaki farklılıklar belirlenir.
3. Gerekirse mimar ve mühendisler tarafından tadilat projesi hazırlanır.
4. Projeye aykırı bölümler kaldırılır veya mevzuata uygun hâle getirilir.
5. Teknik raporlar, harçlar ve kurum yazıları tamamlanır.
6. Yapı kullanma izin belgesi için yeniden başvuru yapılır.

İskân alındıktan sonra, kat irtifakı bulunan yapılarda kat mülkiyetine geçiş işlemi yapılabilir. Yetkili idarenin belgeyi tapu müdürlüğüne göndermesi hâlinde işlem resen de gerçekleştirilebilir.

2026’DA YENİ İMAR AFFI VAR MI?

2026 itibarıyla yeni ve genel bir İmar Barışı başvurusu açılmış değil.

Meclise sunulan bazı teklifler bulunuyor. Ancak teklif verilmesi, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. İmar Kanunu değişikliği teklifi hâlen komisyon aşamasında bulunuyor.

Bu nedenle iskân sorununun yeni bir af çıkacağı düşüncesiyle bekletilmesi güvenli bir yöntem değildir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İskânsız bina hemen mühürlenir mi?
Hayır. Yalnızca iskânın bulunmaması otomatik mühürleme anlamına gelmez. Ruhsatsız veya projeye aykırı inşaat tespit edilirse durdurma ve mühürleme işlemi uygulanabilir.

İskân masrafını kim öder?
Yükümlülük sözleşmeye ve sorunun kaynağına göre değişir. Müteahhidin sorumluluğu bulunabileceği gibi masraflar kat maliklerinin gündemine de gelebilir.

İskân e-Devlet’ten sorgulanabilir mi?
Bazı belediyeler e-imar hizmeti sunar. Ancak sistem her belediyede aynı değildir. En güvenilir bilgi ilgili belediyenin yapı dosyasından alınır.

Emlak vergisindeki “ev hanımı muafiyeti” sanıldığı kadar geniş değil. Ev hanımı olmak, tek başına emlak vergisi ödememek için yeterli sayılmıyor.

Muafiyet için kişinin hiçbir gelirinin bulunmaması, Türkiye sınırları içinde tek bir meskene sahip olması ve bu konutun brüt alanının 200 metrekareyi geçmemesi gerekiyor.

Tapuda iki konutu bulunan ev hanımları ise tek mesken şartını kaybediyor. Bu durumda yalnızca ikinci ev değil, iki konut da sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasının dışında kalıyor.

EV HANIMI OLMAK TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?

Hayır. Mevzuatta doğrudan “ev hanımları emlak vergisinden muaftır” şeklinde genel bir düzenleme bulunmuyor.

Uygulama, hiçbir geliri olmadığını belgeleyen ve brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskeni bulunan kişileri kapsıyor. Bu nedenle ücret, ticari kazanç, serbest meslek geliri veya kira geliri bulunan kişiler açısından şartlar ayrıca inceleniyor. Kanunda belirlenen sınırı aşmayan bazı menkul sermaye iratları ise muafiyete engel olmayabiliyor.

Muafiyet otomatik uygulanmıyor. Gerekli şartları taşıyanların “Hiçbir Geliri Olmayanların Tek Meskenlerine Ait Taahhüt Belgesi” ile ilgili belediyeye başvurması gerekiyor.

İKİ EVİ OLAN EV HANIMI VERGİ ÖDER Mİ?

Evet. Üzerine tam veya hisseli olarak iki ayrı mesken kayıtlı olan kişi, sıfır oranlı bina vergisinden yararlanamıyor.

Örneğin bir ev hanımının:

• Kendi adına kayıtlı bir dairesi varsa,
• Ayrıca miras yoluyla başka bir konutta küçük bir hissesi bulunuyorsa,

bu kişi birden fazla meskende hak sahibi kabul ediliyor. İkinci konuttaki hissenin çok düşük olması sonucu değiştirmiyor.

Birden fazla meskeni veya birden fazla meskende hissesi bulunanların hiçbir konutuna sıfır oran uygulanmıyor. (GİB)

ARSA HİSSESİ DE MUAFİYETİ BOZAR MI?

Burada önemli bir ayrım bulunuyor.

Başka bir konuttaki hisse, tek mesken şartını bozuyor. Ancak gelir getirmeyen bir arsa, arazi veya iş yerine sahip olmak muafiyeti kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.

Dolayısıyla kişinin adına tek konutla birlikte gelir getirmeyen bir arsa kayıtlı olması, “iki mesken” olarak değerlendirilmez. Fakat arsa, arazi veya iş yerinden kira ya da başka bir gelir elde ediliyorsa bu kez “hiçbir geliri olmama” şartı yönünden inceleme yapılır.

200 METREKARE SINIRI NASIL HESAPLANIYOR?

Sıfır oranlı emlak vergisi için tek meskenin brüt yüzölçümünün 200 metrekareyi aşmaması gerekiyor.

Kişinin konuttaki hissesi değil, konutun tamamının brüt alanı dikkate alınıyor. Örneğin 300 metrekarelik bir evin yarı hissesine sahip olan kişi, kendisine düşen alan 150 metrekare olsa bile muafiyetten yararlanamıyor.

Buna karşılık brüt 180 metrekarelik tek bir evin yarısına sahip olan kişi, diğer koşulları da taşıyorsa yalnızca kendi hissesine düşen vergi için sıfır oran uygulamasından yararlanabiliyor.

EŞİN ÜZERİNDEKİ EV MUAFİYETİ ETKİLER Mİ?

Emlak vergisi mükellefiyeti tapu sahibi üzerinden değerlendirilir.

Ev hanımının kendi adına brüt 200 metrekareyi aşmayan tek bir konutu varsa, eşinin adına kayıtlı taşınmazlar kural olarak kadının sahip olduğu mesken sayısına eklenmez.

Ancak ikinci evde ev hanımının da tapu hissesi bulunuyorsa tek mesken şartı kaybedilir. Taşınmazın yalnızca eşin adına kayıtlı olması ile eşler adına ortak kayıtlı olması aynı sonucu doğurmaz. Belediyeye gitmek istemeyenler veya vakti olmayanlar ödemelerini e-belediye sistemine dahil olan tüm il ve ilçe belediyelerine online olarak yapabildiği gibi, e-devlet sisteminden TC kimlik numarası ve banka bilgilerini girerek yine online bir şekilde yapabiliyor.

EVLERDEN BİRİ SATILIRSA MUAFİYET GERİ GELİR Mİ?

İki konuttan birinin satılmasıyla kişi yeniden tek mesken şartını sağlayabilir.

Ancak satış yapıldığı anda emlak vergisi kaydı kendiliğinden sıfırlanmaz. Satışın ve güncel tapu durumunun ilgili belediyeye bildirilmesi gerekir. Şartların sağlanması hâlinde sıfır oranlı vergi uygulaması genel olarak satışın yapıldığı yılı takip eden yıldan itibaren başlar.

Örneğin ikinci konut 2026 yılında satılırsa, kalan konut için muafiyet şartları 2027 yılı bakımından değerlendirilir.

Miras bırakan kişi, mal varlığı hakkında vasiyetname düzenleyebilir veya sağlığında bazı mallarını başkalarına devredebilir. Ancak bu özgürlük sınırsız değildir.

Kanun; altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş gibi belirli mirasçıların mirastan tamamen uzaklaştırılmasını önlemek amacıyla saklı pay düzenlemesi getirmiştir.

Saklı pay, yasal miras payına eklenen ayrı bir pay değildir. Yasal miras payının kanunla korunan bölümüdür.

SAKLI PAYLI MİRASÇILAR KİMLERDİR?

Türk Medeni Kanunu’na göre saklı paylı mirasçılar şunlardır:

• Altsoy: Çocuklar, evlatlıklar ve şartları oluştuğunda torunlar
• Anne ve baba
• Sağ kalan eş

Torunlar, her durumda doğrudan pay sahibi olmaz. Örneğin miras bırakanın çocuğu hayattaysa, o çocuğun çocukları kural olarak onun yerine mirasçı olmaz.

Kardeşlerin saklı pay hakkı bulunmuyor. Kardeşlere tanınan saklı pay, 5650 sayılı Kanun ile 2007 yılında kaldırıldı. Kardeşler bazı durumlarda yasal mirasçı olabilir ancak saklı paylı mirasçı değildir.

Büyükanne, büyükbaba, amca, hala, dayı, teyze ve yeğenlerin de saklı pay hakkı yoktur.

SAKLI PAY ORANLARI NELERDİR?

Saklı pay oranı, doğrudan terekenin tamamı üzerinden değil, kişinin yasal miras payı üzerinden hesaplanır.

Buradaki “eşin yasal miras payının tamamı” ifadesi, eşin mirasın tamamını alacağı anlamına gelmez. Önce eşin yasal payı hesaplanır. Saklı pay, bu tutar üzerinden belirlenir.

SAKLI PAY NASIL HESAPLANIR?

Öncelikle terekenin net değeri bulunur. Miras bırakanın malları ve alacakları belirlenir. Borçlar, cenaze giderleri ve kanunda belirtilen diğer giderler düşülür. Tenkise tabi bazı karşılıksız kazandırmalar ise hesaba eklenebilir.

İki Çocuk Varsa

Miras bırakanın eşi yok ve geride iki çocuğu bulunuyorsa, her çocuğun yasal miras payı terekenin yarısıdır.

Tereke 1.000.000 TL ise:

• Her çocuğun yasal miras payı: 500.000 TL
• Her çocuğun saklı payı: 250.000 TL
• Toplam saklı pay: 500.000 TL
• Miras bırakanın serbestçe tasarruf edebileceği bölüm: 500.000 TL

Eş Ve İki Çocuk Varsa

Eşin yasal payı dörtte bir, çocukların toplam yasal payı dörtte üçtür.

Tereke 1.000.000 TL ise:

• Eşin saklı payı: 250.000 TL
• Her çocuğun saklı payı: 187.500 TL
• Toplam saklı pay: 625.000 TL
• Tasarruf edilebilir bölüm: 375.000 TL

SAKLI PAY İHLAL EDİLİRSE HANGİ DAVA AÇILIR?

Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, tenkis davası açabilir.

Tenkis davası, yapılan vasiyet veya devrin tamamını ortadan kaldırmayı değil, saklı payı ihlal eden bölümün kanuni sınıra indirilmesini amaçlar.

Dava açma hakkı, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Her durumda vasiyetnamenin açılmasının veya diğer işlemlerde mirasın açılmasının üzerinden 10 yıl geçince dava hakkı düşer.

MİRAS BIRAKAN SAKLI PAYLI MİRASÇIYI MİRASTAN ÇIKARABİLİR Mİ?

Saklı paylı mirasçı, yalnızca kanunda belirtilen ağır sebepler varsa mirasçılıktan çıkarılabilir.

Mirasçının miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ciddi biçimde yerine getirmemesi bu sebepler arasında yer alır.

Sadece “miras bırakmak istemiyorum” denilmesi, saklı payı ortadan kaldırmak için yeterli değildir. Çıkarma sebebinin vasiyetnamede belirtilmesi ve uyuşmazlık hâlinde ispatlanması gerekir.

İmar Barışı; ruhsatsız, ruhsat ve eklerine aykırı veya yapı kullanma izin belgesi bulunmayan yapıların belirli koşullarla kayıt altına alınmasını sağlayan uygulamadır.

2018 yılında yürürlüğe giren düzenleme, 31 Aralık 2017’den önce yapılmış yapıları kapsadı. Yapı Kayıt Belgesi başvuruları e-Devlet üzerinden alındı. Uzatılan başvuru süresi 31 Aralık 2018’de sona erdi.

Başvuru sırasında arsanın emlak vergi değeri ile yapının yaklaşık maliyeti esas alındı. Yapı Kayıt Belgesi bedeli konutlarda yüzde 3, ticari kullanımlarda yüzde 5 olarak hesaplandı.

2026’DA YENİ İMAR AFFI ÇIKTI MI?

2026 yılında yeni bir İmar Barışı başvurusu başlamadı. Daha önce hiç başvuru yapmamış kişiler yeni Yapı Kayıt Belgesi alamıyor.

31 Aralık 2017’den sonra yapılan ruhsatsız yapılar da 2026 düzenlemesiyle kapsama alınmadı.

7579 sayılı Kanun ile getirilen yenilik, daha önce Yapı Kayıt Belgesi almış kişilerin bazı Hazine taşınmazı satın alma ve ödeme işlemleriyle sınırlı.

31 ARALIK 2026 SÜRESİ KİMLERİ KAPSIYOR?

Yeni süre uzatımından şu kişiler yararlanabilecek:

• Yapı Kayıt Belgesi bulunduğu hâlde Hazine taşınmazını satın almak için süresinde başvurmayanlar
• Taksitli satış sözleşmesindeki ikiden fazla taksiti zamanında ödemeyenler
• Şartları taşıyan 2/B taşınmazı kullanıcıları
• Hazineye ait tarım arazilerinde başvuru veya ödeme süresini kaçıran hak sahipleri

Bu işlemler için son tarih 31 Aralık 2026 olarak belirlendi. Başvurular taşınmazın bulunduğu yerdeki Milli Emlak Müdürlüğüne veya Milli Emlak Şefliğine yapılacak.

YAPI KAYIT BELGESİ NE SAĞLAR?

Yapı Kayıt Belgesi, yapının İmar Barışı kapsamında kayıt altına alındığını gösterir.

Belgenin sağladığı başlıca imkânlar şunlardır:

• İmar Barışı öncesinde alınan bazı yıkım kararlarının uygulanmaması
• Tahsil edilmemiş bazı idari para cezalarının iptal edilmesi
• Elektrik, su ve doğal gaz aboneliği yapılabilmesi
• Gerekli şartlarla cins değişikliği yapılabilmesi
• Bütün maliklerin onayıyla kat mülkiyetine geçilebilmesi

Ancak Yapı Kayıt Belgesi tapu değildir. Hazine veya belediye arazisinin mülkiyetini kendiliğinden yapı sahibine geçirmez.

HANGİ YAPILAR KAPSAM DIŞINDA KALDI?

2018 düzenlemesinde bazı yapılar kapsam dışında bırakıldı:

• Üçüncü kişilere ait özel mülkiyet üzerindeki yapılar
• Sosyal donatı amacıyla tahsis edilen Hazine taşınmazlarındaki yapılar
• Boğaziçi’nin kanunda belirtilen bölümlerindeki yapılar
• İstanbul Tarihî Yarımada’nın belirlenen alanları
• Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alanı içindeki belirli yapılar

Taşınmazın koruma alanında, kıyıda, ormanda veya kamu hizmetine ayrılmış bir alanda bulunması da ayrıca incelenir.

YAPI KAYIT BELGESİ DEPREM GÜVENCESİ VERİR Mİ?

Yapı Kayıt Belgesi düzenlenirken binanın taşıyıcı sistemi incelenmez. Deprem performans testi yapılmaz.

Belgesi bulunan bir bina da riskli olabilir. Yapının güvenliği ancak mühendislik incelemesi ve gerekli teknik testlerle belirlenebilir.

YAPI KAYIT BELGESİ İPTAL EDİLEBİLİR Mİ?

Gerçeğe aykırı beyanda bulunulması, yapının 31 Aralık 2017’den sonra yapıldığının belirlenmesi veya kapsam dışındaki bir alanda bulunması hâlinde belge iptal edilebilir.

İptal sonrasında belge hükümsüz hâle gelir. Yıkım ve idari para cezası işlemleri yeniden gündeme gelebilir. Yanlış beyan nedeniyle ödenen belge bedeli de iade edilmeyebilir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

2026’da ilk kez Yapı Kayıt Belgesi alınabilir mi?
Hayır. Yeni başvuru açılmadı.

Yapı Kayıt Belgesi tapu yerine geçer mi?
Hayır. Belge arsa mülkiyetini otomatik olarak yapı sahibine devretmez.

Son başvuru tarihi ne zaman?
İlgili Hazine taşınmazı, 2/B ve tarım arazisi işlemlerinde son tarih 31 Aralık 2026.

İlk kira sözleşmesiyle aynı tarihte alınan tahliye taahhütnamesi, taşınmaz henüz kiracıya teslim edilmemişse geçersizlik iddiasıyla karşılaşabilir. Yargıtay uygulamasında da ilk sözleşmeyle aynı gün alınan taahhütlerin, teslim sonrasında verilme şartını karşılamadığı durumlarda geçerli kabul edilmediği kararlar bulunuyor.

Ancak “aynı tarih varsa belge her durumda geçersizdir” şeklinde kesin bir sonuç çıkarılması da doğru değil. Örneğin mevcut kiracıyla kira ilişkisi devam ederken yenilenen sözleşmeyle birlikte yeni bir tahliye taahhüdü verilmiş olabilir. Kiracı taşınmazı daha önce teslim aldığı için bu durumda somut olay ayrıca değerlendiriliyor.

Mahkemeler yalnızca belgelerdeki tarihlere değil, kira ilişkisinin fiilen ne zaman başladığına ve taşınmazın ne zaman teslim edildiğine de bakıyor.

BOŞ TAAHHÜTNAME İMZALANDIYSA OTOMATİK OLARAK GEÇERSİZ Mİ?

Uygulamadaki en önemli tartışmalardan biri de düzenleme veya tahliye tarihi boş bırakılan belgelerden kaynaklanıyor.

Kiracının yalnızca imza atarak verdiği bir taahhütnamedeki tarihlerin daha sonra doldurulması, belgeyi her olayda kendiliğinden geçersiz hâle getirmiyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun değerlendirmelerinde, boşlukların tarafların anlaşmasına aykırı biçimde doldurulduğunu ileri süren kiracının bu iddiasını ispatlaması gerektiği kabul edilebiliyor.

Buna karşılık kiracı, belgenin kira sözleşmesiyle aynı gün alındığını veya tarihlerin anlaşmaya aykırı olarak sonradan eklendiğini ileri sürerse uyuşmazlığın ayrıntılı bir yargılama içinde incelenmesi gerekebilir. İmzanın kabul edilmesi, belgedeki bütün tarih ve içeriklerin de kabul edildiği anlamına her durumda gelmeyebilir.

Düzenleme tarihi, tahliye tarihi ve adres bölümleri boş bırakılarak belge imzalanması hem kiracı hem de kiraya veren açısından ciddi ispat sorunu doğuruyor.

GEÇERLİ BİR TAAHHÜTNAMEDE NELER OLMALI?

Tahliye taahhütnamesinin açık ve yoruma kapalı hazırlanması gerekiyor.

“Uygun bir zamanda”, “ev bulununca” veya “kiraya veren istediğinde” gibi belirsiz ifadeler, kesin bir tahliye günü göstermediği için uyuşmazlık yaratabilir.

Noterde hazırlanması zorunlu değil. Adi yazılı belge de kullanılabiliyor. Ancak noter düzenlemesi, özellikle imza ve düzenlenme tarihi konusundaki tartışmaları azaltabilir.

KİRACI BELİRTİLEN TARİHTE ÇIKMAZSA NE OLUR?

Kiracı, taahhütnamede belirtilen tarihte taşınmazı boşaltmazsa kiraya verenin sınırsız süresi bulunmuyor.

Kiraya veren, taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay içinde icra takibi başlatmalı veya tahliye davası açmalı. Bir aylık sürenin geçirilmesi, ilgili taahhütnameye dayanılarak tahliye talep edilmesini engelleyebilir.

Tahliye davası yoluna gidilecekse kira uyuşmazlıklarında önce dava şartı arabuluculuğa başvurulması gerekiyor. İlamsız icra yoluyla yürütülen tahliye işlemleri ise bu zorunluluğun dışında tutuluyor.

“BASKI ALTINDA İMZALADIM” DEMEK YETERLİ Mİ?

Kiracının belgeyi konutu kiralayabilmek için zorunlu olarak imzaladığını belirtmesi, tek başına taahhütnamenin otomatik şekilde iptal edilmesini sağlamıyor.

İrade sakatlığı, baskı, tarih değişikliği veya imza inkârı gibi iddiaların delillerle desteklenmesi gerekiyor. Mesajlaşmalar, tanık anlatımları, anahtar teslim belgesi, banka kayıtları ve sözleşme tarihleri değerlendirmede etkili olabiliyor.

Benzer şekilde kiraya verenin de yalnızca imzalı bir belgeye güvenmemesi; taahhüdün taşınmaz teslim edildikten sonra alındığını ve tahliye tarihinin tarafların iradesiyle belirlendiğini gösterecek kayıtları saklaması önem taşıyor.

TAAHHÜTNAME TEK BAŞINA EVDEN ÇIKARMAZ

Geçerli bir tahliye taahhütnamesi bulunması, kiraya verene önemli bir hukuki imkân sağlıyor. Ancak belge, ev sahibinin kiracıyı kendi imkânlarıyla evden çıkarabileceği anlamına gelmiyor.

Kilidin değiştirilmesi, elektrik ve suyun kapatılması veya kiracının eşyalarının dışarı çıkarılması hukuka uygun tahliye yöntemi değil. Kiracı çıkmazsa icra veya mahkeme sürecinin işletilmesi gerekiyor.

Sonucu belirleyen temel nokta ise belgenin yalnızca imzalanmış olması değil; teslimden sonra, açık bir tahliye tarihiyle ve ispatlanabilir koşullarda düzenlenmiş olması.

Merkez Bankası yalnızca politika faizini değil, gecelik borçlanma ve borç verme oranlarını da değiştirmedi.

TCMB, politika faizini yüzde 37’de, gecelik borç verme faizini yüzde 40’ta ve gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5’te korudu.

MERKEZ BANKASI KARARIN GEREKÇESİNİ AÇIKLADI

Para Politikası Kurulu, haziran ayında enflasyonun ana eğiliminde sınırlı bir gerileme yaşandığını belirtti. Bununla birlikte öncü göstergelerin temmuz ayında enflasyonun ana eğiliminde geçici bir yükselişe işaret ettiği ifade edildi.

Karar metninde jeopolitik gelişmelerle birlikte artan belirsizliklerin enerji fiyatlarını yeniden yukarı yönlü etkilediği, yakın dönem verilerinin ise iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğini gösterdiği kaydedildi.

Merkez Bankası, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması durumunda para politikası duruşunun yeniden sıkılaştırılabileceğini bildirdi. Faiz kararlarının toplantı bazlı, veri odaklı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınacağı vurgulandı.

PİYASANIN BEKLENTİSİ DE YÜZDE 37’YDİ

TCMB’nin Temmuz 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi’nde, temmuz toplantısına ilişkin politika faizi beklentisi yüzde 37 olarak açıklanmıştı. Bu nedenle karar, piyasa beklentileriyle uyumlu gerçekleşti.

Ankette faizlerin ilerleyen toplantılarda kademeli olarak gerileyebileceğine yönelik beklenti dikkat çekti.

Bu veriler piyasa katılımcılarının tahminlerini yansıtıyor; Merkez Bankasının faiz indirimi taahhüdü veya resmî tahmini anlamına gelmiyor.

KONUT KREDİSİ FAİZLERİ HEMEN DÜŞECEK Mİ?

Politika faizinin sabit tutulması, konut kredisi faizlerinin aynı gün ve aynı oranda sabit kalacağı anlamına gelmiyor. Bankaların konut kredisi oranları; fonlama maliyeti, mevduat faizleri, kredi vadesi, risk primi ve bankaların ticari politikaları doğrultusunda belirleniyor.

Ancak politika faizinde değişiklik yapılmaması, bankaların maliyetlerinde faiz kararı kaynaklı ani bir düşüş oluşmadığını gösteriyor. Bu nedenle konut kredilerinde hızlı ve güçlü bir gerileme için yalnızca politika faizi değil, enflasyon beklentileri ve piyasa faizlerindeki seyir de belirleyici olacak.

Yüksek kredi maliyetlerinin devam etmesi, konut alımında öz kaynak kullanımını ve geliştiricilerin sunduğu şirket içi ödeme planlarını öne çıkarmaya devam edebilir.

SON BEŞ YILDA POLİTİKA FAİZİ NASIL DEĞİŞTİ?

TCMB’nin resmî faiz verilerine göre politika faizi Mart 2021’de yüzde 19 seviyesindeydi. Faiz, 2021 ve 2022’de gerçekleştirilen indirimlerin ardından Şubat 2023’te yüzde 8,5’e kadar geriledi.

Haziran 2023’te başlayan artış süreciyle politika faizi Mart 2024’te yüzde 50’ye çıktı. Aralık 2024’te başlayan yeni indirim döneminin ardından oran Ocak 2026’da yüzde 37’ye çekildi.

SIRADAKİ FAİZ KARARI 10 EYLÜL’DE

TCMB’nin yayımladığı takvime göre bir sonraki Para Politikası Kurulu toplantısı 10 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilecek. Toplantı özeti ise 17 Eylül’de yayımlanacak. Ağustos ayında olağan bir faiz toplantısı bulunmuyor.

Eylül kararında temmuz ve ağustos enflasyonu, iç talebin seyri, enerji fiyatları, döviz piyasası ve enflasyon beklentileri belirleyici olacak. Piyasa anketleri sınırlı bir faiz indirimi beklentisine işaret etse de TCMB, kararların güncel enflasyon görünümüne göre toplantı bazlı alınacağını vurguluyor.

Apartmanda küçük bir komşuluk tartışması olarak başlayan davranışlar, ısrarla devam ettiğinde ceza ve hukuk davalarına kadar uzanabiliyor. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin değerlendirdiği olayda, alt kattaki komşusunun balkonuna halı silkeleyen ve çöp atan kişiye verilen 3 aylık hapis cezası onandı.

Ancak karar, balkondan bir kez halı silkeleyen herkesin otomatik olarak hapis cezası alacağı anlamına gelmiyor. Somut olayda davranışların uyarılara rağmen tekrarlanması ve komşuyu rahatsız etme amacıyla sürdürülmesi belirleyici oldu.

ISRARLI DAVRANIŞ 3 AY HAPİS CEZASIYLA SONUÇLANDI

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin incelediği uyuşmazlıkta, komşunun balkonuna halı silkeleme ve çöp atma davranışlarının uyarılara rağmen devam ettirilmesi cezai sorumluluk doğurdu. Yerel mahkeme tarafından “kişilerin huzur ve sükûnunu bozma” suçundan verilen 3 aylık hapis cezası Yargıtay tarafından hukuka uygun bulundu.

HER HALI SİLKELEME CEZA ANLAMINA GELMİYOR

Türk Ceza Kanunu’nun 123’üncü maddesinde kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu düzenleniyor. Suçun oluşabilmesi için sırf bir kişinin huzurunu bozma amacıyla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya başka bir hukuka aykırı davranışın ısrarla gerçekleştirilmesi gerekiyor. Suç, mağdurun şikâyetine bağlı bulunuyor.

Tek seferlik, yanlışlıkla gerçekleşen veya komşuyu rahatsız etme amacı taşımayan her olay doğrudan aynı suç kapsamında değerlendirilmiyor. Davranışın sıklığı, verilen uyarılar, tanık anlatımları ve eylemin amacı somut olayda ayrıca inceleniyor.

KAPI ÖNÜ DAİRE SAHİBİNİN ÖZEL ALANI DEĞİL

Apartman girişleri, sahanlıklar, merdivenler ve koridorlar Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında ortak yerler arasında bulunuyor. Kat malikleri ortak alanlardan yararlanabilse de bu bölümleri diğer sakinlerin kullanımını engelleyecek şekilde kişisel eşya alanına dönüştüremiyor.

Daire kapısının önüne ayakkabılık, dolap, bisiklet, çocuk arabası veya geçişi daraltan başka eşyaların yerleştirilmesi yönetim planına ve ortak kullanım hakkına aykırılık oluşturabilir.

Yönetim veya kat malikleri önce eşyanın kaldırılmasını isteyebilir. Sorun çözülemezse taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurularak hâkimin müdahalesi talep edilebilir. Hâkim, ihlalin sona erdirilmesi için belirli bir süre verebilir.

KAPI ÖNÜNE EŞYA BIRAKAN KİRACI HEMEN TAHLİYE EDİLEBİLİR Mİ?

Kapı önüne ayakkabı veya eşya bırakılması tek başına kiracının doğrudan tahliye edileceği anlamına gelmiyor.

Kat Mülkiyeti Kanunu’ndaki komşuları rahatsız etmeme ve yönetim planına uyma yükümlülükleri kiracılar için de geçerli. Kiracı veya daireyi kullanan kişi bu yükümlülüklere aykırı davranırsa hem kendisi hem de koşullara göre kat maliki sorumlu tutulabilir.

Kiracının tahliyesi için ayrıca kira hukukundaki şartların oluşması ve gerekli ihtar veya dava sürecinin işletilmesi gerekir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 25’inci maddesi ise doğrudan kiracının tahliyesini değil, çok ağır ve sürekli ihlallerde kat malikinin mülkiyet hakkının diğer maliklere devredilmesinin istenmesini düzenliyor.

Bu yaptırım ancak diğer kat maliklerinin haklarının çekilmez hâle gelecek derecede ihlal edilmesi ve kanunda belirtilen ağır koşulların oluşması durumunda gündeme gelebiliyor. Dolayısıyla her ortak alan ihlalinin doğrudan evin devrine veya kiracının tahliyesine yol açacağı söylenemez.

BALKONDA MANGAL VE HALI YIKAMA KONUSUNDA TEK BİR CEZA YOK

Balkonda mangal yapılmasını veya halı yıkanmasını her durumda otomatik olarak cezalandıran tek ve genel bir hüküm bulunmuyor. Sonuç; apartmanın yönetim planına, belediyenin yerel düzenlemelerine, yangın tehlikesine ve komşulara verilen rahatsızlık ya da zarara göre değişiyor.

Halı yıkama sırasında alt kata su akıtılması, cepheye zarar verilmesi veya komşunun eşyalarının kirletilmesi hâlinde zararın giderilmesi talep edilebilir. Mangal dumanının sürekli olarak diğer dairelere yönelmesi ya da yangın riski oluşturması durumunda da yönetim planı ve komşuluk hukukuna dayanılarak müdahale istenebilir.

ŞİKÂYETTEN ÖNCE DELİL TOPLANMASI GEREKİYOR

Benzer bir sorun yaşayan apartman sakinlerinin öncelikle yönetimi yazılı olarak bilgilendirmesi ve davranışın sona erdirilmesini istemesi gerekiyor. İhlal sürüyorsa tarih bilgisi bulunan fotoğraf ve görüntüler, mesajlar, yönetim yazıları ve tanık anlatımları hukuki süreçte önem taşıyabiliyor.

Ceza oluşturan bir davranış söz konusuysa savcılığa veya kolluk birimlerine, ortak alan uyuşmazlıklarında ise şartlarına göre sulh hukuk mahkemesine başvurulabiliyor. Yargıtay’ın halı silkeleme kararında olduğu gibi sonucu belirleyen yalnızca yapılan davranış değil; davranışın ısrarla sürdürülmesi ve komşunun huzurunu bozma amacı oluyor.

TOKİ arsa açık artırması 12, 13 ve 14 Ağustos 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Her üç gündeki oturum da saat 10.30’da başlayacak.

Katılımcılar açık artırmayı Ankara Bilkent Otel veya TOKİ İstanbul Halkalı Hizmet Binası’ndan takip edebilecek. İnternet üzerinden teklif vermek isteyenlerin ise müzayede sistemine kayıt yaptırarak gerekli belgeleri en geç 11 Ağustos 2026 saat 10.30’a kadar tamamlaması gerekiyor.

TOKİ ARSA ÖDEME PLANI NASIL OLACAK?

Satış listesindeki arsaların büyük bölümü için yüzde 25 peşinat ve 48 ay vade uygulanacak. İstanbul Başakşehir Hoşdere’deki bir taşınmaz için ise yüzde 30 peşinat ve 48 ay vade seçeneği bulunuyor. Bazı arsalar yalnızca peşin bedelle satışa sunulacak.

Satış listesinde peşin alım indirimi bulunduğu belirtilen taşınmazlarda, sözleşme süresi içerisinde bedelin tamamının ödenmesi hâlinde yüzde 15 indirim uygulanacak. Vadeli satış sözleşmesi imzalandıktan sonra peşin ödeme indiriminden yararlanılamayacak.

TAKSİTLER 48 AY BOYUNCA SABİT KALMAYACAK

Ödeme planında en fazla dikkat edilmesi gereken bölüm taksit güncellemeleri olacak. Vadeli satışlarda aylık taksitler her yıl ocak ve temmuz aylarında, önceki altı aylık ÜFE değişimine göre yeniden hesaplanacak.

Satış şartnamesine göre yıllık ÜFE artışı en fazla yüzde 20 olarak uygulanacak. İlk altı aylık dönemdeki artış yüzde 10’u geçemeyecek; ikinci dönemde uygulanacak oranla yıllık toplam artış yüzde 20 ile sınırlandırılacak. ÜFE’nin negatif olması hâlinde ise taksitlerde indirim yapılmayacak.

Örneğin 10 milyon TL’ye alınan bir arsada yüzde 25 peşinat seçilirse başlangıçta 2 milyon 500 bin TL ödenecek. Kalan 7 milyon 500 bin TL, 48 aylık vadeye yayılacak. Ancak dönemsel ÜFE güncellemeleri nedeniyle gerçek taksit toplamı, basit şekilde hesaplanan 156 bin 250 TL’nin üzerinde oluşabilir.

AÇIK ARTIRMAYA KATILMAK İÇİN TEMİNAT GEREKİYOR

Katılımcıların teklif vermek istedikleri her arsa için ayrı katılım teminatı yatırması gerekiyor. Teminat miktarı, taşınmazın muhammen bedeline göre değişiyor.

En yüksek teklifi veren katılımcının ayrıca teklif bedelinin yüzde 4’ü oranında teminat ile yüzde 2 artı KDV tutarında hizmet bedeli yatırması gerekiyor. İhale TOKİ’nin onayıyla kesinleşiyor; salonda en yüksek teklifi vermek tek başına satışın tamamlandığı anlamına gelmiyor.

HANGİ TÜRLERDE ARSALAR SATILACAK?

Satış kapsamındaki arsalar yalnızca konut alanlarından oluşmuyor. Listede konut, ticaret, turizm, tarım, sanayi, spor, özel eğitim, kentsel çalışma, rekreasyon, akaryakıt tesisi, plansız alan ve ağaçlandırılacak alan niteliğinde taşınmazlar bulunuyor.

Toplam 2 milyon 777 bin 954 metrekare büyüklüğündeki 737 arsanın muhammen bedeli 18 milyar 724 milyon 303 bin 30 TL olarak açıklandı.

49 İL SATIŞ LİSTESİNDE YER ALIYOR

Arsalar; Adıyaman, Aksaray, Amasya, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bartın, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Nevşehir, Ordu, Sakarya, Samsun, Sinop, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Tunceli, Van, Yalova ve Zonguldak’ta bulunuyor.

Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, İstanbul Esenler’de geliştirilmesi planlanan Atışalanı Kuzey 1. Etap projesinin ikinci ihale oturumunu tamamladı.

Arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı yöntemiyle düzenlenen ihalede, toplam satış geliri için 8 milyar 67 milyon TL’lik en yüksek teklif sunuldu. Teklifin kabul edilmesi hâlinde Emlak Konut GYO’nun projeden alacağı şirket payı 2 milyar 823 milyon 450 bin TL olacak.

Şirket, tekliflere ilişkin inceleme sürecinin devam ettiğini bildirdi. Bu nedenle açıklanan rakam henüz kesinleşmiş ihale sonucu veya imzalanmış sözleşme anlamına gelmiyor.

EMLAK KONUT’UN PAYI YÜZDE 35 OLARAK TEKLİF EDİLDİ

İhalenin açık artırma ve kapalı zarf tekliflerini içeren ikinci oturumu, 27 Temmuz 2026 tarihinde saat 14.30’da gerçekleştirildi.

KAP açıklamasında duyurulan en yüksek teklifin mali yapısı şöyle:

Yüzde 35’lik oran, projede yapılacak bağımsız bölümlerin satışından elde edilmesi taahhüt edilen toplam hasılatın Emlak Konut’a ayrılacak bölümünü ifade ediyor.

Kalan yüzde 65’lik bölüm ise yaklaşık 5 milyar 243 milyon 550 bin TL’ye karşılık geliyor. Ancak bu tutar yüklenici şirketin doğrudan net kazancı değil; inşaat, finansman, pazarlama ve diğer proje giderleri de bu pay içinden karşılanıyor.

İHALENİN İLK AŞAMASINA 8 ŞİRKET KATILDI

İhalenin ön yeterlilik belgelerinin alındığı ilk oturum 16 Temmuz 2026’da gerçekleştirildi. Emlak Konut’un KAP açıklamasına göre ihalenin ilk aşamasına sekiz istekli katıldı.

İhaleye teklif veren şirketler ve iş ortaklıkları şöyle sıralandı:

Emlak Konut, en yüksek teklif sahibinin kesin yüklenici olarak belirlendiğine ilişkin henüz ayrı bir sözleşme açıklaması yapmadı.

ARSA 48 BİN 223 METREKARE BÜYÜKLÜĞÜNDE

İhaleye konu taşınmazlar, İstanbul’un Esenler ilçesindeki Atışalanı Kuzey Bölgesi’nde bulunuyor. Arsanın toplam yüzölçümü 48 bin 223,93 metrekare olarak açıklandı.

Emsal değeri, parsel üzerinde imar planı kapsamında yapılabilecek emsale dâhil inşaat alanının hesaplanmasında kullanılıyor. Projenin konut ve ticaret fonksiyonlarını birlikte taşıması planlanırken bağımsız bölüm sayısı, daire tipleri, ticari alan dağılımı ve satış takvimi henüz açıklanmadı.

ARSA SATIŞI KARŞILIĞI GELİR PAYLAŞIMI NASIL İŞLİYOR?

Bu modelde Emlak Konut arsayı projeye tahsis ederken yüklenici firma inşaat, satış ve pazarlama süreçlerini üstleniyor. İhalede firmalar hem projeden bekledikleri toplam satış gelirini hem de bu gelirden Emlak Konut’a bırakacakları payı teklif ediyor.

En yüksek toplam gelir her zaman tek başına kazananı belirlemiyor. Şirket payı oranı, yüklenicinin teknik ve mali yeterliliği ile ihale şartlarına uygunluğu da değerlendirme sürecinde dikkate alınıyor.

Esenler Atışalanı Kuzey 1. Etap için sunulan 8 milyar 67 milyon TL’lik teklifin kesinleşebilmesi için Emlak Konut’un değerlendirmeyi tamamlaması ve ihale sonucunu onaylaması gerekiyor. Ardından kazanan yükleniciyle sözleşme imzalanması hâlinde proje geliştirme ve ruhsat süreçlerine geçilecek.

Ulus çevresinde gezerken Hacı Bayram Veli Camii, I. ve II. TBMM binaları, Ankara Palas ve Roma Hamamı gibi yapılar, başkentin yalnızca bugünüyle değil geçmişiyle de ne kadar güçlü bir şehir olduğunu gösteriyor. Bu bölgede kısa bir yürüyüş bile Ankara’nın Cumhuriyet, Osmanlı ve Roma dönemlerine uzanan katmanlarını görmeye yetiyor.

Çankaya tarafına geçildiğinde ise Atakule, Beştepe Millet Camii ve Cumhurbaşkanlığı Atatürk Müze Köşkü şehrin farklı dönemlerini temsil eden sembol yapılar arasında yer alıyor. Kısacası Ankara’yı gerçekten tanımak isteyenler için bu rota, başkentin hem tarihi hem de modern kimliğini bir arada görme fırsatı sunuyor.

CUMHURİYET TARİHİ VE RESMİ YAPILAR

1 - ANITKABİR

Ankara’da gezilecek yerler denildiğinde listeye Anıtkabir ile başlamak, başkenti daha iyi hissetmenizi sağlar. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarı olan Anıtkabir, Ankara’nın en güçlü simgelerinden biri desek yanılmış olmayız.

Aslanlı Yol’dan tören meydanına, mozole bölümünden Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’ne kadar her bölüm, ziyaretçilere Cumhuriyet tarihini daha yakından hissettiren bir atmosfer sunuyor. Ankara’ya ilk kez gelenler için Anıtkabir, şehri tanımaya başlamak adına en anlamlı duraklardan biri.

Konum: Çankaya / Anıttepe
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

2 - TBMM TARİHİ ROTALARI: I. TBMM, II. TBMM VE AKTİF MECLİS

Ankara’yı gezerken sadece bugünü değil, Cumhuriyet’in adım adım nasıl kurulduğunu da hissetmek isterseniz Ulus’taki tarihi Meclis binaları iyi bir başlangıç noktası olur. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk binası olan Kurtuluş Savaşı Müzesi, dönemin ruhunu en sade ve etkileyici şekilde anlatan yerlerden biri.

Hemen yakınındaki Cumhuriyet Müzesi ise II. TBMM Binası olarak kullanılmış tarihi yapıda yer alıyor. Burada Cumhuriyet’in ilk yıllarına ait belgeler, eşyalar ve meclis salonu görülebiliyor. İki müze birbirine yakın olduğu için Ulus gezisinde aynı rota içinde rahatlıkla ziyaret edilebilir.

Bugün aktif olarak kullanılan TBMM binası ise Bakanlıklar bölgesinde yer alıyor. Burası her gün standart ziyarete açık değil; ancak Halk Günü ve özel ziyaret uygulamalarıyla belirli dönemlerde gezilebiliyor. Bu yüzden gitmeden önce TBMM’nin güncel ziyaret duyurularına bakmakta fayda var.

Konum: Altındağ / Ulus - Bakanlıklar
Kurtuluş Savaşı Müzesi konum linki: Haritada aç
Cumhuriyet Müzesi konum linki: Haritada aç
Aktif TBMM konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Müzeler için MüzeKart / güncel tarife kontrol edilmeli

3 - CUMHURBAŞKANLIĞI ATATÜRK MÜZE KÖŞKÜ

Atatürk’ün Ankara’da yaşadığı ve çalıştığı Müze Köşk, Cumhuriyet’in ilk yıllarını iliklerine kadar hissetmek isteyenler için özel bir durak. Döneme ait eşyalar ve köşkün atmosferi, Ankara gezisine kısa ama anlamlı bir tarih molası katıyor.

Burası klasik bir müze gezisinden çok, Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına daha yakından bakma fırsatı sunuyor. Gitmeden önce güncel ziyaret saatlerini kontrol etmekte fayda var.

Konum: Çankaya / Ankara
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Güncel ziyaret koşullarına göre kontrol edilmeli

4 - ANKARA PALAS

Ulus çevresinde gezerken Cumhuriyet’in ilk yıllarına dokunan yapılardan biri de Ankara Palas. Bir dönem devlet konuk evi olarak kullanılan bu tarihi yapı, sadece mimarisiyle değil, Ankara’nın diplomasi ve siyaset hafızasındaki yeriyle de dikkat çekiyor.

Ankara Palas’ı özel kılan şey, başkentin kuruluş yıllarındaki atmosferi hâlâ hissettirmesi. Tarihi salonları, konumu ve dönem mimarisiyle özellikle Cumhuriyet dönemi yapılarına ilgi duyanların gezi listesine ekleyebileceği anlamlı duraklardan biri.

Konum: Altındağ / Ulus
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ziyaret durumuna göre değişebilir. Gitmeden önce güncel ziyaret koşullarını kontrol etmekte fayda var.

TARİHİ VE MİMARİ ROTALAR

5 - HAMAMÖNÜ

Ankara’nın eski mahalle ruhunu görmek isteyenler için Hamamönü en keyifli duraklardan biri. Restore edilen Ankara evleri, dar sokaklar, kafeler ve küçük sanat noktaları burayı özellikle yürüyerek gezmek için güzel bir rota haline getiriyor.

Hamamönü’nde uzun uzun müze gezmekten çok sokakların arasına karışmak, tarihi evlerin önünden geçmek ve kısa molalar vermek daha iyi bir deneyim sunuyor. Hacı Bayram Veli Camii, Ankara Kalesi ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi ile aynı gün içinde rahatlıkla planlanabilir.

Konum: Altındağ / Hamamönü
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

6 - HACI BAYRAM VELİ CAMİİ

Hacı Bayram Veli Camii, Ankara’nın manevi atmosferini en güçlü hissettiren yerlerden biri. Hacı Bayram-ı Veli Türbesi ile birlikte ziyaret edilen cami, Ulus çevresindeki tarihi dokunun tam merkezinde yer alıyor.

Caminin hemen yanında Augustus Tapınağı kalıntılarının bulunması, bölgeyi daha da özel kılıyor. Kısa bir yürüyüşte Ankara’nın Roma döneminden Osmanlı’ya, oradan Cumhuriyet’e uzanan farklı katmanlarını görmek mümkün.

Konum: Altındağ / Ulus
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

7 - ANKARA KALESİ

Ankara’yı yüksekten görmek ve eski şehir dokusunu hissetmek isteyenler için Ankara Kalesi iyi bir durak. Kale çevresindeki dar sokaklar, tarihi evler, antikacılar ve küçük kafeler, başkentin daha eski ve sakin yüzünü gösteriyor.

Kaleye çıktığınızda Ankara’nın geniş panoramasını görmek mümkün. Özellikle fotoğraf çekmeyi sevenler için burası Ankara gezisinin en keyifli noktalarından biri olabilir.

Konum: Altındağ / Kale Mahallesi
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

8 - ROMA HAMAMI

Ulus çevresinde gezerken Ankara’nın Roma dönemine uzanan izlerini görmek isterseniz Roma Hamamı kısa ama etkileyici bir durak olabilir. Açık hava müzesi niteliğindeki alan, antik dönemde kent yaşamına dair fikir veriyor.

Hacı Bayram Veli Camii, Ulus ve Ankara Kalesi rotasına yakın olması nedeniyle aynı gün içinde kolayca ziyaret edilebilir.

Konum: Altındağ / Ulus
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: MüzeKart

9 - BEŞTEPE MİLLET CAMİİ

Ankara’da modern dini mimariyi görmek isteyenler için Beştepe Millet Camii dikkat çeken yapılardan biri. Geniş avlusu, büyük ibadet alanı ve dört minareli mimarisiyle başkentin yeni dönem simgeleri arasında gösteriliyor.

Hacı Bayram Veli Camii tarihi ve manevi yönüyle öne çıkarken, Beştepe Millet Camii daha modern bir mimari anlayışı temsil ediyor. Bu nedenle Ankara’da cami rotası yapmak isteyenler iki yapıyı birlikte değerlendirebilir.

Konum: Yenimahalle / Beştepe
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

10 - ATAKULE

Atakule, Ankara siluetinin en tanınan yapılarından biri. Çankaya’da yer alan kule, hem alışveriş merkezi hem de şehir manzarasıyla kısa süreli gezi planlarına kolayca eklenebiliyor.

Ankara’yı yukarıdan görmek, kısa bir kahve molası vermek veya Çankaya tarafında vakit geçirmek isteyenler için Atakule pratik bir durak olabilir.

Konum: Çankaya / Atakule
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: AVM girişi ücretsiz / kule ve işletme alanları için ücret değişebilir.

ANKARA’DA GEZİLECEK MÜZELER

11 - ANADOLU MEDENİYETLERİ MÜZESİ

Ankara’da müze gezisi yapacaksanız Anadolu Medeniyetleri Müzesi listeye mutlaka eklenmeli. Anadolu’nun farklı dönemlerine ait eserleri görmek, şehrin tarihini yalnızca Cumhuriyet dönemiyle sınırlı bırakmadan daha geniş bir çerçevede anlamayı sağlıyor.

Ankara Kalesi’ne yakın konumu sayesinde kale gezisiyle birlikte planlamak oldukça kolay. Tarih ve arkeolojiye ilgi duyanlar için başkentin en güçlü kültür duraklarından biri.

Konum: Altındağ / Atpazarı
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

12 - ETNOGRAFYA MÜZESİ

Etnografya Müzesi, Türk kültürüne ait izleri daha yakından görmek isteyenler için sakin ve anlamlı bir durak. Geleneksel kıyafetler, el sanatları, gündelik yaşam objeleri ve tarihi eserler müzede öne çıkan bölümler arasında yer alıyor.

Ankara’da kültür odaklı bir gezi planı yapıyorsanız, Etnografya Müzesi kısa sürede gezilebilecek ama iz bırakan müzelerden biri.

Konum: Altındağ / Namazgah
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: MüzeKart / Tam 200TL

13 - TÜRKİYE İŞ BANKASI İKTİSADİ BAĞIMSIZLIK MÜZESİ

Ulus’ta yer alan Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi, ekonomi tarihine ve Cumhuriyet’in kalkınma hikayesine ilgi duyanlar için farklı bir seçenek sunuyor. Tarihi banka binası, eski kasa odaları ve Atatürk’e ayrılan bölüm müzenin dikkat çeken alanları arasında.

Ulus çevresinde müze rotası yaparken kısa bir zaman ayırarak gezilebilecek özel duraklardan biri.

Konum: Altındağ / Ulus
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

14 - RAHMİ M. KOÇ MÜZESİ

Ankara Kalesi’nin hemen yakınında yer alan Rahmi M. Koç Müzesi, klasik müze gezilerinden biraz daha farklı bir deneyim sunuyor. Ulaşım, sanayi, denizcilik, havacılık, bilim, tıp ve matbaacılık gibi birçok alana ait objeler burada bir araya geliyor.

Kale çevresinde gezerken hem yetişkinler hem de çocuklar için keyifli olabilecek bir durak arıyorsanız bu müze iyi bir seçenek olabilir.

Konum: Altındağ / Ankara Kalesi çevresi
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Tam 500 TL / Öğrenci 250 TL

15 - PTT PUL MÜZESİ

PTT Pul Müzesi, Ankara’da daha farklı temalı bir müze görmek isteyenler için ilginç bir alternatif. Türkiye’de basılmış pullar ve farklı ülkelerden örnekler, iletişim tarihine küçük ama renkli bir pencere açıyor.

Koleksiyon meraklıları ve tarih detaylarını sevenler için Ulus gezisine eklenebilecek kısa ve keyifli bir durak.

Konum: Altındağ / Ulus
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

16 - MTA ŞEHİT CUMA DAĞ TABİAT TARİHİ MÜZESİ

MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi, fosiller, mineraller ve jeolojik oluşumlarla ilgilenenler için Ankara’daki en farklı müzelerden biri. Özellikle çocuklu aileler için hem eğitici hem de merak uyandıran bir gezi deneyimi sunuyor.

Doğa tarihi, yer bilimleri ve fosil koleksiyonlarına ilgi duyanlar için şehirde görülmeye değer duraklardan biri.

Konum: Çankaya / MTA Yerleşkesi
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

17 - ALTINKÖY AÇIK HAVA MÜZESİ

Ankara’da şehir merkezinden çok uzaklaşmadan köy yaşamını hissetmek isteyenler için Altınköy Açık Hava Müzesi güzel bir seçenek. Köy evleri, doğal yaşam alanları ve açık hava düzeniyle özellikle ailelerin ilgisini çeken bir rota.

Burası klasik müze gezisinden çok, açık havada vakit geçirerek geleneksel yaşam kültürünü görmek isteyenler için daha uygun.

Konum: Altındağ / Ankara
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Tam 20 TL/ Öğrenci 10 TL

PARKLAR VE AÇIK ALANLAR

18 - KUĞULU PARK

Ankara’da kısa bir mola vermek, Tunalı çevresinde yürüyüş yapmak veya şehir içinde biraz nefes almak isteyenler için Kuğulu Park en bilinen duraklardan biri. Park, merkezi konumu ve kuğularıyla Ankara’nın günlük yaşamına karışmak isteyenler için güzel bir atmosfer sunuyor.

Kızılay, Tunalı Hilmi ve Çankaya hattında gezi planlayanlar burayı kısa bir dinlenme noktası olarak değerlendirebilir.

Konum: Çankaya / Kavaklıdere
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

19 - SEĞMENLER PARKI

Seğmenler Parkı, Ankara’da daha geniş ve sakin bir yeşil alan arayanlar için iyi bir seçenek. Ağaçlık alanları, yürüyüş yolları ve şehirden kopmadan doğayla temas kurma hissi veren yapısıyla Çankaya’nın sevilen parklarından biri.

Kuğulu Park ve Tunalı çevresiyle birlikte düşünüldüğünde, Ankara’da daha sakin bir rota oluşturmak isteyenler için uygun bir durak olabilir.

Konum: Çankaya / Ayrancı
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Ücretsiz

20 - GENÇLİK PARKI

19 Mayıs 1943’te açılan park; geniş havuz alanı, yeşil alanları, yürüyüş yolları, lunaparkı ve Opera binasına yakın konumuyla şehir merkezinde vakit geçirmek isteyenler için hâlâ önemli bir durak. Özellikle Ulus çevresinde gezi yapanlar için Gençlik Parkı kısa bir mola noktası olabilir. Gençlik Parkı, Ankara’nın en eski ve en bilinen parklarından biri. Ulus’ta yer alan park, Cumhuriyet’in ilk yıllarında başkente modern bir dinlenme ve eğlenme alanı kazandırmak amacıyla tasarlandı.

Konum: Altındağ / Ulus
Adres: Doğanbey Mahallesi, Atatürk Bulvarı No:50, Altındağ / Ankara
Konum linki: Haritada aç
Giriş ücreti: Park girişi ücretsiz / lunapark ve işletmeler ücretli olabilir.

Çölün ortasında kayalara oyularak inşa edilen Petra Antik Kenti, dünyanın en etkileyici tarihi alanlarından biri olarak gösteriliyor.

“Gül Şehir” olarak da bilinen Petra, özellikle dev kaya mezarları ve dar geçitleriyle dikkat çekiyor. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan yapı, yıllardır dünyanın en çok ziyaret edilen antik kentleri arasında bulunuyor.

Tibet Manastırları | Çin

Tibet bölgesindeki tarihi manastırlar, yalnızca dini değil mimari açıdan da dikkat çekiyor.

Dağların zirvesine kurulan yapılar; kırmızı, altın ve beyaz tonların hakim olduğu tasarımlarıyla mistik bir görüntü oluşturuyor. Özellikle Potala Sarayı, Tibet mimarisinin en güçlü sembolleri arasında kabul ediliyor.

Gize Piramitleri | Mısır

Dünyanın en büyük gizemlerinden biri olarak görülen Gize Piramitleri, binlerce yıldır ayakta kalmayı başarıyor.

Firavun mezarı olarak inşa edilen yapılar, bugün bile nasıl yapıldığı tam olarak çözülemeyen mühendislik detaylarıyla dikkat çekiyor. Özellikle Keops Piramidi, Antik Dünyanın Yedi Harikası arasında yer alıyor.

Eyfel Kulesi | Fransa

Paris’in simgesi haline gelen Eyfel Kulesi, dünyanın en tanınan yapılarından biri.

1889 yılında inşa edilen kule, ilk yapıldığında yoğun eleştiri alsa da bugün Fransa’nın en önemli turizm noktası konumunda bulunuyor. Her yıl milyonlarca turist kuleyi görmek için Paris’e gidiyor.

Burj Khalifa | Dubai

828 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek binası olan Burj Khalifa, modern mimarinin zirvesi olarak görülüyor.

Dubai’nin küresel vitrinine dönüşen yapı, mühendislik sistemi ve devasa yüksekliğiyle dikkat çekiyor. Binanın zirvesinden tüm Dubai panoramik şekilde izlenebiliyor.

Tac Mahal | Hindistan

Dünyanın en romantik yapılarından biri kabul edilen Tac Mahal, aşk için inşa edilen en ünlü anıt mezar olarak biliniyor.

Beyaz mermerle kaplı yapı, simetrik tasarımı ve detaylı işlemeleriyle mimarlık tarihinin en özel eserleri arasında gösteriliyor.

La Sagrada Familia | İspanya

Barselona’daki La Sagrada Familia, “Bitmeyen Kilise” olarak anılıyor.

Antoni Gaudi’nin tasarladığı yapı, organik detayları ve sıra dışı mimarisiyle dünyanın en dikkat çekici ibadethanelerinden biri kabul ediliyor. Yapının inşası hala devam ediyor.

Kolezyum | İtalya

Roma İmparatorluğu’nun en güçlü simgelerinden biri olan Kolezyum, dünyanın en ünlü antik yapıları arasında bulunuyor.

Bir dönem gladyatör dövüşlerine ev sahipliği yapan dev arena, bugün Roma’nın en çok ziyaret edilen tarihi noktası konumunda.

Ayasofya | Türkiye

İstanbul’un kalbindeki Ayasofya, dünya mimarlık tarihinin en önemli yapılarından biri olarak kabul ediliyor.

Bizans döneminde kilise olarak inşa edilen yapı, Osmanlı döneminde camiye dönüştürüldü. Dev kubbesi, mozaikleri ve tarihi atmosferiyle milyonlarca ziyaretçiyi etkilemeye devam ediyor.

Sidney Opera Binası | Avustralya

Modern mimarinin en ikonik yapılarından biri olan Sidney Opera Binası, beyaz yelkenleri andıran tasarımıyla dikkat çekiyor.

UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan yapı, Avustralya’nın en güçlü sembolleri arasında gösteriliyor.

Mimari Yapılar Neden Bu Kadar İlgi Görüyor?

Bu yapılar yalnızca turistik noktalar değil. Aynı zamanda:

• medeniyetlerin gücünü
• dönemin mühendislik anlayışını
• kültürel kimliği
• sanatsal bakışı

yansıtıyor.

Bu nedenle dünyanın dört bir yanındaki insanlar, bu yapıları görmek için her yıl milyonlarca kilometre yol kat ediyor.